I SA/Wa 2032/07

WyrokWSA w Warszawie2008-03-13

Skład orzekający: Maria Tarnowska, Daniela Kozłowska, Iwona Kosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa na szeroko rozumiane cele ochrony obszarów rezerwatowych parku narodowego, może zostać zwrócona poprzedniemu właścicielowi, jeśli część nieruchomości nadal jest wykorzystywana zgodnie z celem wywłaszczenia, a budynek mieszkalny na innej części służy jako mieszkanie służbowe dla pracowników parku?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Nieruchomość wywłaszczona na szeroko rozumiane cele ochrony obszarów rezerwatowych parku narodowego nie podlega zwrotowi, jeśli część nieruchomości nadal jest wykorzystywana zgodnie z celem wywłaszczenia, a budynek mieszkalny na innej części służy jako mieszkanie służbowe dla pracowników parku. Ogólne stwierdzenie celu wywłaszczenia w akcie notarialnym oznacza, że park narodowy mógł wykorzystywać nieruchomość zgodnie ze swoimi statutowymi celami, co nastąpiło.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości, na której nie został zrealizowany cel wywłaszczenia. Organy administracji (Starosta W. i Wojewoda Mazowiecki) odmówiły zwrotu, uznając, że nieruchomość została przejęta na rzecz Skarbu Państwa z przeznaczeniem dla Kampinoskiego Parku Narodowego i nadal jest wykorzystywana zgodnie z tym celem. Skarżący złożyli skargę do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie prawa.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Daniela Kozłowska Asesor WSA Iwona Kosińska Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2008 r. sprawy ze skargi W. Ż. i P. Ż. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę. Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] października 2007 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania P. Ż. i W. Ż. od decyzji Starosty W. z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] orzekającej o odmowie zwrotu nieruchomości położonej we wsi T. gmina I., składającej się z dawnej działki ewidencyjnej [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda Mazowiecki podał, że decyzją z dnia [...] marca 2007 r. Starosta Powiatu W. orzekł o odmowie zwrotu powyższej nieruchomości, która odpowiada obecnie częściom działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [....], [...] - ze względu na wykorzystanie jej na cel wywłaszczenia. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda Mazowiecki stwierdził, że będąca przedmiotem postępowania zwrotowego nieruchomość przejęta została na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64) w wyniku umowy sprzedaży w formie aktu notarialnego z dnia [...] marca 1976 r. Rep. A nr [...], z przeznaczeniem dla [...] Parku Narodowego, zgodnie z uchwałą Rady Ministrów z dnia [...] lipca 1975 r. nr [...], i podał, że dawna działka ewidencyjna [...] odpowiada obecnie działkom ewidencyjnym nr [...], [...], [...], [...], [...]. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda Mazowiecki powołał się na rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 25 września 1997 r. w sprawie Kampinoskiego Parku Narodowego (Dz. U. z 1997 r. Nr 132, poz. 876), zgodnie z którym z część działki [...] znajduje się w granicach [...] Parku Narodowego w głównym kompleksie Parku; pozostała jej część, wraz z dz. [...], [...], znajduje się w granicach [...] Parku Narodowego, poza jego głównym kompleksem, działki te są własnością Skarbu Państwa i znajdują się w trwałym zarządzie Parku; działka [...], która znajduje się poza granicami Parku jest własnością Skarbu Państwa i pozostaje w trwałym zarządzie Parku, natomiast działka [...] jest własnością Gminy I. i stanowi obecnie drogę gminną. Organ podniósł, że zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, poprzedni właściciel lub jego spadkobiercy mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do art. 137 ustawy stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. W myśl art. 137 ust. 1 ustawy, nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo, 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Zgodnie z art. 137 ust. 2 ustawy, jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część, jeżeli istnieje możliwość jej zagospodarowania zgodnie z planem miejscowym obowiązującym w dniu złożenia wniosku o zwrot, a w przypadku braku planu miejscowego, zgodnie z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu albo, jeżeli przylega do nieruchomości stanowiącej własność osoby wnioskującej o zwrot. Z ustaleń organu odwoławczego wynika, iż z przywołanego powyżej aktu notarialnego z dnia [...] czerwca 1979 r. Rep. A nr [...] wynika, iż omawiana nieruchomość została przejęta z przeznaczeniem dla [...] Parku Narodowego zgodnie z uchwałą Rady Ministrów z dnia [...] lipca 1975 r. nr [...]. Wojewoda Mazowiecki stwierdził, iż takie sformułowanie celu wywłaszczenia jakie zostało użyte w w/w akcie notarialnym, jest sformułowaniem bardzo ogólnym, dlatego też zgodnie z poglądami doktryny należało by dokonać uściślenia omawianego celu wywłaszczenia, opierając się na innych występujących w sprawie dokumentach. Analiza uchwały Rady Ministrów, która jest podstawą w/w aktu notarialnego nie konkretyzuje celu wywłaszczenia, brak jest również innych dokumentów, na których można by się oprzeć by cel ten skonkretyzować. W związku z tym należy uznać, iż celem wywłaszczenia było przeznaczenie omawianej nieruchomości dla [...] Parku Narodowego na szeroko rozumiane cele ochrony obszarów rezerwatowych [...] Parku Narodowego i zwiększenia lesistości rejonu przyległego do aglomeracji [...] oraz ze względu na szczególne potrzeby w dziedzinie ochrony środowiska. W związku z tym organ stwierdził, iż obecne działki [...], [...], [...] będące częścią dawnej działki [...], znajdują się w granicach [...] Parku Narodowego i są nadal wykorzystywane zgodnie z celem wywłaszczenia. Budynek mieszkalny znajdujący się na działce [...] jest wykorzystywany jako mieszkanie służbowe dla pracowników Parku i jest im wynajmowany od [...] maja 1976 r. do dnia obecnego. Odnośnie pozostałej części dawnej działki [...], czyli działki [...] i [...], pomimo późniejszego zaprzestania wykorzystywania ich na cel wywłaszczenia, organ stwierdził, że terminy wynikające z art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. zostały w ich przypadku zachowane, zatem należy przyjąć, iż również w ich przypadku cel wywłaszczenia został zrealizowany. W związku z powyższym organ drugiej instancji zgodził się z twierdzeniem Starosty W., iż dawna działka [...] została wykorzystana na cel wywłaszczenia z zachowaniem terminów wynikających z art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli W. Ż. i P. Ż., zarzucając, że decyzja jest niesłuszna i sprzeczna z prawem i wnosząc o zwrot tej części wywłaszczonej nieruchomości, na której nie został zrealizowany cel wywłaszczenia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja oraz decyzja poprzedzająca nie naruszają prawa. Sąd podziela stanowisko organu wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest odmowa zwrotu nieruchomości położonej we wsi T. gmina I., składającej się z dawnej działki ewidencyjnej nr [...]. Starosta W. decyzją z dnia [...] marca 2007 r. odmówił zwrotu tej nieruchomości, a Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] października 2007 r. utrzymał w mocy tę decyzję. Nieruchomość będąca przedmiotem niniejszego postępowania przejęta została na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64), w wyniku umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego w dniu [...] marca 1976 r. z przeznaczeniem dla [...] Parku Narodowego, zgodnie z uchwałą Rady Ministrów z dnia [...] lipca 1975 r. nr [...], na wyraźny wniosek właścicieli nieruchomości (ofertę), znajdujący się w aktach sprawy. Zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.), poprzedni właściciel lub jego spadkobiercy mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do art. 137 ustawy stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, a zgodnie z art. 137 ust. 1, nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo, 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Zgodnie z art. 137 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część, jeżeli istnieje możliwość jej zagospodarowania zgodnie z planem miejscowym obowiązującym w dniu złożenia wniosku o zwrot, a w przypadku braku planu miejscowego, zgodnie z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu albo, jeżeli przylega do nieruchomości stanowiącej własność osoby wnioskującej o zwrot. Sąd podziela stanowisko organu, iż obecne działki [...], [...], [...] będące częścią wywłaszczonej dawnej działki [...], znajdują się w granicach [...] Parku Narodowego, i nadal są wykorzystywane zgodnie z celem wywłaszczenia. Zawarte w akcie notarialnym z dnia [...] czerwca 1979 r. ogólne stwierdzenie, że nieruchomość została przejęta "z przeznaczeniem dla [...] Parku Narodowego", oznacza, że [...] Park Narodowy nie został związany żadnymi szczegółowymi celami, na które musiałby wykorzystywać przejmowaną nieruchomość, lecz mógł ją wykorzystywać zgodnie ze swoimi statutowymi celami, co nastąpiło. Skoro nie można zarzucić, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, nie znajduje uzasadnienia żądanie skarżących domagania się zwrotu wykupionej na ich wniosek, przez [...] Park Narodowy, nieruchomości. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło