I SA/Wa 2038/05
WyrokWSA w Warszawie2007-06-27
Skład orzekający: Gabriela Nowak, Joanna Banasiewicz, Joanna Skiba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy prawo użytkowania wieczystego do nieruchomości gruntowej ustanowione jest w niepodzielnych udziałach, a jeden ze współużytkowników nie spełnia warunków określonych w ustawie o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (w tym wymogu ustanowienia prawa użytkowania wieczystego przed określoną datą), możliwe jest przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności dla pozostałych współużytkowników?Ratio decidendi
Przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. wymaga kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek: wszyscy współużytkownicy wieczyści muszą złożyć wniosek o stwierdzenie nabycia prawa własności, a jednocześnie wszyscy muszą spełniać warunki określone w ustawie. W sytuacji, gdy jeden ze współużytkowników nie spełnia tych warunków (np. prawo użytkowania wieczystego zostało ustanowione po wymaganej dacie), nie jest możliwe przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności dla pozostałych, gdyż prowadziłoby to do sytuacji, w której część nieruchomości stanowiłaby własność prywatną, a część nadal byłaby w użytkowaniu wieczystym, co jest niedopuszczalne.Stan faktyczny
Skarżący W. D. wraz z innymi współużytkownikami wieczystymi nieruchomości gruntowej domagali się przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Organ pierwszej instancji odmówił, wskazując, że jeden ze współużytkowników (Z. M.) nabył prawo użytkowania wieczystego po dacie wymaganej ustawą z dnia 26 lipca 2001 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, powołując się na przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz uchwałę Rady m.st. Warszawy, a następnie uzupełnił skargę, powołując się na ustawę z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: Sędzia NSA Joanna Banasiewicz asesor WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant Katarzyna Babik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi W. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę.
Prezydent W. decyzją z dnia [...] października 2004 r. nr [...], na podstawie art. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113, poz. 1209, z późn. zm.), odmówił nabycia z mocy prawa własności nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym położonej w W. przy ul. [...] o powierzchni [...] m2, stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] w obrębie [...], ujawnionej w księdze wieczystej KW nr [...] przez współużytkowników wieczystych tej nieruchomości: W. D., M. D., A. L. w [...] części, M. R., B. R., T. R. w [...] części, A. D. w [...] części.
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że W.D. i jego żona L. D. (po której spadek nabyli po 1/3 części W. D., M. D. i A. L.) umową sprzedaży lokalu i ustanowienia prawa użytkowania wieczystego z dnia [...] listopada 1977 r. Rep. [...] nr [...] nabyli na zasadach wspólności ustawowej lokal mieszkalny nr [...] w budynku położonym w W. przy ul. [...] wraz z przynależnym to tego lokalu udziałem 0,064 części we współwłasności części wspólnych budynku oraz taki sam udział w prawie użytkowania wieczystego gruntu, na którym ten budynek stoi.
M. R. i jej mąż S. R. (po którym spadek nabyli po 1/3 części M. R., B. R. i T. R.) umową sprzedaży lokalu i ustanowienia prawa użytkowania wieczystego z dnia [...] grudnia 1982 r. Rep. [...] nr [...] nabyli na zasadach wspólności ustawowej lokal mieszkalny nr [...] w budynku położonym w W. przy ul. [...] wraz z przynależnym to tego lokalu udziałem 0,045 części we współwłasności części wspólnych budynku oraz taki sam udział w prawie użytkowania wieczystego gruntu, na którym ten budynek stoi.
A. D. aktem notarialnym z dnia [...] czerwca 1982 roku nabyła lokal mieszkalny nr [...] wraz z przynależnym do tego lokalu udziałem 0,02 części we współwłasności części wspólnych budynku oraz taki sam udział w prawie użytkowania wieczystego gruntu, na którym ten budynek stoi.
W budynku położonym w W. przy ul. [...] prawo użytkowania wieczystego dla J. K. (właściciela lokalu nr [...]), W. D., M. D., A. L. (współwłaścicieli lokalu nr [...]), M. J.(właściciela lokalu nr [...]), M. R., B. R., T. R. (współwłaścicieli lokalu nr [...]), A. K. (właścicielki lokalu nr [...]), J. P. ( właściciela lokalu nr [...]) i A. D. (właścicielki lokalu nr [...]) - związane jest z prawem odrębnej własności lokali w budynku mieszkalnym posadowionym na tym gruncie. Natomiast Z. M. nabyła prawo użytkowania wieczystego w udziale wynoszącym 0,7087 części ww. nieruchomości na podstawie umowy notarialnej z dnia [...] października 1998 r., spisanej w wykonaniu ostatecznej decyzji Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 1998 r., wydanej na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.
Organ I instancji podkreślił, że zgodnie z art. 1 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 26 lipca 2001 r., osoby fizyczne, będące w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy tj. w dniu 24 października 2001 roku użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe nabywają z mocy prawa własność nieruchomości. Po dokonaniu analizy akt sprawy ustalono, że do 0,7087 części ww. nieruchomości gruntowej prawo wieczystego użytkowania ustanowione zostało po dniu 26 maja 19990 roku, z zatem nie wszyscy współużytkownicy wieczyści ww. nieruchomości spełniają ustawowy warunek o jakim mowa w art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001 roku o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości tj. wykonywanie prawa użytkowania wieczystego w dacie 26 maja 1990 r. i w dacie 24 października 2001 r. W sytuacji gdy do nieruchomości ustanowione jest prawo użytkowania wieczystego gruntu w formie niepodzielnych udziałów, przekształcenie prawa użytkowania wieczystego może nastąpić przy jednoczesnym przekształceniu wszystkich istniejących udziałów w użytkowaniu wieczystym.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. po rozpatrzeniu odwołania W. D., A. L. i M. D. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] października 2004 r. [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. rozpatrując odwołanie uznało rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji za zasadne. Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, osoby fizyczne będące w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne, nabywają z mocy prawa własność tych nieruchomości z dniem, w którym decyzja stała się ostateczna. Przepis ten określił krąg osób uprawnionych w ten sposób, że w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu 24 października 2001 r. osoby te musiały być użytkownikami lub współużytkownikami wieczystymi danej nieruchomości. Z analizy zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że w stosunku do jednego współużytkownika wieczystego posiadającego udział 0,7078 kryterium to nie zostało spełnione. Zgodnie z dyspozycja przepisu art. 232 kc prawo użytkowania wieczystego może być ustanowione wyłącznie na gruntach należących do Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego. Dlatego do pozytywnego rozpatrzenia wniosku skarżących konieczne jest by wszyscy współużytkownicy wieczyści działki przy ul. [...] w W. spełniali wymogi art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. oraz by wszyscy wystąpili z żądaniem przeniesienia własności.
Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2005 r. wniósł W. D. wnosząc o rozpatrzenie sprawy zgodnie z przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz w oparciu i uchwałę nr XL VI /1150 /2005 Rady m. st. Warszawy z dnia 3 marca 2005 roku w sprawie bonifikat przy sprzedaży nieruchomości. Następnie uzupełnił skargę wnosząc o rozpoznanie sprawy zgodnie z ustawą z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga wniesiona w rozpoznawanej sprawie nie jest uzasadniona. Kontrola sądowo-administracyjna decyzji organów administracji publicznej w zakresie ich zgodności z prawem sprowadza się do wyjaśnienia w toku rozpoznawania danej sprawy, czy organy te nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik tej sprawy, według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji.
Istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do interpretacji art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113, poz. 1209, z późn. zm.). Do stwierdzenia nabycia prawa własności na podstawie art. 1 ust. 1 powołanej ustawy niezbędne jest kumulatywne spełnienie dwóch przesłanek: wniosek o stwierdzenie nabycia prawa własności powinni złożyć wszyscy użytkownicy (współużytkownicy) wieczyści, którzy powinni jednocześnie spełniać warunki umożliwiające uwzględnienie wniosku.
Z akt sprawy wynika, że te warunki nie zostały spełnione w stosunku do wszystkich współużytkowników wieczystych, gdyż wniosku o przekształcenie prawa wieczystego użytkowania w prawo własności nie złożył J. P. (właściciel lokalu nr [...]), poza tym prawo użytkowania wieczystego dla udziału wynoszącego 0,7087 części należące do Z. M. zostało ustanowione umową z dnia 29 października 1998 r. czyli po dacie 26 maja 1990 r. określonej w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 roku. W sytuacji zatem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności tylko tym użytkownikom wieczystym, którzy spełnili warunki określone ww. ustawie ,doszłoby do niedopuszczalnej w świetle art. 232 kc sytuacji, że pozostali użytkownicy posiadaliby swoje prawo użytkowania wieczystego na prywatnej własności (vide: wyrok NSA z dnia 27 maja 1999 r. I SA 2058/98, niepublikowany)
Należy także zauważyć, że ustawa z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, na mocy której skarżącemu odmówiono nabycia z mocy prawa własności nieruchomości będącej w ich użytkowaniu wieczystym, utraciła moc z dniem 13 października 2005 r., gdyż z tą datą weszła w życie ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności (Dz. U. Nr 175, poz.1459). Do spraw wszczętych na podstawie ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. i niezakończonych decyzją ostateczną mają zastosowanie przepisy nowej ustawy. Przepisy tej ustawy mają również zastosowanie do osób, którym tak jak w rozpatrywanej sprawie, odmówiono stwierdzenia nabycia własności nieruchomości na podstawie uchylonej ustawy, jeżeli spełniają przesłanki zawarte w nowej ustawie. Oznacza to, że mogą oni domagać się przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w trybie nowej ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. Przepisów tej ustawy nie mógł jednak zastosować organ wydając zaskarżona decyzję , gdyż w dacie jej wydana powołana wyżej ustawa jeszcze nie obowiązywała.
Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło