I SA/Wa 2039/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie WSA Jolanta Rudnicka (spr.) asesor WSA Jerzy Siegień Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2005 r. sprawy ze skargi M. P., A. B., A. B., M. B., T. C., K. C., M. C., E. M., R. C., M. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2004 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2003r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza na rzecz M. P., A. B., A. B., M. B., T. C., K. C., M. C., E. M., R. C., M.C. od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. kwotę 400 (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego I SA/Wa 2039/04 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] października 2004 r. w sprawie sygn. akt [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, postanowienie własne z dnia [...] listopada 2003 r. w sprawie [...] o zawieszeniu postępowania na podstawie art.98 par.1 kpa. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że wnioskiem z dnia [...] lipca 2003 r. T. C., K. C., M. C., M. P., M. B., A. B. oraz I. K., reprezentujący E. M., R.C. oraz M. C. zażądali zapłaty odszkodowania, na podstawie art.160 par.1 kpa za szkodę, którą ponieśli wskutek wydania z naruszeniem prawa orzeczenia administracyjnego przez Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] listopada 1961 r. odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], w części gruntu stanowiącego własność komunalną. We wniosku o zapłatę odszkodowania zażądali również zawieszenia postępowania na podstawie art.97 par.1 pkt 4 kpa, do czasu rozpoznania przez Prezydenta W. wniosku o przyznanie prawa wieczystego użytkowania gruntu, na podstawie art.7 ust.2 dekretu z dnia 26 października 1946 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, co do pozostałej części gruntu, stanowiącej własność Skarbu Państwa. Decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2003 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. zawiesiło postępowanie w sprawie przyznania odszkodowania na podstawie art. 98 par.1 kpa. Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpili skarżący podnosząc, iż podstawą prawną zawieszenia postępowania powinien być art. 97 par.1 pkt 4 kpa a nie art.98 par.1 kpa, gdyż sprawa ustanowienia użytkowania wieczystego z dekretu warszawskiego jest zagadnieniem wstępnym do rozpoznania sprawy o odszkodowanie. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy postanowieniem z dnia [...] października 2001 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło w całości stanowisko zaprezentowane w kwestionowanym postanowieniu. W uzasadnieniu wskazało, że nie zachodzą podstawy do obligatoryjnego zawieszenia postępowania na podstawie art.97 par.1 pkt 4 kpa, gdyż nie zachodzi bezpośredni związek przyczynowy między rozstrzygnięciem wniosku o odszkodowanie a postępowaniem w sprawie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego z dekretu warszawskiego. Organ podkreślił, że wniesienie przez stronę wniosku o zawieszenie, przy spełnieniu przesłanek z art.98 par.1 kpa, uzasadniało zawieszenie postępowania na podstawie tego przepisu. Ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2004r. wystąpił pełnomocnik wymienionych na wstępie osób, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżących podniósł, że organ zawiesił postępowanie w trybie fakultatywnym, uregulowanym w art.98 kpa a tym samym uznaniu stron pozostawiono zarówno moment zawieszenia, jak i podjęcia postępowania. W przedmiotowej sprawie tryb ten nie mógł być zastosowany, gdyż nie zostały spełnione przesłanki do zawieszenia postępowania w tym trybie a ponadto organ powinien obligatoryjnie zawiesić postępowanie do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, jakim – w ocenie pełnomocnika skarżących – jest ustanowienie na rzecz byłych właścicieli prawa wieczystego użytkowania gruntu w części nie skomunalizowanej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. nr 153, poz.1296 / sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W ramach tej kontroli, stosownie do art. 134 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r./ Dz.U. 2002, Nr 153, poz. 1270/, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. W niniejszej sprawie taka sytuacja zachodzi. Pełnomocnik skarżących we wniosku o odszkodowanie zażądał zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 par.1 pkt.4 kpa. Przepis ten dotyczy obligatoryjnego zawieszenia postępowania w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Złożony przez pełnomocnika skarżących powyższy wniosek organ potraktował, jako wniosek o zawieszenie postępowania w trybie art.98 par.1 kpa, czego nie mógł uczynić. Nie zachodzi bowiem tożsamość wniosku o zawieszenie z przyczyn wskazanych w art.97 par.1 pkt.4 kpa z wnioskiem o zawieszenie postępowania na podstawie art.98 par.1 kpa. Przepis art.98 par.1 kpa znajduje zastosowanie w sytuacji zgłoszenia wniosku o zawieszenie bez sprzeciwu stron oraz braku zagrożenia interesu społecznego i pozostawia organowi ocenę słuszności tego wniosku. Ten sposób zawieszenia ma charakter fakultatywny, zaś zawieszenie postępowania na podstawie wskazanej przez pełnomocnika skarżących ma charakter obligatoryjny. Sprecyzowane, we wniosku o odszkodowanie, żądanie zawieszenia postępowania na podstawie art.97 par.1 pkt.4 kpa nie stanowi wniosku o zawieszenie na podstawie art.98 par.1 kpa. Nie można przyjąć, jak to uczynił organ wydający zaskarżone postanowienie, że pełnomocnik skarżących złożył wniosek na podstawie art.98 par.1 kpa, gdyż z treści tego wniosku a następnie z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w sposób oczywisty wynika, iż strony postępowania nie wyraziły zgody na takie zawieszenie. Wniosek o zawieszenie postępowania w trybie art.98 par.1 kpa nie został złożony. Nie zachodziły zatem przesłanki do zastosowania art.98 par. 1 kpa. Wydając zaskarżone postanowienie organ dopuścił się rażącego naruszenia prawa tj. art. 98 par. 1 kpa , co skutkuje stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2003 r./ art.156 par.1 pkt.2 kpa /. W sytuacji rażącego naruszenia prawa sąd administracyjny sprawujący kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem każdy przypadek zaistnienia okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia bierze pod rozwagę z urzędu. Z powyższych względów, na podstawie art.145 par.1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – należało orzec, jak w wyroku.