I SA/Wa 2039/12

PostanowienieWSA w Warszawie2013-01-25

Skład orzekający: Gabriela Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni może otrzymać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie całkowitym, uznając, że wnioskodawczyni wykazała, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego i ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. W szczególności uwzględniono jej sytuację majątkową, wiek, stan zdrowia oraz charakter sprawy, co uzasadnia ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika.
Stan faktyczny
W. S. złożyła skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z sierpnia 2012 r. dotyczącą odmowy stwierdzenia nieważności decyzji wojewody o przejęciu gruntów rolnych na własność Państwa. W toku postępowania wnioskowała o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Wniosek początkowo został odmownie rozpatrzony, jednak po wniesieniu sprzeciwu sprawa podlegała ponownemu rozpoznaniu. Wnioskodawczyni wykazała trudną sytuację majątkową i zdrowotną oraz konieczność ustanowienia pełnomocnika.
Rozstrzygnięcie
Przyznał prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Gabriela Nowak po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku W. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w [...]. W. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...], którą organ utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...] dotyczącą odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu na własność Państwa gruntów rolnych. W następstwie wniesionej skargi W. S. skierowała do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Wniosek powyższy rozpoznany został odmownie postanowieniem referendarza sądowego z dnia 28 grudnia 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 2039/12. W dniu 9 stycznia 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęło pismo stanowiące sprzeciw W. S. od przedmiotowego postanowienia z dnia 28 grudnia 2012 r. wobec czego utraciło ono moc, a sprawa z wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu na nowo. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, posiada mieszkanie o powierzchni [...] m2, źródłem jej utrzymania jest emerytura w wysokości [...] zł brutto ([...] zł netto). Wnioskodawczyni ujawniła również, że posiada oszczędności w wysokości [...] zł. W złożonym w dniu 9 stycznia 2013 r. (data wpływu do Sądu) sprzeciwie, wnioskodawczyni wyjaśniła, że ma ukończone [...] lata, przebyła jedna operację na chorobę oczu i czeka ją kolejna operacja. Wyjaśniła ponadto, że choroby na które cierpi, w tym również reumatyczne, pochłaniają duże wydatki a zgromadzone przez nią oszczędności w wysokości [...] zł. "musi mieć na ostatnią chwilę". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – powoływana dalej jako "ppsa", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy powinno sprowadzać się do przypadków, gdy sytuacja majątkowa strony jest rzeczywiście ciężka. Instytucja powyższa ma na celu bowiem umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym, które z przyczyn od siebie niezależnych nie są w stanie zdobyć środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym. W niniejszej sprawie – zdaniem Sądu – skarżąca W. S. wykazała w sposób należyty, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego oraz kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Przede wszystkim zauważyć trzeba, że z danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż wnioskodawczyni uzyskuje stały, miesięczny dochód w postaci emerytury wysokości [...] zł brutto. Biorąc jednak pod uwagę że mieszka sama, a zatem sama pokrywa koszty posiadanego przez nią mieszkania w tym czynszu, rachunków za gaz, prąd a ponadto koszty leczenia uznać należało, iż złożony przez nią wniosek o przyznanie prawa pomocy jest w pełni uzasadniony. Biorąc ponadto pod uwagę charakter niniejszej sprawy dotyczącej przejęcia bez odszkodowania gruntów rolnych, uznać należało, że ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika jest wskazane, zwłaszcza biorąc pod uwagę wiek wnioskodawczyni oraz odległość jej miejsca zamieszkania od tutejszego Sądu. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło