I SA/Wa 2044/09

WyrokWSA w Warszawie2010-02-19

Skład orzekający: Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Daniela Kozłowska, Bogdan Wolski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego, jeśli wyrok sądu cywilnego, na który powołuje się dłużnik, nie oddalił powództwa o alimenty w całości, a jedynie w pozostałej części?
Ratio decidendi
Dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego, łącznie z ustawowymi odsetkami, zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Sąd cywilny, oddalając powództwo o alimenty w pozostałej części, nie zwalnia dłużnika z obowiązku alimentacyjnego za okres, za który świadczenia zostały wypłacone z funduszu, jeśli wyrok zasądził alimenty za ten okres.
Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy L. zobowiązującą A. G. do zwrotu kwoty świadczeń alimentacyjnych wypłaconych z funduszu alimentacyjnego na dzieci w okresie od października 2008 r. do marca 2009 r. A. G. wniosła skargę, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych i niewłaściwe zastosowanie art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, twierdząc, że nie była zobowiązana do alimentów w tym okresie z uwagi na wyrok sądu cywilnego oddalający powództwo. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie WSA Daniela Kozłowska (spr.) WSA Bogdan Wolski Protokolant Ewa Szymańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2010 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia obowiązku zwrotu świadczenia alimentacyjnego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] września 2009 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Wójta Gminy L. z dnia [...] czerwca 20009 r. nr [...] zobowiązującej A. G. jako dłużnika alimentacyjnego do zwrotu kwoty [...] zł wraz z odsetkami z tytułu wypłaconych w okresie od 1 października 2008 r. do 31 marca 2009 r. świadczeń z funduszu alimentacyjnego na dzieci G. S., N. S. i J. S. – utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy L. W uzasadnieniu decyzji przedstawiony został następujący stan sprawy: Decyzją z [...] listopada 2008 r. Wójt Gminy L., po rozpatrzeniu wniosku D. S., przyznał świadczenia z funduszu alimentacyjnego na dzieci G., N. i J. S. na okres od 1 października 2008 r. do 30 września 2009 r. po [...] złotych miesięcznie na każde dziecko. Decyzja ta została uchylona przez decyzję tego organu z [...] maja 2009 r. od dnia 1 kwietnia 2009 r. Wójt Gminy L. decyzją z [...] czerwca 2009 r. zobowiązał A. G. jako dłużnika alimentacyjnego do zwrotu kwoty [...] zł wraz z odsetkami z tytułu wypłaconych w okresie od 1 października 2008 r. do 31 marca 2009 r. świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Organ wskazał, że w tym okresie wypłacano świadczenia z funduszu alimentacyjnego w wysokości po [...] zł miesięcznie na każde dziecko. Łącznie wypłacono kwotę [...] zł. Komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym w G. wyegzekwował i przekazał organowi łącznie kwotę [...] zł, w tym [...] zł z tytułu odsetek ustawowych. Do spłaty pozostało zatem [...] zł. Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. Nr 192, poz. 1378 ze zm.), dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowym odsetkami. Stosownie do art. 27 ust. 2 tej ustawy organ właściwy wierzyciela wydaje, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Po rozpatrzeniu odwołania A. G. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z [...] września 2009 r. wskazując w uzasadnieniu m.in., że zgodnie z art. 2 pkt 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów jest osoba zobowiązana do alimentów na podstawie tytułu wykonawczego, przeciwko której egzekucja okazała się bezskuteczna. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego W. Wydział V Rodzinny i Nieletnich z dnia [...] stycznia 2007 r. sygn. akt [...] skarżąca była zobowiązana do alimentów na rzecz dzieci w wysokości po [...] zł na każde dziecko. Dopiero wyrokiem z dnia [...] marca 2009 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w P. zmienił zakres obowiązku alimentacyjnego. Oznacza to, że skarżąca była dłużnikiem alimentacyjnym w rozumieniu powołanej ustawy i organ wypłacał świadczenia z funduszu alimentacyjnego osobom uprawnionym. Organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, że zastosowanie w sprawie znajduje art. 27 ust. 1 powołanej ustawy. W myśl art. 27 ust. 2 ustawy organ właściwy wierzyciela wydaje, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Dochodzenie zwrotu wypłaconych należności jest obowiązkiem organu. Niniejsze postępowanie ma na celu odzyskanie należności z tytułu świadczeń, które wypłacił organ pierwszej instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. G. zarzuciła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] września 2009 r. utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy L. z [...] czerwca 2009 r. błąd w ustaleniach faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia i naruszenie art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów przez jego niewłaściwe zastosowanie, bowiem organ niesłusznie wypłacił świadczenie nienależne, a zatem w tym zakresie nie może domagać się ich zwrotu. Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji SKO lub o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Uzasadniając skargę A. G. wskazała, że decyzja jest nietrafna, bowiem zawiera błąd w ustaleniach faktycznych, a zrealizowane przez fundusz alimentacyjne świadczenie było nienależne albowiem świadczenie takiego nie była w ogóle zobowiązana. W okresie od 1 października 2008 r. do 31 marca 2009 r. w ocenie skarżącej nie była ona zobowiązana do żadnych świadczeń alimentacyjnych, gdyż zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] marca 2009 r. sygn. [...] (pkt 4 i 6 wyroku) powództwo za okres od 1 września 2008 r. do 1 lutego zostało oddalone. W związku z tym organ państwowy niesłusznie wypłacił na rzecz dzieci świadczenie alimentacyjne popełniając błąd w tym zakresie. Z tych przyczyn w tak ustalonym stanie rzeczy organ ten nie może ubiegać się o zwrot tych świadczeń, skoro skarżąca nie była do nich zobowiązana. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu. Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. Nr 192, poz. 1378 r. ze zm.) dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Stosownie do art. 27 ust. 2 tej ustawy organ właściwy wierzyciela wydaje, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Orzekające w sprawie organy prawidłowo uznały, że w sprawie znajduje zastosowanie cytowany przepis art. 27 ust. 1 powołanej ustawy. Regulacja ta odnosi się do zwrotu wypłaconych świadczeń na rzecz organu, który je wypłacał, nie chodzi tu o rozliczenia między rodzicami. Zasadnicze znaczenie w sprawie ma prawidłowo odczytanie wyroku Sądu Rejonowego w P. III Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia [...] marca 2009 r. sygn. [...]. Skarżąca twierdzi, że powództwo o alimenty za okres od 1 września 2008 r. do 1 lutego 2009 r. zostało oddalone. Takiego rozstrzygnięcia powołany wyrok nie zawiera. Z wyroku wnika, że sąd zasądził od A. G. na rzecz małoletnich dzieci G., J. i N. S. alimenty za okres od dnia 1 września 2008 r. do dnia 1 lutego 2009 r. w łącznej kwocie [...] zł płatne do rąk ich ojca D. S. (pkt 3 wyroku). W pozostałej części powództwo za okres o dnia 1 września 2008 r. do dnia 1 lutego 2009 r. sąd oddalił (pkt 4 wyroku). Sąd zasądził też od A. G. na rzecz syna G. alimenty w kwocie po [...] zł miesięcznie płatne do rąk ojca dziecka – D. S. od dnia 1 marca 2009 r. (pkt 5 wyroku). W pozostałej części powództwo za okres od dnia 1 marca 2009 r. zostało oddalone (pkt 6 wyroku). W żadnym razie z powołanego wyroku nie wynika, że powództwo o alimenty za okres od 1 września 2008 r. do 1 lutego 2009 r. zostało oddalone w całości. Z wyroku wynika, że skarżąca została zobowiązana do alimentów za wymieniony okres w kwocie ustalonej przez sąd, a tylko w pozostałej części zostało oddalone. Nie ma więc podstaw do stanowiska, że skarżąca nie była w ogóle w okresie od 1 września 2008 r. do 1 marca 2009 r. na podstawie tego wyroku zobowiązana do alimentów, jak przyjmuje skarżąca. Spór dotyczył wysokości alimentów. Prawidłowo więc organy odczytały ten wyrok i uznały, że skoro w okresie od 1 października 2008 r. do 31 marca 2009 r. wypłacano świadczenie z funduszu alimentacyjnego w wysokości [...] zł, a komornik sądowy wyegzekwował i przekazał organowi łącznie kwotę [...] zł. Do spłaty pozostała więc kwota [...] zł. Z powołanego już art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów wynika obowiązek zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego organowi wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. W tej sprawie przepis ten został prawidłowo zastosowany, a twierdzenie skarżącej, że na mocy wyroku Sądu Rejonowego z [...] marca 2009 r. nie była zobowiązana do alimentów za okres od 1 września 2008 r. do 1 lutego 2009 r. nie znajduje żadnego oparcia w jego treści a wynika z nieuwględnienia, że w pkt 4 i 6 wyroku wyraźnie mowa jest o oddaleniu powództwa w pozostałej części, a nie powództwa w ogóle. Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło