I SA/Wa 2045/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Przemysław Żmich Protokolant referent Agnieszka Bieniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2011 r. sprawy ze skargi H.N. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z dniem 1 stycznia 1999 r. nieodpłatnie prawa własności nieruchomości 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego M.C., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych. Minister Infrastruktury, decyzją z [...] czerwca 2010 r. nr [...], uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z [...] stycznia 2010 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nabycia, z dniem 1 stycznia 1999 r., z mocy prawa przez Gminę Miasto L., własności części nieruchomości położonej w L. przy ul. [...] i bez numeru, obręb [...], oznaczonej na mapie do celów prawnych z projektem podziału nr ewid. [...] z [...] .10.2007 r. jako działki nr, nr: [...], [...], [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowi art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, zgodnie z którym nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r., we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1998 r., stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Z akt sprawy wynika, że działka nr [...] stanowi część działki nr [...] objętej księgę wieczystą nr [...], w której jako właściciel nieruchomości wpisana jest H.N., będąc również właścicielką na 31 grudnia 1998 r. Natomiast działki nr [...], [...] i [...], objęte zaskarżoną decyzją, odpowiadają działce nr [...]. Organ wojewódzki związany był wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 17 kwietnia 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 1764/08. Organ odwoławczy przytoczył obszerne fragmenty z uzasadnienia tego wyroku i stwierdził, że prowadząc ponownie postępowanie organ wojewódzki obowiązany był wyjaśnić kwestie wskazane w tym wyroku. Natomiast organ wojewódzki wezwał wyłącznie Urząd Miasta L. Delegaturę [...] do udzielenia żądanej informacji i tylko na jej podstawie rozstrzygnął sprawę. Organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego zgodnie z powołanym wyrokiem Sądu bowiem dokonane przez organ wojewódzki ocena stanu faktycznego odnoszącego się do kwestii władztwa publicznoprawnego jest niepełna. W świetle powyższych ustaleń organ odwoławczy uznał, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części co uzasadnia uchylenie decyzji organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W skardze na decyzję Ministra Infrastruktury H.N. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając, że została ona wydana z naruszeniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż Minister Infrastruktury nie orzekł merytorycznie lecz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Wojewodzie [...], mimo iż materiał dowodowy znajdujący się w aktach postępowania nie wymaga uzupełnienia, a jego analiza prowadzi do wniosku, że istnieją podstawy do odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę Miasto L. prawa własności objętych zaskarżoną decyzją nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik z urzędu ustanowiony dla skarżącej H.N., w piśmie z 29 marca 2011 r., poparł wniosek, zawarty w skardze, o uchylenie zaskarżonej decyzji, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania a to art. art. 136, 138 § 2, 138 § 1 pkt 1 i art. 107 § 1 i 3 w zw. z art. 140 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. W sprawie jest bezsporne, że w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1998 r., przez Gminę Miasto L., własności wskazanych w zaskarżonej decyzji, nieruchomości orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z 17 kwietnia 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 1764/08 uchylił poprzednią decyzję Ministra Infrastruktury z [...].10.2008 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z [...].01.2008 r., którymi organy stwierdziły nabycie z dniem 1.01.1999 r. z mocy prawa przez L.– miasto na prawach powiatu, własności części nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, położonej w L. przy ul. [...] i bez numeru, obręb [...], oznaczonej na mapie z projektem podziału jako działka nr [...] i odmówiły stwierdzenia nabycia w tym trybie nieruchomości oznaczonej na tej mapie nr nr [...] i [...]. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że organy nie wykazały, w sposób nie budzący wątpliwości, czy działki nr [...], [...] oraz [...] wchodziły w skład drogi i czy znajdowały się we władaniu miasta L., w jakich granicach, a jeżeli tak to w czym przejawiało się to władztwo. Organ winien zasięgnąć opinii Zarządu Dróg i Transportu, do którego należy wykazywanie w imieniu Prezydenta Miasta L. obowiązków zarządcy dróg, a także winien zwrócić się o zajęcie stanowiska w tej sprawie przez Referat Komunalny Delegatury [...], do którego należą między innymi sprawę z kategorii utrzymania i ochrony dróg publicznych. Zgodnie z art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu, wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Organ odwoławczy, w zaskarżonej decyzji, stwierdził, że organ I instancji nie zastosował się do wskazań Sądu zawartych w powołanym wyroku. Analiza materiału dokumentacyjnego wskazuje, że zarzut organu odwoławczego co do wydania przez organ decyzji z naruszeniem art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu (...) jest całkowicie uzasadniony. Sprawa nie została wyjaśniona w sposób wskazany przez Sąd w powołanym wyroku. Przede wszystkim organ I instancji nie ustalił czy objęte zaskarżoną decyzją nieruchomości były w dacie 31 grudnia 1998 r. zajęte pod drogę publiczną – ulicę [...] i w jakich granicach a jeśli tak to w czym przejawiało się władztwo Gminy Miasta L. Organ I instancji poprzestał tylko na zwróceniu się o informację do Referatu Komunalnego Delegatury [...]. Poczynienie ustaleń co do istoty sprawy należy do organu I instancji. Z tego względu organ odwoławczy prawidłowo uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, co jest zgodne z art. 138 § 2 kpa. Postępowanie jakie zobowiązany jest przeprowadzić organ I instancji przekracza ramy postępowania o jakim stanowi art. 136 kpa. Z tych też względów nie było możliwe orzeczenie przez organ odwoławczy co do istoty sprawy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Z uwagi na to, że zebrany dotychczas przez organ I instancji materiał dowodowy nie pozwala na rozstrzygnięcie o istocie sprawy organ odwoławczy nie był uprawniony do orzeczenia o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Powyższe wskazuje, że podnoszone przez skarżącą zarzuty nie są uzasadnione. Rozpoznając sprawę po raz kolejny organ I instancji zastosuje się do wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2009 r. W związku z tymi wskazaniami ustali – w pierwszej kolejności – czy w dacie 31 grudnia 1998 r. przedmiotowe nieruchomości były faktycznie zajęte pod drogę publiczną – ulicę [...] i w jakich granicach. Dotychczas okoliczność ta w ogóle nie była badana i nie wynika z zebranego do tej pory materiału dowodowego. Gdyby ta przesłanka z art. 76 ust. 1 ustawy z 13.10.1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) nie potwierdziła się, to zbędnym byłoby badanie trzeciej przesłanki określonej w tym przepisie, a mianowicie czy w dacie 31 grudnia 1998 r. nieruchomości te pozostawały we władaniu miasta L. Wymaga to sporządzenia mapy sytuacyjnej, na której naniesione byłyby faktyczne granice drogi publicznej – ulicy [...] według jej faktycznego przebiegu w dacie 31 grudnia 1998 r. Wskaże to, czy faktycznie i w jakim zakresie przedmiotowe nieruchomości stanowiące własność skarżącej, w tej dacie były zajęte pod tę drogę. Za dowód dla takich ustaleń należy dopuścić, zgodnie z art. 75 § 1 kpa, wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Dowodem mogą być zarówno dokumenty jak i zeznania świadków. Organ winien zwrócić się także do stron – a więc właścicielki nieruchomości H.N. oraz Gminy Miasta L. o wskazanie dowodów na potwierdzenie swojego stanowiska. Trzeba mieć bowiem na uwadze, że w czasie gdy sprawa będzie ponownie rozpoznawana przez organ będzie obowiązywał art. 7 kpa w zmienionym brzmieniu, nadanym przez art. 1 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, która wchodzi w życie 11 kwietnia 2011 r. (Dz. U. Nr 6, poz. 18). Zgodnie z nowym brzmieniem art. 7 kpa organy będą obowiązane do podejmowania wszelkich czynności, niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, nie tylko z urzędu ale również na wniosek stron. Przeprowadzenie więc postępowania przez organ zgodnie z art. 7 kpa, przy uwzględnieniu wskazań wynikających z wyroku WSA w Warszawie z 17 kwietnia 2009 r. oraz z niniejszego wyroku pozwoli organowi na wydanie decyzji zgodnej z prawem. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. wyroku.