I SA/Wa 2046/12

Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Z. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. P. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] przedmiocie umorzenia postępowania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z. P., wnioskiem z dnia 19 grudnia 2012 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. P. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Źródłem jego utrzymania jest świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł miesięcznie. Posiadany majątek to mieszkanie lokatorskie o powierzchni około [...] m². Skarżący zaznaczył, że na oszczędnościowej książeczce mieszkaniowej posiada środki w wysokości około [...] zł oraz oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. W piśmie z dnia 8 stycznia 2013 r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie z dnia 2 stycznia 2013 r. do nadesłania dodatkowych dokumentów dotyczących sytuacji majątkowej strony, wnioskodawca zaznaczył m.in., że nie posiada żadnych dóbr, ziemi, własnościowego mieszkania, lokat dewizowych ani konta bankowego. Do pisma załączone zostały jednocześnie dokumenty z banku, z których wynika, że na dwóch lokatach terminowych wnioskodawca ma zgromadzone środki pieniężne w wysokości [...] zł i [...] zł. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy powinno sprowadzać się do przypadków, gdy sytuacja majątkowa strony jest wyjątkowo ciężka. Instytucja powyższa ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym. Każdy wnoszący sprawę do Sądu powinien zaś liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z przepisami obowiązującego prawa i odpowiednio wcześniej podjąć starania zmierzające do zgromadzenia odpowiednich środków pieniężnych na ten cel. Występując natomiast z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku ponoszenia tych kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że Z. P. nie wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zauważyć należy, że z danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż skarżący uzyskuje stały dochód w wysokości około [...] zł miesięcznie. Nie można zatem uznać, że wnioskodawca jest osobą pozbawioną środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy. Istotne znaczenie ma również fakt, że skarżący – jak wynika z nadesłanych dokumentów - na dwóch lokatach terminowych założonych w dniu [...] lutego 2011 r. i w dniu [...] kwietnia 2012 r. posiada zgromadzone środki pieniężne w wysokości [...] zł i [...] zł. Sytuacji majątkowej skarżącego nie można zatem utożsamiać z sytuacją osób nieposiadających jakiegokolwiek majątku ani oszczędności. Fakt zgromadzenia środków finansowych we wskazanej wyżej wysokości przemawia za stwierdzeniem, że wnioskodawca nie znajduje się w szczególnie trudnej sytuacji majątkowej, co uzasadniałoby ewentualne uwzględnienie złożonego wniosku. Przeciwnie, w ocenie referendarza, sytuacja majątkowa skarżącego, posiadającego oszczędności we wskazanej wyżej wysokości, jest dobra i jest on w stanie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego, ponieść koszty postępowania w sprawie. Zwłaszcza, że nie ma on nikogo na swoim utrzymaniu i uzyskiwany dochód przeznacza wyłącznie na potrzeby własne. Jak wskazano instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania i udzielenie prawa pomocy powinno mieć zastosowanie wobec osób ubogich, bez środków do życia. Wnioskodawca do takich osób niewątpliwie nie należy. Zauważyć także trzeba, że mimo stosownego wezwania, skarżący nie przedstawił dokumentów dotyczących wydatków ponoszonych w związku z utrzymaniem, w tym także z leczeniem. Okoliczność powyższa uniemożliwiła dokonanie pełnej i rzeczywistej oceny sytuacji finansowej strony. Wskazać również należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brana jest pod uwagę sytuacja finansowa strony. Przesłanką do uwzględnienia wniosku nie jest charakter czy też stopień skomplikowania danej sprawy. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy ocenia się jedynie sytuację materialną wnioskodawcy. W świetle powyższego stwierdzić należy, że w sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające uwzględnienie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.