I SA/Wa 2046/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2018 r. sprawy ze skargi W. G., A. K., T. G., G. G. , A. G. i W. G. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lutego 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 1661/16 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta [...] solidarnie na rzecz W. G., A. K., T. G., G. G. , A. G. i W. G. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W. G., T. G., G. G., A. K., A. G., W. G. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 lutego 2017 r. sygn. akt I SAB/Wa 1661/16 zobowiązującego Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z [...] kwietnia 2016 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość [...], w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W skardze wnieśli o: 1) wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w wysokości dziesięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2016 r.; 2) przyznanie od Prezydenta [...] na rzecz skarżących sumy pieniężnej określonej na podstawie art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej "Ppsa"; 3) skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym; 4) zasądzenie od Prezydenta [...] na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że wyrokiem z 23 lutego 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w sprawie o sygn. akt I SAB/Wa 1661/16 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z [...] kwietnia 2016 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...], w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem zwrócone zostały organowi 1 czerwca 2017 r. Termin ten już minął. Mimo złożenia [...] października 2017 r. przez skarżących wezwania do wykonania wyroku, Prezydent [...] nie rozstrzygnął sprawy o odszkodowanie, nie podał przyczyny niezałatwienia sprawy. Skarżący wskazali, że duża ilość spraw oczekujących na rozpoznanie, czy brak środków na wypłatę odszkodowania nie usprawiedliwia wielomiesięcznego naruszenia terminu załatwienia sprawy i nie stanowi obiektywnej przeszkody do załatwienia sprawy. Zdaniem skarżących, grzywna nałożona na organ nie może być symboliczna. Musi stanowić dolegliwą restrykcję dyscyplinującą organ do wykonania zobowiązania, przymusić organ do wdrożenia dobrych praktyk w załatwianiu spraw obywatelskich i wykluczyć dalsze naruszanie prawa. Wymierzenie grzywny w maksymalnym wymiarze stanowić będzie adekwatną dolegliwość dla organu. Z tych samych przyczyn i uwzględniając słuszny interes skarżących, uzasadnione jest zasądzenie na rzecz skarżących sumy pieniężnej w wysokości połowy przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2016 r. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ wskazał, że w sprawie z wniosku o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość, objętą działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) – zwanego dalej "dekretem", przed Prezydentem [...] prowadzone jest postępowanie, zgodnie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 poz. 2147 ze zm.) – zwanej dalej "ugn". Uczestnikami postępowania odszkodowawczego muszą być wszyscy właściciela nieruchomości lub ich następcy prawni. Pismem z [...] listopada 2017 r. pełnomocnik strony został wezwany do dostarczenia postanowienia Sądu o nabyciu praw do spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia spadku po P. G., L. G. oraz Z. G., w terminie 14 dni, pod rygorem zawieszenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Poza sporem jest to, że prawomocnym wyrokiem z 23 lutego 2017 r. sygn. akt I SAB/Wa 1661/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z [...] kwietnia 2016 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość [...], w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W wyroku tym Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Faktem jest również to, że termin wyznaczony przez Sąd upłynął 2 października 2017 r., skoro – jak wynika ze znajdującej się w aktach sprawy o sygn. akt I SAB/Wa 1661/16 zwrotnego potwierdzenia odbioru - Prezydent [...] otrzymał odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami sprawy 1 czerwca 2017 r. Poza sporem jest, że w zakreślonym przez Sąd terminie organ nie rozpoznał wniosku z [...] kwietnia 2016 r. o przyznanie odszkodowania za przejęcie przedmiotowej nieruchomości, a zatem nie wykonał powołanego wyżej wyroku Sądu. Skarga o wymierzenie grzywny jest zatem zasadna. Uznaniu Sądu pozostawiono natomiast ustalenie wysokości grzywny, ponieważ zgodnie z art. 154 § 6 Ppsa grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów, tj. art. 5 ust. 7 ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych w związku z art. 110 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Ustalenie wysokości grzywny zależy od okoliczności konkretnej sprawy. Analizując przebieg postępowania administracyjnego od chwili otrzymania przez Prezydenta [...] prawomocnego wyroku Sądu z 23 lutego 2017 r. sygn. akt I SAB/Wa 1661/166 wraz z aktami sprawy Sąd uznał, że zasadnym było wymierzenie organowi grzywny w wysokości 500 zł. Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że organ po otrzymaniu wyroku Sądu z 23 lutego 2017 r. podjął w sprawie czynności wyjaśniające zmierzające do załatwienia sprawy. Prezydent [...] pismami z [...] lipca 2017 r. i [...] listopada 2017 r. wystąpił do pełnomocnika skarżących o dostarczenie postanowień sądowych o nabyciu praw do spadku po P. G., L. G. oraz Z. G.. W drugim z pism organ zakreślił pełnomocnikowi stron termin 14 dni, do wykonania wezwania oraz skutki niezastosowania się do wezwania (zawieszenie postępowania odszkodowawczego). Wezwania te, jak wynika z nadesłanych sądowi akt sprawy, nie zostały wykonane. Organ nie zawiesił też postępowania o odszkodowanie. Na wysokość orzeczonej grzywny miały wpływ także takie okoliczności jak to, że zwłoka organu w wykonaniu wyroku Sądu nie jest rażąco nadmierna, na tle innych tego typu spraw - wynosi ponad 5 miesięcy i że Sąd w wyroku z 23 lutego 2017 r. stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Nie można pominąć i tego, że jest to pierwszy przypadek zwłoki organu w wykonaniu wyroku Sądu z 23 lutego 2017 r., jaki miał miejsce w niniejszej sprawie. Poza tym Sądowi znana jest z urzędu duża ilość spraw prowadzonych przez Prezydenta [...] o odszkodowania za nieruchomości objęte dekretem Okoliczność ta nie uwalnia organu od odpowiedzialności za niewykonanie prawomocnego wyroku Sądu, niemniej jednak musi być uwzględniona przy nakładaniu tego tytułu sankcji ustawowych. Sąd miał także na uwadze także to, że sprawy o odszkodowania za przejęcie tzw. nieruchomości [...] są sprawami skomplikowanymi, ponieważ opierają się na przesłankach odnoszących się do okoliczności o odległej perspektywie czasowej, a przez to trudnych do wyjaśnienia. W tej sytuacji Sąd, uznał, że grzywna w orzeczonej wysokości będzie dla organu adekwatną do okoliczności sprawy sankcją finansową. W ocenie Sądu, wskazane wyżej okoliczności niniejszej sprawy świadczą także o tym, że bezczynność Prezydenta [...] w wykonaniu powyższego wyroku Sądu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Sąd uznał za bezzasadną skargę w zakresie żądania przyznania od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej, o której mowa w art. 154 § 7 Ppsa. Zdaniem Sądu, tego rodzaju sankcja dodatkowa jest zarezerwowana dla szczególnie jaskrawych przypadków niewykonywania wyroków sądów administracyjnych. W niniejszej sprawie taki przypadek, z opisanych wyżej względów, nie zachodził. Wniosek o odszkodowanie, jeżeli chodzi o tego typu sprawy, został złożony stosunkowo niedawno – [...] kwietnia 2016 r., a organ ma do rozpatrzenia wiele tego typu spraw, w tym spraw znacznie starszych. Poza tym pełnomocnik skarżących, mimo wezwania organu, nie przedłożył stosownych dowodów nabycia spadku po P. G., L. G. oraz Z. G.. We wniosku o odszkodowanie pełnomocnik skarżących wskazał, że P. G. nabyła w 1950 r. roszczenia dekretowe do przedmiotowej nieruchomości, a jej spadkobiercami byli L. G. oraz Z. G.. Po L. G. spadek odziedziczył Z. G., który zmarł. Wobec tego skarżący winni wykazać swe prawa po poprzednikach prawnych, skoro zależy im na jak najszybszym rozpatrzeniu sprawy o odszkodowanie. Organ nie ma własnego interesu prawnego, aby zainicjować przed sądem spadku postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po poprzednikach prawnych skarżących. Trzeba również wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że domaganie się przyznania skarżącym od organu sumy pieniężnej wymaga wykazania powstania szkody na skutek niewykonania wyroku Sądu (por. np. wyrok NSA z 3 stycznia 2017 r. sygn. akt I OSK 2354/16; wyrok NSA z 6 września 2017 r. sygn. akt I OSK 451/17). Taka szkoda nie została w niniejszej sprawie wykazana. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 154 § 1, 2 i 6 Ppsa (pkt 1 i 2 wyroku) oraz art. 151 w zw. z art. 154 § 7 Ppsa (pkt 3 wyroku) orzekł, jak w sentencji wyroku. O zwrocie skarżącym kosztów postępowania sądowego – wpisu sądowego i kosztów działania pełnomocnika (pkt 4 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 Ppsa w zw. z w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.).