I SA/Wa 2046/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie Sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.) Sędzia WSA Dariusz Chaciński po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z dnia [...] września 2018 r., nr [...] stwierdził uchybienie przez [...] terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...] odmawiającej M. K. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez [...] nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej położonej we wsi [...], powiat [...], województwo [...]. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2018 r. została odebrana przez [...] w dniu [...] lipca 2018 r. i od tej daty rozpoczął bieg 14-dniowy termin do wniesienia odwołania. Listem poleconym nadanym w dniu 14 sierpnia 2018 r. [...] złożyła odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2018 r. W wyniku analizy wniesionego odwołania Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził uchybienie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołał treść art. 15 kpa i wyjaśnił, że postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, wobec tego od decyzji nieostatecznych uprawniony podmiot może złożyć odwołanie do organu administracji publicznej wyższego stopnia nad organem, który wydał zaskarżoną decyzję. Wskazał również, że odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie (art. 129 § 2 kpa). Termin określony w art. 129 § 2 kpa jest terminem prekluzyjnym, zatem jego uchybienie powoduje, że czynność prawna podjęta przez stronę po jego upływie jest bezskuteczna. Warunkiem skuteczności wniesienia odwołania jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność zaskarżonej decyzji. Każde uchybienie terminu do wniesienia odwołania powoduje, że organ odwoławczy ma obowiązek stwierdzić to uchybienie wydając postanowienie przewidziane w art. 134 kpa, chyba że strona wnosi o przywrócenie uchybionego terminu stosownie do art. 58 kpa i wniosek ten zostanie uwzględniony. Rozpatrzenie odwołania złożonego po terminie stanowiłoby rażące naruszenie prawa i decyzja taka dotknięta byłaby wadą nieważności. Decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2018 r. została odebrana przez stronę w dniu 24 lipca 2018 r. Tym samym 14-dniowy termin do złożenia odwołania od tej decyzji upłynął z dniem 7 sierpnia 2018 r. Odwołanie zostało wysłane listem poleconym w dniu 14 sierpnia 2018 r., a więc już po upływnie terminu do jego wniesienia. Na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła [...]. W uzasadnieniu wskazała, że odwołanie złożyła po terminie z powodu pewnego zdarzenia, to jest niespotykanych upałów w naszym klimacie, które trwały od połowy lipca do połowy sierpnia. Podała, że termin przekroczyła nie ze swojej winy, a z powodu spiekoty i gorączki, które ograniczyły jej funkcjonowanie. Skarżąca dodała, że jest 76-letnią emerytką rencistką, od lat mieszkającą samotnie, a o zakupy żywność i lekarstwa prosiła sąsiadów. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przede wszystkim wyjaśnić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi. Podstawę zaskarżonego postanowienia stanowił art. 134 kpa. Zgodnie z treścią tego przepisu organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W tej sytuacji wyjaśnić należy, że organ odwoławczy przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania odwołania zobowiązany jest do zbadania terminowości oraz dopuszczalności jego wniesienia. Warunkiem skuteczności czynności procesowej jest bowiem zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy, stwierdzić należy, że zasadnicze znaczenie ma ustalenie, czy odwołanie skarżącej od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2018 r. zostało wniesione z zachowaniem ustawowego terminu do jego wniesienia. Stosownie do treści art. 129 § 1 i 2 kpa odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Wniesienie odwołania w terminie umożliwia stronie niezadowolonej z wydanego rozstrzygnięcia ponowne rozpoznanie sprawy przez organ odwoławczy. Odwołanie musi być wniesione w terminie określonym w art. 129 kpa. Termin do wniesienia odwołania jest terminem ustawowym, a więc nie może on być przedłużany lub skracany przez organ administracji publicznej, jest terminem procesowym obliczanym według przepisów kodeksu oraz terminem zawitym, którego upływ organ odwoławczy uwzględnia z urzędu. Wniesienie odwołania po terminie, jeżeli wnoszący odwołanie nie zwrócił się równocześnie o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (art. 58 § 2 kpa), powoduje, że organ odwoławczy jest obowiązany wydać postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, ponieważ w tej sytuacji odwołanie dotyczy decyzji organu I instancji, która uzyskała już przymiot ostateczności. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpoznania odwołania. W takiej sytuacji organ II instancji nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 kpa. Nawet nieznaczne przekroczenie terminu do wniesienia odwołania zobowiązuje organ do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Jak wynika z akt niniejszej sprawy decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2018 r. została doręczona skarżącej w dniu 24 lipca 2018 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy. Orzeczenie to zawierało prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie wniesienia odwołania. W ocenie Sądu jest bezspornym w sprawie, że termin do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] upłynął w dniu 7 sierpnia 2018 r., a wobec tego przedmiotowe odwołanie skarżącej wysłane do organu listem poleconym w dniu 14 sierpnia 2018 r., czyli po upływie 21 dni od dnia otrzymania decyzji Wojewody [...], zostało niewątpliwie wniesione z uchybieniem ustawowego terminu do jego złożenia. Dodatkowo wyjaśnić należy, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpatrzenia zawartego w skardze wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Jak natomiast wynika z akt sprawy skarżąca w trakcie postępowania administracyjnego nie skorzystała z możliwości złożenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu do organu II instancji, czyli organu właściwego do rozpatrzenia, w trybie art. 58 kpa. Oznacza to, że w rozpatrywanej sprawie zaistniały podstawy prawne do wydania na podstawie art. 134 kpa zaskarżonego postanowienia stwierdzającego uchybienie przez skarżącą terminu do wniesienia odwołania. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm.) orzekł jak w sentencji.