I SA/Wa 2049/09

Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W.Z. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskiem z dnia 17 listopada 2009 r. (zawartym w skardze) uzupełnionym wnioskiem z dnia 23 grudnia 2009 r. W.Z. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze swojej skargi na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP. Z danych zawartych w formularzu wniosku oraz załączonych do niego dokumentów wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem. Obecnie zamieszkuje z nimi również syn, który stracił prace. Źródłem utrzymania rodziny są następujące dochody: emerytury skarżącej w kwocie [...] złotych brutto ([...] złotych netto), wynagrodzenie męża z tytułu zatrudnienia w kwocie [...] złotych brutto ([...] netto) oraz zasiłek dla bezrobotnych syna w kwocie [...] złotych brutto ([...] złotych netto). Skarżąca podała, że rodzina stara się prowadzić bardzo oszczędny tryb życia i nie stać ich na wydawanie pieniędzy ponad miarę, czy na jakiś wyjazd. Ostatnio między innymi skarżąca zrezygnowała z przyznanego jej przez NFZ wyjazdu do sanatorium. Niemniej ponoszone wydatki domowe małżonków oraz ich syna są wysokie, co związane jest ze spłatą kredytów. Skarżąca wyjaśniła przy tym, że niektóre pożyczki zaciągnięte były na wkład mieszkaniowy. Łącznie miesięczne wydatki skarżącej oraz jej męża stanowią kwotę ponad [...] złotych, zaś wydatki będącego obecnie na ich utrzymaniu syna to ok. [...] złotych. Skarżąca nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Nie zatrudnia i nie pozostaje w innym w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. Mając powyższe na uwadze stwierdzono co następuje. W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie Waleria Zjawiska wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, a więc w zakresie częściowym w rozumieniu art. 245 § 3 powołanej ustawy. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. To wnioskodawca jako osoba zainteresowana winien wykazać zasadność złożonego wniosku oraz spełnienie ustawowych przesłanek. Podkreślić bowiem należy, że instytucja prawa pomocy przewidziana ww. przepisami stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w swoich koniecznych kosztach utrzymania. W badanej sprawie W. Z. nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez ryzyka wystąpienia uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i pozostającego z nią we wspólnym gospodarstwie domowym męża oraz syna, - co uzasadniałoby przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Przeciwnie w przedstawionym stanie faktycznym dotyczącym jej sytuacji materialnej nie można stwierdzić, by poniesienie kosztów sądowych, obejmujących obecnie wpis od skargi wynoszący 200 złotych, leżało poza zakresem jej możliwości finansowych. Zważyć należy, iż zarówno skarżąca jak i jej mąż posiadają stałe i regularne źródło dochodów w postaci emerytury (skarżąca) oraz wynagrodzenia za pracę (jej mąż) w łącznej kwocie [...] złotych miesięcznie. Również pozostający na ich utrzymaniu syn mimo utraty pracy posiada obecnie stałe źródło niewielkiego dochodu w postaci zasiłku dla bezrobotnych w kwocie [...] złotych. Tym samym łączny dochód netto trzyosobowej rodziny wynosi [...] złotych miesięcznie. Wprawdzie skarżąca wskazuje na ponoszone znaczne wydatki związane między innymi ze spłatą kredytów (łącznie ok. [...] złotych miesięcznie), niemniej zestawiając je z uzyskiwanym przez rodzinę miesięcznym dochodem stwierdzić należy, że uiszczenie wpisu od wniesionej skargi w kwocie 200 złotych nie stwarza zagrożenia dla ekonomicznej egzystencji rodziny. Nie ma zatem usprawiedliwionych podstaw do przyznania skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skoro bowiem, jak wskazano na wstępie, instytucja prawa pomocy skierowana jest do osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów sądowych bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny, to nie ma możliwości przyznania tego prawa osobom, które są w stanie wygospodarować w ramach własnych możliwości finansowych (np. poprzez ograniczenie wydatków) środki wystarczające do prowadzenia procesu bez ryzyka wystąpienia ww. zagrożenia. W tej sytuacji, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.