I SA/Wa 2050/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2011 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. I SA/Wa 2050/11 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] września 2011 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu odwołania B. M. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] m.in. odmawiającej przyznania specjalnego zasiłku celowego na pokrycie części kosztów przystosowania łazienki w lokalu mieszkalnym dla osoby niepełnosprawnej – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy: Po rozpatrzeniu wniosków z dnia 14 czerwca 2011 r. i 5 lipca 2011 B. M. Prezydent W. decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. przyznał specjalny zasiłek celowy w miesiącu [...] 2011 r. w wysokości [...] zł. z przeznaczeniem na: > [...] zł. na leki, > [...] zł. na dożywianie, > [...] zł. na opłacenie energii elektrycznej, > [...] zł. na opłacenie gazu, oraz odmówił przyznania specjalnego zasiłku celowego na pokrycie części kosztów przystosowania łazienki w lokalu mieszkalnym dla osoby niepełnosprawnej. Uzasadniając decyzję organ wskazał, że brak jest podstaw do przyznania zasiłku na powyższy cel, ponieważ Pani B. M. otrzymała dofinansowanie ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w kwocie [...] zł. na podstawie umowy nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. Z § 3 ust. 2 ww umowy wynika, że wnioskodawczyni oświadczyła, iż posiada własne środki w wysokości [...] wartości kosztorysowej planowanych robót tj. kwotę [...] zł. Zważywszy, że całkowity koszt remontu nie przekracza kwoty [...] zł. środki uzyskane z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych i środki własne pokrywają koszt planowanych robót. W tej sytuacji, zdaniem organu, brak jest podstaw prawnych do przyznania pomocy finansowej na powyższy cel, natomiast zasadne jest przyznanie pomocy w formie zasiłku celowego specjalnego na leki, dożywianie oraz opłatę energii elektrycznej i gazu. Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie w dniu 19 lipca 2011 r. Rozpatrując złożone odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] przywołało przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tj. Dz. U. z 2009 r. Nr 175, póz. 1362). Wyjaśniło, że pomoc społeczna udzielana jest osobom i rodzinom, które spełniają jednocześnie dwa kryteria, a mianowicie: kryterium dysfunkcji, o którym mowa w art. 7 ustawy - między innymi ubóstwo, sieroctwo, bezrobocie, niepełnosprawność, długotrwała lub ciężka choroba, oraz kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 8 ustawy. Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej w odniesieniu do osoby samotnie gospodarującej od dnia 1 października 2009 r., kwota dochodu uprawniająca do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej wynosi 477 zł. Niespełnienie wymogu wskazanego w art. 8 ustawy wyłącza przyznanie pomocy w formie zasiłku celowego określonego w art. 39 ustawy o pomocy społecznej. Przepis art. 41 przewiduje wyjątek od powyższej zasady. Zgodnie z nim w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi (art. 41 pkt 1). Powyższy przepis mówi o wyjątkowym charakterze specjalnego zasiłku celowego. Tego rodzaju forma pomocy powinna być przeznaczona na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych osoby wnioskującej o udzielenie pomocy. W rozpatrywanej sprawie skarżąca zwróciła się do Ośrodka Pomocy Społecznej o udzielenie pomocy finansowej na dożywianie, wykup leków, opłaty za elektryczność i gaz. Ponadto wnioskowała o przyznanie zasiłku celowego pieniężnego w związku z przystosowaniem łazienki dla osoby niepełnosprawnej w wysokości [...] zł. W trakcie przeprowadzonego w dniu 5 lipca 2011 r. wywiadu środowiskowego organ I instancji ustalił, że miesięczny dochód Pani B. M. wynosi [...] zł., na który składają się dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł. oraz zasiłek stały w kwocie [...] zł. Dochód strony przekracza ustawowe kryterium dochodowe wynoszące [...] zł. wobec czego organ I instancji rozpatrzył wniosek skarżącej pod kątem spełniania przez nią przesłanek określonych w art. 41 ustawy o pomocy społecznej warunkujących przyznanie jej specjalnego zasiłku celowego. Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 201 Ir. organ postanowił przyznać wnioskodawczyni specjalny zasiłek celowy w miesiącu [...] 2011r. w wysokości [...] zł z przeznaczeniem na leki, na dożywianie, na opłacenie energii elektrycznej i na opłacenie gazu oraz odmówić przyznania świadczenia na pokrycie części kosztów przystosowania łazienki w lokalu mieszkalnym dla osoby niepełnosprawnej. Kolegium podzieliło argumentację organu I instancji, iż skoro skarżąca oświadczyła w dniu 13 czerwca 2011 r., że posiada brakujące środki na remont łazienki, brak jest podstaw do przyznania jej świadczenia na ten cel. Trudno również dać wiarę skarżącej, iż w dniu następnym tj. 14 czerwca 2011 r., gdy złożyła wniosek o przyznanie jej pomocy, już tych środków nie posiadała, gdyż jak twierdzi wydatkowała je na poprawę zdrowia. Reasumując Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie stwierdziło naruszenia prawa materialnego oraz procedury administracyjnej przez organ I instancji i utrzymało w mocy decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2011r. nr [...] Skargę na powyższą decyzję złożyła B. M. prosząc o pomoc sądu. W uzasadnieniu wskazała na swoją trudną sytuacje życiową i materialną i na nieścisłości znajdujące się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta polega więc na zbadaniu, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny nie ma zatem uprawnień do przyznawania świadczeń z pomocy społecznej , o które wnosi skarżąca. Podstawą materialnoprawną rozstrzygnięć administracyjnych podjętych w niniejszej sprawie były przepisy ww. ustawy o pomocy społecznej. Zasady ogólne wskazanej ustawy, wyrażone w art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej stanowią, że świadczenia z pomocy społecznej mają na celu umożliwienie przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których osoby ubiegające się nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości oraz zaspokajanie niezbędnych potrzeb i umożliwienie im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Jak wynika z powyższych przepisów pomoc społeczna jest instytucją stosowaną wyjątkowo, w sytuacjach, w których obywatel nie jest w stanie sam podołać okolicznościom życiowym. Zgodnie z art. 41 pkt 1 ustawy, który stanowi wyjątek od zasad przyznawania pomocy określonych w art. 8, w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Z powyższego przepisu prawa wynika, że decyzja wydawana w oparciu o tenże przepis prawa ma charakter decyzji uznaniowej, a zgłoszona potrzeba, o zaspokojenie której ubiega się strona, winna być oceniana przez organ pomocy społecznej przez pryzmat szczególnie uzasadnionego przypadku. O tym, czy mamy do czynienia ze "szczególnie uzasadnionym przypadkiem" każdorazowo rozstrzyga organ orzekający w sprawie, po rozważeniu wszystkich istotnych okoliczności, w oparciu o wszechstronnie zebrany materiał dowodowy. W przepisach tych ustanowiono zatem zasady indywidualizacji i fakultywności świadczeń z pomocy społecznej. Zasada indywidualizacji dotyczy z jednej strony indywidualnego rozpoznania świadczeń, z drugiej zaś dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczenia do indywidualnych właściwości świadczeniobiorcy. Zasada fakultatywności polega na niemożności domagania się przez osoby i rodziny ubiegające się o świadczenia pomocy społecznej, aby przyznano im je w określonym rodzaju, formie i rozmiarze. W niniejszej sprawie organ zasadnie uznał, iż dochodem skarżącej jest zarówno zasiłek stały w wysokości [...] zł jak i przyznany dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł . W sumie dochód skarżącej w momencie składania wniosku wyniósł [...] zł i przekraczał kryterium dochodowe o [...] zł. Odnosząc się natomiast do treści art. 41 ustawy o pomocy społecznej trzeba podkreślić, iż decyzja w przedmiocie przyznania specjalnego zasiłku celowego wydawana jest w ramach tzw. uznania administracyjnego. Dlatego też - wobec przekroczenia przez skarżącego kryterium dochodowego - przedmiotem kontroli sądowej w rozpatrywanej sprawie jest przede wszystkim zbadanie, czy zakres tego uznania nie został przez organy administracji publicznej przekroczony. Wyjaśnić jeszcze raz należy, iż specjalny zasiłek celowy może być przyznane tylko wówczas, gdy wnioskodawca, z przyczyn rodzinnych, losowych lub innych, znajdzie się w wyjątkowo trudnej sytuacji. Dlatego też dla oceny spełnienia omawianej przesłanki niezbędne jest sprecyzowanie celu, na sfinansowanie którego przeznaczone mają być przyznane środki. Biorąc powyższe pod uwagę uznać należy, iż wskazana we wniosku przez skarżącą potrzeba tzn. pokrycie części kosztów przystosowania łazienki dla potrzeb osoby niepełnosprawnej nie zalicza się-co do zasady - do potrzeb, dla których ustawodawca przewidział specjalny zasiłek celowy. Potrzebami tymi są tzw. niezbędne potrzeby bytowe, dla zaspokojenia których może być przyznany zasiłek celowy "zwykły", o ile osoba wnioskująca o pomoc spełnia warunki przyznania tego świadczenia. Należy zwrócić uwagę, że B. M., oprócz zasiłku stałego i dodatku mieszkaniowego, otrzymuje systematycznie dodatkową pomoc w formie zasiłków celowych i specjalnych zasiłków celowych. Świadczy to, że organ pomocy społecznej, w miarę swoich możliwości (art. 3 ust. 4 ustawy), wspiera skarżącą w trudnych sytuacjach życiowych. Świadczy przede wszystkim o tym fakt przyznania skarżącej specjalnego zasiłku w wysokości [...] zł ( czyli w kwocie nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny) na zakup leków, dożywianie, opłacenie energii elektrycznej i gazowej. W realiach niniejszej sprawy nie bez znaczenia pozostaje również fakt , że skarżąca składając wniosek w czerwcu 2011 r. do Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oświadczyła, że posiada [...] wartości kosztorysowej planowanych robót tj. kwotę [...] zł. W tym stanie rzeczy, wobec ustalenia, iż organ nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa mających wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.