I SA/Wa 2051/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Emilia Lewandowska po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J.S. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] października 2007 r., nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. J.S. pismem z dnia 27 listopada 2007 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] października 2007 r., nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. Po otrzymaniu zarządzenia z dnia 28 grudnia 2007 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, wnioskiem z dnia 14 stycznia 2008 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Powyższy wniosek rozpoznany został postanowieniem referendarza sądowego z dnia 31 stycznia 2008 r., sygn. akt. I SA/Wa 2051/07. W dniu 11 lutego 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął sprzeciw J.S. od przedmiotowego postanowienia z dnia 31 stycznia 2008 r., wobec czego straciło ono moc, a sprawa z wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu na nowo. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną I.. Źródłem utrzymania rodziny są świadczenia emerytalne skarżącego i jego żony w łącznej wysokości [...] zł miesięcznie. Skarżący uzyskuje ponadto dopłaty do gruntu z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w wysokości [...] zł rocznie. Posiadany majątek to dom o powierzchni [...] m², mieszkanie o powierzchni [...] m², nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha, trzy działki budowlane o łącznej powierzchni [...] m², dom w stanie surowym ([...] m²) oraz siedmioletni samochód osobowy. Wnioskodawca zaznaczył ponadto, że posiada oszczędności w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu wniosku skarżący podkreślił, że ma 80 lat i jest bardzo schorowany, w związku z czym ponosi wysokie koszty leczenia, które związane są między innymi z licznymi rehabilitacjami i pobytem w sanatoriach. Wnosząc zaś sprzeciw wnioskodawca podniósł, że uzyskiwana emerytura z ledwością wystarcza mu na pokrycie czynszu i opłat. Do tego dochodzą koszty zakupu lekarstw (około [...] zł miesięcznie). Posiadane oszczędności przeznacza zaś na leczenie i pobyt w sanatoriach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy powinno sprowadzać się do przypadków, gdy sytuacja majątkowa strony jest rzeczywiście ciężka. Instytucja powyższa ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym, które z przyczyn od siebie niezależnych nie są w stanie zdobyć środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym. Każdy wnoszący sprawę do sądu powinien zaś liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Występując natomiast z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku ponoszenia tych kosztów wnioskodawca musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku. W niniejszej sprawie – zdaniem Sądu – J.S. nie wykazał należycie, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W sprawie brak jest także podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku chociażby w częściowym zakresie. Z danych zgromadzonych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący wraz z żoną uzyskuje stały miesięczny dochód w łącznej wysokości [...] zł. Wnioskodawca posiada ponadto szereg nieruchomości (mieszkanie, dom, działki budowlane, dom w stanie surowym) oraz oszczędności w kwocie [...] zł. Nie można zatem uznać, że skarżący jest osobą ubogą, pozbawioną środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy. W ocenie Sądu sytuacja majątkowa J.S. nie jest szczególnie trudna i z posiadanych środków pieniężnych - mimo wykazywanych wysokich wydatków związanych z leczeniem - jest on w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ponieść koszty postępowania w sprawie. Tym samym brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 246 § 1 pkt 1 i art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.