I SA/Wa 2053/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Prokuratora Rejonowego [...] o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi na orzeczenie Komisji Regulacyjnej do Spraw Gmin Wyznaniowych Żydowskich z dnia [...] sierpnia 2008 r., sygn. akt [...] w przedmiocie przyznania odszkodowania za nieruchomość postanawia odrzucić wniosek o przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Pismem z 5 marca 2018 r. (wraz ze skargą z tego dnia) Prokurator Rejonowy [...] złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na orzeczenie Komisji Regulacyjnej do Spraw Gmin Wyznaniowych Żydowskich z [...] sierpnia 2008 r., sygn. akt [...]. Postanowieniem z 22 lutego 2018 r. tutejszy Sąd odrzucił skargę Prokuratora [...] na powyższe orzeczenie, z uwagi na złożenie skargi po terminie. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 4 lipca 2018 r., sygn. akt II OZ 682/18 oddalił zażalenie Prokuratora na postanowienie z 22 lutego 2018 r. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu Prokurator wyjaśnił, że brak zachowania przez niego sześciomiesięcznego terminu do wniesienia skargi znajduje usprawiedliwienie w kontekście specyfiki przedmiotu zaskarżenia, jakim jest orzeczenie Komisji Regulacyjnej oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 marca 2013 r. sygn. akt K 25/10, jak również wyroków tutejszego Sądu z 14 kwietnia 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 2479/14 i Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 kwietnia 2017 r., sygn. II OSK 2099/15. W ocenie Prokuratora, wyrok Trybunału nie określał jednoznacznie trybu kontroli orzeczeń Komisji, a w tym trybu wnoszenia skarg na orzeczenia tego organu. Z kolei w wyroku z 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 2479/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wywiódł, że zastosowanie w sprawie skarg na orzeczenie Komisji winien mieć art. 52 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 53 § 2 P.p.s.a. (w brzmieniu sprzed 1 czerwca 2017 r.), albowiem od orzeczenia Komisji nie przysługuje środek odwoławczy. Odmienne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 28 kwietnia 2017 r., sygn. II OSK 2099/15, wskazując, że termin do wniesienia skargi wynosi 30 dni od doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Zdaniem Prokuratora dopiero powyższy wyrok NSA rozstrzygnął, że w sprawie mają zastosowanie przepisy P.p.s.a. dotyczące trybu zaskarżania decyzji administracyjnych. Jednocześnie Prokurator podniósł, że procedura zaskarżenia orzeczeń Komisji Regulacyjnej pozostaje nie w pełni ustalona w zakresie problematyki złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Nie wiadomo bowiem kiedy miałby rozpocząć bieg 7 – dniowy termin od ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skargi. W ocenie Prokuratora przyjąć należy, że termin ten rozpoczął bieg 28 lutego 2018 r., kiedy to zostało doręczone Prokuratorowi postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 2053/17 o odrzuceniu skargi. Dopiero wówczas powziął on wiedzę, że sześciomiesięczny termin nie może być liczony od daty wydania wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny z 28 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2099/15. Prokurator wywiódł, że konieczność złożenia wniosku o przywrócenie terminu wraz ze skargą została przesądzona w postanowieniu z 22 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 2053/17. Odnosząc się do regulacji przewidzianej w art. 87 § 5 P.p.s.a., Prokurator wskazał, że w niniejszej sprawie zachodzą wyjątkowe okoliczności uzasadniające przywrócenie uchybionego terminu po upływie roku od jego upływu. Wynika to z faktu, że orzeczenie Komisji Regulacyjnej do Spraw Gmin Wyznaniowych Żydowskich z [...] sierpnia 2008 r., pomimo jego doręczenia stronom postępowania nie mogło być skutecznie zaskarżone do sądu administracyjnego, aż do 28 kwietnia 2017 r., kiedy zapadł wyrok NSA w sprawie o sygn. akt II OSK 2099/15. Dopiero wówczas zostało przesądzone, że akty te mogą być poddawane kontroli sądowoadministracyjnej w trybie przewidzianym dla decyzji administracyjnych. W odpowiedzi na wniosek Komisja Regulacyjna do Spraw Gmin Wyznaniowych Żydowskich wniosła o jego odrzucenie ewentualnie o oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Wniosek Prokuratora o przywrócenie terminu do wniesienia skargi należało odrzucić jako złożony z uchybieniem terminu o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. Prokurator jako datę ustania przyczyny uniemożliwiającej wniesienie skargi w terminie wskazał dzień doręczenia postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 22 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 2053/17 podnosząc, że od dnia doręczenia postanowienia uzyskał wiedzę o możliwości i trybie zaskarżenia orzeczeń Komisji. Ze stanowiskiem tym nie można się jednakże zgodzić. Wskazać należy, że wydawanie orzeczeń przez Komisję reguluje ustawa z 20 lutego 1997 r. o stosunku Państwa do gmin wyznaniowych żydowskich w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2014 r., poz. 1798). Przepis art. 33 ust. 5 powyższej ustawy stał się przedmiotem kontroli Trybunału Konstytucyjnego. Trybunał w wyroku z 13 marca 2013 r., sygn. akt. K 25/10 wskazał, że art. 33 ust. 5 ustawy nie wykluczył dopuszczalności sądowej kontroli zgodności z prawem wydanego orzeczenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Oznacza to, że od daty opublikowania wyroku Trybunału, tj. od 11 kwietnia 2013 r. (Dz.U. z 2013 r., poz. 432) otwarta została droga do zaskarżania orzeczeń Komisji do sądu. Zatem podmiot mający interes prawny w zakwestionowaniu orzeczenia Komisji mógł wystąpić z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, w ciągu 7 dni od daty ogłoszenia wyroku Trybunału. Prokurator po opublikowaniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie podjął czynności mających na celu zaskarżenie orzeczenia Komisji. Skargę na orzeczenie Komisji Regulacyjnej do Spraw Gmin Wyznaniowych Żydowskich z 11 sierpnia 2008 r., złożył dopiero po upływie przeszło czterech lat od daty ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego, przesądzającego możliwość zaskarżenia orzeczenia Komisji do sądu administracyjnego. Podnieść należy, że Prokurator, jako organ stojący, m.in. na straży praworządności (art. 2 ustawy Prawo o Prokuraturze), nie może skutecznie zasłaniać się specyfiką postępowania dotyczącą zaskarżania orzeczeń Komisji, a tym bardziej w ten sposób uzasadniać znacznej bezczynności w złożeniu wniosku o przywrócenie terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. Nie do zaakceptowania jest stanowisko Prokuratora, że nie mógł on po wyroku Trybunału wnieść skargi do właściwego sądu administracyjnego w sytuacji, gdy Trybunał Konstytucyjny wskazał, że działalność Komisji Regulacyjnej do Spraw Gmin Wyznaniowych Żydowskich należy do sfery działań administracji publicznej oraz że podlega kontroli sądów administracyjnych. Ze wszystkich wyżej omówionych przyczyn nie sposób uznać, że w niniejszej sprawie wystąpiły wyjątkowe okoliczności, o których mowa w art. 87 § 5 P.p.s.a. Wobec tego, że wniosek Prokuratora o przywrócenie terminu do złożenia skargi został wniesiony z uchybieniem 7 – dniowego terminu wskazanego w art. 87 § 1 P.p.s.a., Sąd z mocy art. 88 zdanie pierwsze P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.