I SA/Wa 2054/04
WyrokWSA w Warszawie2005-03-02
Skład orzekający: Sędzia NSA Cezary Pryca, Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Asesor WSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spadkobierca osoby, która nie była stroną postępowania administracyjnego dotyczącego nieruchomości, posiada legitymację do żądania stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych wydanych w tym postępowaniu?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając, że organ pominął istotną okoliczność faktyczną dotyczącą kręgu spadkobierców J. Z. Wskazał, że B. R. nie jest jedyną spadkobierczynią, a pozostałe osoby uprawnione do spadku zostały pominięte w postępowaniu. W związku z tym, że postępowanie nie zostało prawomocnie zakończone, obecność wszystkich zainteresowanych osób była niezbędna, a ich pominięcie czyniło wydane decyzje ułomnymi.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B. R. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia z 1950 r. dotyczącego prawa własności czasowej do gruntu w Warszawie. Organ odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że B. R., jako spadkobierczyni J. Z. (który nie był stroną postępowania ani właścicielem nieruchomości), nie posiada legitymacji do żądania stwierdzenia nieważności decyzji. B. R. wniosła skargę, domagając się uchylenia decyzji i odszkodowania za nakłady na nieruchomość.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, zasądzono od Ministra Infrastruktury na rzecz B. R. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędziowie WSA Krystyna Kleiber (spr.) Asesor WSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2005 r. sprawy ze skargi B. R. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lutego 2002 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz B. R. kwotę 30 (trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast po ponownym rozpatrzeniu sprawy, toczącej się z wniosku B. R. z dnia [...] lutego 2001 r. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lutego 2001 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydenta W. z dnia [...] marca 1950 r. Orzeczeniem tym Prezydent W. odmówił Polskiemu Zrzeszeniu [...] Sp. z o.o. prawa własności czasowej do gruntu położonego w W. przy ul. [...] i [...], oznaczonego nr hip. [...] i jednocześnie stwierdził, że wszystkie budynki (fragmenty murów) znajdujące się na tym gruncie przeszły na własność Gminy W.
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast ustalił co następuje:
Nieruchomość położona przy ul. [...] i [...], - objęta została dekretem z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz.U. Nr 50 poz. 279). Z dniem wejścia jego w życie, to jest z dniem 21 listopada 1945 r. nieruchomość przeszła na własność Gminy W., a następnie na własność Skarbu Państwa, na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz.U. Nr 14 poz. 130).
Orzeczeniem administracyjnym Prezydenta W. Nr L.dz. [...] z dnia [...] marca 1950 r. odmówiono dotychczasowym właścicielom, Polskiemu Zrzeszeniu [...]. Spółka z o. o. i innym, prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości, w konsekwencji czego wszystkie budynki znajdujące się na gruncie przeszły na własność Gminy W. Po rozpatrzeniu odwołania Polskiego Zrzeszenia S. Spółki z o.o., Ministerstwo Gospodarki Komunalnej decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 1951 r. utrzymało w mocy orzeczenie Prezydenta W. z dnia [...] marca 1950 r.
B. R. jest spadkobierczynią J. Z., który był właścicielem [...] Zakładu Stolarskiego w W. przy ul. [...] na dowód czego przedstawiła postanowienia Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] grudnia 1991 r. sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po J. Z.– jej ojcu oraz postanowienie z dnia [...] marca 2000 r. sygn. akt [...] o stwierdzenie nabycia spadku po M. Z.– jej bracie.
Z postanowień tych wynika, że spadkobiercami J. Z. jest jego żona O. Z. oraz dzieci B. R. z domu Z. i C. Z.
Wnioskodawczyni złożyła też umowę dzierżawy lokali użytkowych zawartą pomiędzy Spółką Polskie Zrzeszenie [...] w likwidacji a J. Z. oraz umowę dzierżawy Zakładu Stolarskiego zawartą w dniu [...] czerwca 1950 r. pomiędzy nim, a Spółdzielnią Pracy [...].
Zdaniem Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast B. R. jako spadkobierczyni J. Z., który nie był stroną postępowania w sprawach, kwestionowanych decyzji i nie był właścicielem nieruchomości, będącej przedmiotem tychże decyzji, nie przysługuje legitymacja do żądania stwierdzenia nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] listopada 1951 r. i Prezydenta W. z dnia [...] marca 1950 r.
B. R. złożyła skargę, wnosząc o uchylenie decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast. W skardze wyjaśniła, że celem złożenia przez nią wniosku jest uzyskanie odszkodowania za poniesione, nakłady na nieruchomość, w tym czasie kiedy grunt był dzierżawiony od Polskiego Zrzeszenia [...] Spółki z o.o.
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z. dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy prowadzające ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed
sądami administracyjnymi. W związku z powyższym niniejsza skarga podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co wynika z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawa o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269), a zgodnie z art. 134 § 1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
W sprawie niniejszej Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, rozpoznając sprawę, pominął istotną okoliczność faktyczną, iż B. R. nie jest jedyną spadkobierczynią J. Z., co zresztą wykazała stosownymi postanowieniami sądowymi. Wraz z nią uprawnionymi do spadku są O. Z. oraz C. Z. Osoby te zostały pominięte w postępowaniu co czyni wydane decyzje ułomnymi.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Postępowanie dotychczas nie zostało prawomocnie zakończone co czyni obecność wszystkich zainteresowanych osób za niezbędną.
Z tych względów Sąd, nie badając zarzutów merytorycznych przeciwko decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast – uchylił ją jak też poprzedzającą z dnia 12 lutego 2001 r., na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit "b" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270). Stosownie do art. 152 cytowanej ustawy, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, a o kosztach orzekł na podstawie art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło