I SA/Wa 2056/11

Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 25 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. S. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość postanawia: 1. przyznać L. S. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego. 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania L. S. prawa pomocy. L. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargą na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...], którą organ utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] lutego 2010 r., nr [...]o ustaleniu odszkodowania w kwocie [...] zł na rzecz L. S. za przejęcie z mocy prawa na rzecz Województwa [...] prawa własności nieruchomości położonej w gminie K. w miejscowości S., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha ustalającej odszkodowania w wysokości [...] zł na rzecz wierzyciela hipotecznego to jest [...] [...] [...] S.A. Spółka Akcyjna Oddział w P. z siedzibą w W. z tytułu wygaszenia hipoteki obciążającej ww. nieruchomość , a także o zobowiązaniu do wypłaty odszkodowania Samorządu Województwa [...] w terminie 14 dni od dnia w którym decyzja stanie się ostateczna. W następstwie wniesionej skargi skarżący skierował do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawca wyjaśnił, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Źródłem utrzymania rodziny jest wynagrodzenie za pracę skarżącego w wysokości [...] zł oraz zasiłek dla bezrobotnych w wysokości [...] zł. Uzasadniając wniosek wnioskodawca wyjaśnił, że jego żona jest w ciąży, we wrześniu kończy się jej zasiłek dla bezrobotnych w wysokości [...] zł netto. On jest zatrudniony w bibliotece jako [...] z miesięcznym wynagrodzeniem w wysokości [...] zł miesięcznie. L. S. dodał również, że wraz z żoną spłaca kredyt w wysokości [...] zł miesięcznie, do spłaty pozostało jeszcze [...] tys. kredytu. Skarżący ujawnił, że posiada majątek w postaci nieukończonego domu o powierzchni [...] m2 w którym nie zamieszkuje, mieszkanie o powierzchni [...] m2, oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha – dwa ostatnie składniki majątku odziedziczył. Dodał również, że jego miesięczne wydatki na utrzymanie wynoszą około [...] zł wliczając w to dojazdy do pracy. Zaznaczył, że z powodu ciąży żony rodzina ma zwiększone wydatki, a żona nie będzie już mogła pracować. Przed merytorycznym rozpoznaniem wniosku należy zauważyć, że na obecnym etapie postępowania sądowego same koszty sądowe – do uiszczenia których będzie zobowiązany skarżący - sprowadzają się do opłacenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł oraz innych kosztów np. opłat kancelaryjnych (m. in. opłat za wydanie kopii, czy odpisu dokumentu z akt sprawy – odpowiednio 2 lub 10 zł za każdą stronę dokumentu, opłaty za sporządzenie uzasadnienia wyroku -100 zł), czy wydatków (np. kosztów dojazdu do Sądu) z wszystkich tych kosztów wpis od skargi jest opłatą najwyższą. Ponadto wspomnieć również należy, że opłacenie kosztów jest rozłożone w czasie co oznacza, że skarżący nie będzie zobowiązany do ich uiszczenia od razu w całości. Rozpoznając zatem wniosek na wstępie należy zauważyć, że stosownie do treści art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 powołanej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W niniejszej sprawie uznać należało, iż sytuacja majątkowa skarżącego – w ocenie referendarza sądowego – nie uzasadnia przyznania mu prawa pomocy w zakresie pełnego zwolnienia od kosztów sądowych, ale częściowego. Pamiętać należy o tym, że instytucja prawa pomocy z założenia ma gwarantować pomoc finansową ze strony Państwa dla osób, które pozostają w szczególnie trudnej sytuacji majątkowej. Tymczasem wnioskodawca ma zabezpieczone potrzeby bytowe (ujawnił, że jest właścicielem niewykończonego domu o powierzchni [...] m2, właścicielem mieszkania o powierzchni [...] m2 oraz niewielkiej nieruchomości), ponadto uzyskuje stały dochód w kwocie [...] zł. Nie można zatem uznać, że należy on do osób ubogich. Jednakże skarżący powołał się trudną sytuacje rodzinną – bezrobocie żony, znaczne wydatki związane z urodzeniem dziecka, co uzasadnia zwolnienie go z opłacenia wpisu od skargi. Na marginesie wspomnieć jedynie należy, że od uiszczenia wpisu od skargi (którego wysokość jest najwyższa spośród kosztów sądowych) uzależnione jest rozpoznanie skargi, a co za tym idzie jego nieopłacenie pozbawiałoby skarżącego możliwości rozpoznania skargi przez sąd. Okoliczność ta dodatkowo przemawia za zwolnieniem skarżącego z kosztów w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od uiszczenia wpisu. Natomiast zdaniem referendarza sądowego skarżący jest w stanie partycypować w opłaceniu pozostałych kosztów sądowych. Referendarz sądowy pragnie również zauważyć, że dla oceny sytuacji majątkowej skarżącego nie został uwzględniony fakt spłacania przez niego kredytu mieszkaniowego bowiem zobowiązanie prywatnoprawne nie mają pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, do których zaliczają się wpisy sądowe i inne opłaty (art. 212 § 2 p.p.s.a.). Stąd spłata kredytu nie może uzasadniać zwolnienia skarżącego od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.