I SA/Wa 2056/15
WyrokWSA w Warszawie2016-05-12
Skład orzekający: WSA Dariusz Chaciński, WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, WSA Emilia Lewandowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy najemca lokalu w budynku usytuowanym na gruncie, którego dotyczy postępowanie o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego, ma interes prawny do bycia stroną tego postępowania i wniesienia odwołania od decyzji?Ratio decidendi
Najemca lokalu nie posiada interesu prawnego w rozumieniu art. 28 Kpa w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu, na którym znajduje się budynek. Prawo najmu jest prawem obligacyjnym, skutecznym jedynie między stronami umowy, i nie daje praw do nieruchomości. W związku z tym, najemca nie jest stroną postępowania i nie jest legitymowany do wniesienia odwołania od decyzji, zwłaszcza gdy decyzja stała się ostateczna.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., które stwierdziło niedopuszczalność odwołania M. B. od decyzji Prezydenta dotyczącej ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu. Organ odwoławczy uznał, że Wspólnota Mieszkaniowa i M. B. nie są stronami postępowania, ponieważ prawo najmu lokalu nie daje legitymacji do udziału w takim postępowaniu, a decyzja stała się ostateczna przed wniesieniem odwołania. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Kpa i Kodeksu cywilnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2016 r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2015 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., postanowieniem z [...] września 2015 r. nr [...], stwierdziło niedopuszczalność odwołania K. B. – Przewodniczącej Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej oraz M. B. od decyzji Prezydenta [...]z [...] stycznia 2015 r. nr [...] orzekającej o ustanowieniu na lat 99 prawo użytkowania wieczystego do udziału wynoszącego [...]części zabudowanej gruntu oznaczonego jako działka nr [...] w obrębie [...], położonego w W. przy ul. [...] na rzecz M. T. i Z. N.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy przytoczył treść art. 28 Kpa i stwierdził, że w świetle ugruntowanego stanowiska orzecznictwa uznać należy, że Wspólnota Mieszkaniowe nie może być uznana za stronę postępowania administracyjnego w sprawie o ustanowienie użytkowania wieczystego w oparciu o przepisy dekretu z 26 października 1945 r o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Organ podkreślił, że Wspólnota Mieszkaniowa nie była adresatem decyzji. Organ również wskazał, że decyzja z [...].01.2015 r. stała się ostateczna [...] lutego 2015 r. a odwołanie Wspólnoty Mieszkaniowej i M. B. zostało wniesione w dniu [...] marca 2015 r. Z uwagi na fakt, że w ocenie organu, zachodzi oczywisty brak legitymacji do złożenia odwołania jak i uchybienie terminu do jego złożenia organ odwoławczy nie wydaje decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego, ale stwierdza niedopuszczalność odwołania na podstawie art. 134 Kpa. Na potwierdzenie tego stanowiska organ odwoławczy przytoczył orzecznictwo sądowoadministracyjne.
W skardze na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. M. B. zarzuciła naruszenie art. 28 Kpa w zw. z art. 690 KC i w zw. z art. 19 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego, art. 107 § 3 Kpa oraz zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 6, 7, 8, 9 i 10 Kpa. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie.
Na rozprawie w dniu 15 marca 2016 r. wnioski o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym zgłosili: Stowarzyszenie [...] z siedzibą w W., [...] Stowarzyszenie [...] z siedzibą w W. i Fundacja [...] z siedzibą w W. Sąd dopuścił te organizacje do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestników postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Jest w sprawie bezsporne, że skarżąca M. B. jest najemcą jednego z lokali w budynku usytuowanym na nieruchomości warszawskiej przy ul. [...], która to nieruchomość objęta jest decyzją Prezydenta [...] z [...]stycznia 2015 r. orzekającą o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego do udziału wynoszącego [...] części na rzecz wskazanych w decyzji osób. Ustanowienie użytkowania wieczystego nastąpiło w trybie przepisów dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.
W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy stwierdził niedopuszczalność odwołania m. in. M. B. od powyższej decyzji uznając, że nie może być ona uznana za stronę tego postępowania administracyjnego. Zatem kluczowym zagadnieniem jest zagadnienie interesu prawnego w tym postępowaniu. Przede wszystkim należy wskazać, że stosownie do art. 28 Kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny, o którym mowa w art. 28 Kpa musi wynikać dla danej osoby z prawa materialnego. Natomiast interes faktyczny nie tworzy dla danej osoby legitymacji procesowej. Oznacza to, że legitymację strony określają przepisy prawa a nie czynności prawne zachodzące między podmiotami. Orzecznictwo sądowe w sprawach gruntów warszawskich wypracowało jednoznaczny pogląd, że najemca lokalu nie jest stroną w takich postępowaniach (vide: wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z 16 lipca 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 121/10; z 1.12.2009 r. sygn. I SA/Wa 1560/09, z 26.04.2005 r. sygn. akt I SA 970/03, wyroki: NSA z 8.02.2006 r. sygn. akt I OSK 427/05, z 8.02.2007 r. sygn. akt I OSK 1110/06, wyrok WSA w Warszawie z 07.09 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 630/11 i powołane tam orzecznictwo sądów administracyjnych). Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowiska zaprezentowane w powołanych wyrokach. Tym samym należy stwierdzić, że w postępowaniu dotyczącym ustanowienia użytkowania wieczystego w oparciu o art. 7 ust. 1, 2, i 3 dekretu z dnia 26 października 1945 r. – o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy najemcom lokali w budynkach usytuowanych na gruncie dekretowym prawo do udziału w postępowaniu administracyjnym nie przysługuje. Brak jest bowiem takiego przepisu prawa materialnego, z którego wynikałby interes prawny tych osób w rozumieniu art. 28 Kpa. Zatem prawidłowo organ w rozpoznawanej sprawie uznał, że skarżącej M. B. nie przysługuje interes prawny do bycia stroną postępowania zakończonego decyzją Prezydenta [...] z [...] stycznia 2015 r a tym samym nie jest legitymowana do wniesienia odwołania od tej decyzji. Konsekwencją tego jest wydanie przez organ postanowienia w trybie art. 134 Kpa o uznaniu odwołania za niedopuszczalne. Organ wprawdzie uznał, że skarżącym interes prawny nie przysługuje to rozważania przeprowadził tylko w odniesieniu do Wspólnoty Mieszkaniowej natomiast w ogóle nie uzasadnił swojego stanowiska, w tym zakresie, w odniesieniu do M. B. czym naruszył art. 107 § 3 Kpa. Jednakże mimo tego uchybienia postanowienie odpowiada prawu co czyni skargę bezzasadną. Zgodnie bowiem z treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd uwzględniając skargę uchyla postanowienie w całości albo w części jeżeli stwierdzi inne niż wymienione w tym przepisie naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast w rozpoznawanej sprawie stwierdzone naruszenie przepisów postępowania pozostaje bez istotnego wpływu na wynik sprawy.
Interes prawny M. B. nie wynika z art. 690 KC i art. 19 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego. Prawo najmu jest prawem obligacyjnym i jest skuteczne tylko między stronami umowy najmu natomiast nie działa ono erga omnes czyli wobec każdego. Nadto umowa najmu lokalu nie daje żadnych praw do nieruchomości, a tego dotyczy ustanowione decyzją Prezydenta [...] z [...].01.2015 r. prawo użytkowania wieczystego. Zarzut więc naruszenia art. 28 Kpa w zw. z 690 KC i w zw. z art. 19 ustawy o ochronie praw lokatorów (...) podniesiony w skardze jest nieuzasadniony. Poza tym należy mieć na uwadze to, że skarżąca M. B. nie była stroną postępowania administracyjnego, nie została jej doręczona decyzja z 28.01.2015 r zaś odwołanie wniosła po uostatecznieniu się decyzji. Jest bowiem bezsporne, że decyzja stała się ostateczna [...] lutego 2015 r. a odwołanie od niej zostało nadane w placówce pocztowej [...] marca 2015 r.
Odwołanie przysługuje od decyzji, która nie jest ostateczna. Niedopuszczalne jest odwołanie od decyzji ostatecznej i w takiej sytuacji organ odwoławczy obowiązany jest także, na podstawie art. 134 Kpa stwierdzić niedopuszczalność odwołania wniesionego od ostatecznej decyzji. Tak więc nawet gdyby M. B. miała interes prawny do bycia stroną postępowania zakończonego decyzją z [...].01.2015 r. i tak odwołanie nie podlegałoby rozpoznaniu z uwagi na to, że zostało wniesione od ostatecznej decyzji.
Mając powyższe na uwadze, sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło