I SA/Wa 2056/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska po rozpoznaniu w dniu 27 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Prokuratora Rejonowego [...] w [...] o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi Prokuratora Rejonowego [...] w [...] na orzeczenie Komisji Regulacyjnej do Spraw Gmin Wyznaniowych Żydowskich z dnia [...] lipca 2000 r. sygn. akt [...] w przedmiocie odszkodowania za przeniesienie własności nieruchomości postanawia: odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 30 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 2056/17 odrzucił, jako wniesioną po terminie, skargę Prokuratora Rejonowego [...] w [...] na orzeczenie Komisji Regulacyjnej do Spraw Gmin Wyznaniowych Żydowskich z dnia [...] lipca 2000 r., sygn. akt [...] w przedmiocie przeniesienia nieodpłatnie na rzecz gminy wyznaniowej własności nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 24 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OZ 321/18, oddalił zażalenie na powyższe postanowienie. Prokurator Rejonowy [...] w [...] pismem z 15 lutego 2018 r. wystąpił do Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na ww. orzeczenie z dnia [...] lipca 2000 r. podnosząc, że brak zachowania sześciomiesięcznego terminu do wniesienia skargi znajduje usprawiedliwienie w kontekście specyfiki przedmiotu zaskarżenia jakim jest orzeczenie Komisji Regulacyjnej, wynikającej z konkluzji wypływających z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2013 r. sygn. akt K 25/10, jak również wyroku WSA w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 2479/14 oraz wyroku NSA z dnia 28 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2099/15. W ocenie Prokuratora, ww. wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie określał jednoznacznie trybu kontroli orzeczeń Komisji, w tym trybu wnoszenia skarg na orzeczenia tego organu. Z kolei WSA w Warszawie w wyroku z 14 kwietnia 2015 r. wywiódł, że zastosowanie w sprawie skarg na orzeczenie Komisji winien mieć art. 52 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 53 § 2 tej ustawy (w brzmieniu sprzed 1 czerwca 2017 r.), albowiem od orzeczenia Komisji nie przysługuje środek odwoławczy. Odmienne stanowisko zajął NSA w wyroku z dnia 28 kwietnia 2017 r., wskazując, że termin do wniesienia skargi wynosi 30 dni od doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Zdaniem Prokuratora, dopiero powyższy wyrok NSA rozstrzygnął, że w sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczące trybu zaskarżania decyzji administracyjnych. Jednocześnie Prokurator podniósł, że procedura zaskarżenia orzeczeń Komisji Regulacyjnej nie jest w pełni ustalona w zakresie problematyki złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Nie wiadomo bowiem kiedy miałby rozpocząć bieg siedmiodniowy termin od ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skargi. W ocenie Prokuratora, przyjąć należy, że termin ten rozpoczął bieg 8 lutego 2018 r., kiedy to zostało doręczone Prokuratorowi postanowienie WSA w Warszawie z dnia 30 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 2056/17, odrzucające skargę. Dopiero wówczas powziął on wiedzę, że sześciomiesięczny termin nie może być liczony od daty wydania przez NSA wyroku z dnia 28 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2099/15. Prokurator wskazał ponadto, że w niniejszej sprawie zachodzą wyjątkowe okoliczności uzasadniające przywrócenie uchybionego terminu po upływie roku od jego upływu, o których mowa w art. 87 § 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wynika to z faktu, że orzeczenie Komisji Regulacyjnej pomimo jego doręczenia stronom postępowania nie mogło być skutecznie zaskarżone do sądu administracyjnego, aż do 28 kwietnia 2017 r., kiedy zapadł wyrok NSA w sprawie o sygn. II OSK 2099/15. Dopiero wówczas zostało przesądzone, że akty te mogą być poddawane kontroli sądowoadministracyjnej w trybie przewidzianym dla decyzji administracyjnych. W odpowiedzi na wniosek organ wniósł o jego odrzucenie, ewentualnie o jego oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 86 i art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), dalej jako: p.p.s.a., uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, dokonując jednocześnie czynności, dla której określony był termin, we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, a uchybienie powoduje dla strony ujemne skutki w zakresie postępowania sądowego. W myśl art. 88 p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Podkreślić należy, że wniosek jest spóźniony, jeżeli został wniesiony po upływie 7-dniowego terminu przewidzianego w art. 87 § 1 p.p.s.a. Termin ten liczy się od czasu ustania przyczyny uchybienia terminowi. Zdaniem Sądu, wniosek Prokuratora o przywrócenie terminu do wniesienia skargi należało odrzucić jako złożony z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Prokurator jako datę ustania przyczyny uniemożliwiającej wniesienie skargi w terminie wskazał dzień doręczenia postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 2056/17, podnosząc, że od dnia doręczenia tego postanowienia uzyskał wiedzę o możliwości i trybie zaskarżenia orzeczeń Komisji. Ze stanowiskiem tym nie można się jednak zgodzić. Wskazać należy, że wydawanie orzeczeń przez Komisję reguluje ustawa z dnia 20 lutego 1997 r. o stosunku Państwa do gmin wyznaniowych żydowskich w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2014 r., poz. 1798). Przepis art. 33 ust. 5 powyższej ustawy stał się przedmiotem kontroli Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z 13 marca 2013 r., sygn. akt. K 25/10, stwierdził, że powołany przepis nie wykluczył dopuszczalności sądowej kontroli zgodności z prawem wydanego orzeczenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Oznacza to, że od daty opublikowania wyroku Trybunału, tj. od 11 kwietnia 2013 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 432) otwarta została droga do zaskarżania orzeczeń Komisji do sądu administracyjnego. Zatem podmiot mający interes prawny w zakwestionowaniu orzeczenia Komisji mógł wystąpić z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w ciągu 7 dni od daty ogłoszenia w/w wyroku Trybunału. Tymczasem Prokurator po opublikowaniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie podjął czynności mających na celu zaskarżenie orzeczenia Komisji. Skargę na orzeczenie z dnia [...] maja 2000 r., złożył dopiero po upływie ponad czterech lat od daty ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego, przesądzającego możliwość zaskarżenia orzeczenia Komisji do sądu administracyjnego. Zauważyć należy, że Prokurator, jako organ stojący, m.in. na straży praworządności (art. 2 ustawy Prawo o Prokuraturze), nie może skutecznie zasłaniać się specyfiką postępowania dotyczącą zaskarżania orzeczeń Komisji, a tym bardziej w ten sposób uzasadniać znacznej bezczynności w złożeniu wniosku o przywrócenie terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Nie do zaakceptowania jest stanowisko Prokuratora, że nie mógł on po wyroku Trybunału wnieść skargi do właściwego sądu administracyjnego w sytuacji, gdy Trybunał Konstytucyjny wskazał, że działalność Komisji Regulacyjnej do Spraw Gmin Wyznaniowych Żydowskich należy do sfery działań administracji publicznej oraz że podlega kontroli sądów administracyjnych. W świetle powyższego stwierdzić trzeba, że w sprawie nie wystąpiły wyjątkowe okoliczności, o których mowa w art. 87 § 5 p.p.s.a. Wniosek o przywrócenie terminu wniesiony zatem został z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 87 § 1 p.p.s.a. Tym samym wniosek ten, jako spóźniony, podlega odrzuceniu. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 88 w zw. z art. 87 § 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.