I SA/Wa 2057/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak sędzia WSA Monika Nowicka sędzia WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi Gminy L. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] września 2009 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku Gminy L. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję z dnia [....] marca 2008 r. nr [...] o stwierdzeniu nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1993 r. nr [...] w części stwierdzającej nabycie przez Gminę L. z mocy prawa, nieodpłatnie, prawa własności nieruchomości położonej w P., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...] ha. Powyższe rozstrzygnięcie oparto na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych: Wojewoda [...] decyzją z dnia [..] sierpnia 1993 r. nr[...] , działając na podstawie art. 18 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), stwierdził nabycie przez Gminę L. z mocy prawa nieodpłatnie prawa własności nieruchomości położonej w P., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...] ha. Na skutek wniosku B. M. B., P. B., W. B., K. E., B. B. i M. B. o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wszczął z urzędu postępowanie w tej sprawie. W ocenie Ministra w stosunku do nieruchomości położonej w P., oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] nie było podstaw do zastosowania trybu przewidzianego w art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Przedmiotowy grunt nie był bowiem i nie jest związany z realizacją zadań gminy. Z decyzji komunalizacyjnej wynika, że przedmiotowy grunt został przeznaczony na placówkę upowszechniania kultury. Od momentu przekazania przedmiotowej nieruchomości Gmina nie wykorzystywała jej na cele wskazane w decyzji komunalizacyjnej i pozostają zdewastowane do chwili obecnej. Grunt nie był nigdy wykorzystywany przez Gminę zgodnie z celem wynikającym z decyzji komunalizacyjnej. Minister nie zgodził się z argumentami Gminy L., iż nieruchomość służyła zaspokajaniu potrzeb mieszkańców gminy, gdyż zamieszkiwana była przez pięć osób. Realizacji zadania określonego art. 7 ust. 1 pkt 7 ustawy o samorządzie gminnym nie stanowi przejmowanie już zasiedlonych lokali. Podobnie okoliczność, iż na działce znajduje się ujecie wody, nie uzasadnia przekazania gminie zabudowanej nieruchomości o pow. [...] ha. Minister wskazał, że Gmina zamierzała prowadzić działalność kulturalną w budynkach zlikwidowanego folwarku, jednakże podjęła decyzję o zbyciu nieruchomości, gdyż remont zdewastowanych budynków wykracza poza jej możliwości finansowe. Powyższe wskazuje, w ocenie Ministra, że realizacja zadania wskazanego w przedmiotowej decyzji komunalizacyjnej pozostawała jedynie w sferze zamierzeń Gminy L. bliżej nie sprecyzowanych co do czasu jak i możliwości wykonania przedsięwzięcia. To zaś nie pozwala na przyjęcie, że przesłanka określona w art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, tj. bezpośrednie związanie mienia ogólnonarodowego aktualną realizacją ściśle wskazanych zadań gminy, została w tym przypadku spełniona. W tym stanie rzeczy Minister uznał, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1993 r. nr [...] w części dotyczącej przekazania Gminie L. działki nr [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa, co uzasadnia stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Od decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniosła Gmina L. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] września 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [....] marca 2008 r. nr [...] o stwierdzeniu nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1993 r. nr [...] w części stwierdzającej nabycie przez Gminę L. z mocy prawa, nieodpłatnie, prawa własności nieruchomości położonej w P., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...] ha. Organ co do zasady podzielił stanowisko wyrażone w pierwszej decyzji, iż przedmiotowy grunt nie był związany z realizacją zadań gminy. Skargę na powyższą decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Gmina L działająca przez pełnomocnika radcę prawnego J. S. W skardze zarzuciła naruszenie: – przepisu art. 127 § 3 k.p.a. poprzez nierozpoznanie ponowne sprawy i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy istotnych dla rozstrzygnięcia; – przepisu art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak ustosunkowania się przez organ do wniesionych dowodów, pominięcie dowodu z zeznań świadków zgłoszonych przez skarżącą w piśmie z dnia [...] grudnia 2005 r. i [...] sierpnia 2009 r.; – przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych; – art. 6 i art. k.p.a. poprzez błędne ustalenie, że skarżąca Gmina nie wykorzystywała przedmiotowej nieruchomości do wykonywania zadań własnych; – art. 156 § 2 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie tego, że przedmiotowa decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne; – art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych poprzez przyjęcie, że przekazane mienie nie było związane z realizacją jej zadań. Zarzucając powyższe skarżąca Gmina wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kwestionowana w trybie nadzoru decyzja Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1993 r. nr [...] w części stwierdzającej nabycie przez Gminę L. z mocy prawa, nieodpłatnie, prawa własności nieruchomości położonej w P., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...] ha, została wydana na podstawie art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.). Stosownie do jego brzemienia gminie, na jej wniosek, może być przekazane mienie ogólnonarodowe (państwowe) inne niż wymienione w art. 1-3, jeżeli jest ono związane z realizacją jej zadań. Przepis art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. wskazuje, iż pozytywną przesłanką, umożliwiającą przekazanie mienia ogólnonarodowego (lecz nie zobowiązującą organu do jego przekazania) na własność gminie, jest związanie tego mienia z realizacją zadań gminy. W świetle omawianego przepisu gminie może być zatem przekazane tylko takie mienie ogólnonarodowe (państwowe), które jest aktualnie i bezpośrednio związane z realizacją jej zadań, a nie mienie mające pośredni wpływ na realizację tych zadań lub użyte na ten cel w bliżej nieokreślonej przyszłości. Inaczej mówiąc, przepis ten dotyczy mienia ogólnonarodowego (państwowego) bezpośrednio związanego z realizacją zadań gminy, to znaczy ściśle określonych, a nie pozostających wprawdzie w sferze działań gminy, lecz których realizacja jest jedynie w orbicie jej zamierzeń (planów) bliżej nie sprecyzowanych zarówno co do czasu, jak i możliwości urzeczywistnienia (wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2002 r. sygn. akt I SA 1845/00). Odnosząc powyższe do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy należy zgodzić się z organem nadzorczym, że nie było podstawy do zastosowania trybu przewidzianego w cyt. przepisie art. 5 ust. 4 w stosunku do przedmiotowej nieruchomości. Organy administracji prawidłowo oceniły brak wystąpienia okoliczności wskazujących na realizację tego przepisu. Z treści decyzji komunalizacyjnej wynika, że przedmiotowy grunt miał zostać przeznaczony na placówkę upowszechniania kultury. Okoliczności sprawy potwierdzają, że zadania gminy wskazane w decyzji komunalizacyjnej nie miały związku z zadaniami aktualnymi, a odnosiły się do przyszłości i zostały sformułowane w sposób ogólny. Decyzja konstytutywna o przekazaniu mienia Gminie L. wbrew wyraźnym warunkom określonym w ustawie rażąco naruszyła prawo, a więc zostały spełnione przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. uzasadniające stwierdzenie przez Ministra nieważności tej decyzji. Zgodzić się należy z argumentami skargi, że komunalizacja na podstawie art. 5 ust. 4 ma charakter uznaniowy, jednakże stanowisko, że komunalizacja przedmiotowej nieruchomości nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, jest oparte nie na uznaniu, że doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego, ale na uznaniu, że nie spełnione zostały wskazane w tym przepisie przesłanki uzasadniające przekazanie mienia gminie. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem strony skarżącej, że istnieją alternatywne możliwości interpretacji art. 5 ust. 4 ustawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych przepis ten interpretowany był zawsze jednolicie z podkreśleniem, że chodzi o mienie związane z realizacją zadań gminy. W ocenie sądu, nie stanowi wyczerpanie przesłanek przepisu art. 5 ust. 4 przekazanie spornego mienia gminie na cele mieszkaniowe i zaopatrzeniowe (dostarczanie wody). Sąd nie dopatrzył się także naruszenia zasad postępowania dowodowego. Rację należy przyznać organowi, że dowód z zeznań świadków wnioskowany przez stronę skarżącą nie dotyczył faktów mających znaczenie prawne w sprawie. Fakt zamieszkiwania przez jakiś czas na spornej nieruchomości pięciu osób oraz fakt istnienia tam ujęcia wody nie jest kwestionowany przez organ, ale w okolicznościach niniejszej sprawy słusznie zostały ocenione jako nie stanowiące realizacji zadań własnych gminy. Zgodzić się należy ze stroną skarżącą, że dla legalności decyzji z dnia 14 sierpnia 1993 r. nie mają znaczenia okoliczności powołane w zaskarżonych decyzjach dotyczące aktualnego sposobu wykorzystania nieruchomości. Zarzut nierozpatrzenia ponownego sprawy przez Ministra, w ocenie Sądu, jest zbyt daleko idący. Faktem jest, że argumentacja organu w zaskarżonej decyzji jest zbieżna z tą zawartą w decyzji pierwszej, jednakże co do zasady organ odniósł się do zarzutów powołanych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.