I SA/Wa 2058/18

WyrokWSA w Warszawie2019-05-16

Skład orzekający: Dariusz Pirogowicz, Magdalena Durzyńska, Anna Falkiewicz-Kluj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółdzielnia mieszkaniowo-budowlana, która nabyła w drodze umowy budynki posadowione na gruncie objętym pierwotnym wnioskiem dekretowym, a następnie uzyskała od Krajowej Rady Spółdzielczej przeniesienie roszczeń dekretowych, posiada interes prawny w domaganiu się ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do tego gruntu, mimo likwidacji pierwotnego podmiotu uprawnionego do złożenia wniosku dekretowego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że spółdzielnia posiada interes prawny w domaganiu się ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu, ponieważ nabyła budynki dekretowe i uzyskała od Krajowej Rady Spółdzielczej przeniesienie roszczeń dekretowych. Likwidacja pierwotnego podmiotu uprawnionego nie unicestwia roszczenia, które odżywa wskutek decyzji stwierdzającej nieważność wcześniejszego orzeczenia odmawiającego przyznania prawa. Organ niezasadnie umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, błędnie przenosząc ciężar rozstrzygnięcia na element podmiotowy roszczenia.
Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowo-Budowlana wniosła o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu. Prezydent odmówił, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) uchyliło decyzję Prezydenta i umorzyło postępowanie, uznając brak interesu prawnego spółdzielni jako następcy prawnego podmiotu pierwotnie uprawnionego do złożenia wniosku dekretowego. Spółdzielnia twierdziła, że jest następcą prawnym i nabyła roszczenia dekretowe od Krajowej Rady Spółdzielczej. SKO powołało się na likwidację pierwotnego podmiotu i brak skutecznego przeniesienia roszczeń.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta, zasądzając od SKO na rzecz spółdzielni zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie: WSA Magdalena Durzyńska (spr.) WSA Anna Falkiewicz-Kluj Protokolant referent stażysta Magdalena Koseła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2019 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowo-Budowlanej "[...]" w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta [...]z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowo-Budowlanej "[...]" w [...] kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej także jako "SKO" lub "Kolegium") decyzją z dnia [...] września 2018 r., nr [...], po rozpoznaniu odwołania Spółdzielni Mieszkaniowo-Budowlanej "[...]" w [...] (dalej także jako "skarżąca" lub "spółdzielnia") od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...], znak: [...] o odmowie ustanowienia na rzecz skarżącej – prawa użytkowania wieczystego do gruntu stanowiącego działki ewidencyjne w obrębie [...], nr [...], nr [...], nr [...] (część), nr [...] (część) i nr [...] (część) – położonego przy ul. [...], ul. [...] i ul. [...] – uchyliło zaskarżaną decyzję i umorzyło postępowanie przed organem pierwszej instancji. W toku postępowania organ ustalił, że: Działka nr [...] - blok nr [...], o pow. [...], wchodząca w skład nieruchomości "[...]" - nr rej. hip. [...], uregulowana była jawnym wpisem na rzecz Związku [...] w [...]. Na podstawie ustawy z dnia 21 maja 1948 r. o Centralnym Związku Spółdzielczym i Centralach Spółdzielni (Dz. U. Nr 39, poz. 199) utworzony został Centralny Związek Spółdzielczy oraz ustanowione jego władze, w tym Naczelna Rada Spółdzielcza. Uchwałą z dnia [...] czerwca 1948 r. Naczelna Rada Spółdzielcza rozwiązała "[...]" Związek [...] w [...] i powołała Centralę Spółdzielni Spożywców "[...]". Zmiana powyższej ustawy z 20 grudnia 1949 r. (Dz. U. Nr 65, poz. 524) stanowiła, że Centrale mogą używać w swojej nazwie oznaczenia "[...]". Wnioskiem z dnia [...] listopada 1948 r. Centrala Spółdzielni Spożywców "[...]" w oparciu o art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279; dalej również jako "dekret"), wystąpiła o przyznanie prawa własności czasowej do terenu położonego w [...] przy ul. [...] nr rej. Hip. "[...]" - nr rej. hip. [...], działka nr [...]. Tożsamy wniosek pismem z dnia [...] grudnia 1948 r. złożył "[...] " Związek [...] w likwidacji. Orzeczeniem z dnia [...] grudnia 1958 r. Prezydium Rady Narodowej [...] Nr [...] odmówiło "[...]" Związkowi Gospodarczemu Spółdzielni Rzeczypospolitej Polskiej z odpowiednimi udziałami w likwidacji, prawa własności czasowej do gruntu ww nieruchomości [...] kierując się planem zagospodarowania przestrzennego. W międzyczasie decyzją z [...] października 1975 r. Naczelnik [...] (Wydział Terenów) nr [...] (dalej jako "decyzja z 1975 r.") po rozpoznaniu wniosku orzekł o ustanowieniu na rzecz Towarzystwa [...] wieczystego użytkowania na lat 40 terenu o pow. [...] położonego w [...] przy ul. [...]. Umową z dnia [...] grudnia 1990 r. "[...]" Związek Spółdzielni Spożywców w likwidacji przekazał odpłatnie na własność Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...] " w [...] [...] zakładowych domów wielomieszkaniowych w [...]. W umowie tej ustalono, że z dniem [...] grudnia 1990 r. Spółdzielnia przejmuje wszelkie zobowiązania i wierzytelności związane z przekazanymi zakładowymi domami wielomieszkaniowymi oraz wszelkie prawa i obowiązki związane z ich administrowaniem i eksploatacją, jak również wstępuje w prawa i obowiązki Związku z tytułu przydziałów i umów najmu wobec osób zamieszkałych w zakładowych domach mieszkalnych oraz przejmuje prawa i obowiązki wynikające z innych zawartych umów, decyzji administracyjnych i orzeczeń sądowych. Z dniem 12 października 1992 r. nastąpiła zmiana nazwy Spółdzielni z Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" na Spółdzielnia Mieszkaniowo - Budowlana "[...]" w [...] (dalej jako skarżąca). Decyzją z dnia [...] marca 2003 r., sygn. akt [...], po rozpoznaniu wniosku skarżącej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej SKO) stwierdziło nieważność negatywnego orzeczenia Prezydium Rady Narodowej z dnia [...] grudnia 1958 r. Umową z dnia [...] września 2016 r. zawartą w [...] pomiędzy Krajową Radą Spółdzielczą w [...] a skarżącą, Krajowa Rada Spółdzielcza w [...] przeniosła na skarżącą wszystkie roszczenia wynikające z dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy związane z zabudowaną nieruchomością [...] położoną przy ul. [...] w [...], nr rej. hip. [...]. Ponownie rozpatrując sprawę z wniosków dekretowych z dnia [...] listopada 1948 r. i z dnia [...] grudnia 1948 r. (na skutek decyzji z [...] marca 2003 r), decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] znak: [...] Prezydent [...] odmówił ustanowienia na rzecz skarżącej prawa użytkowania wieczystego do gruntu stanowiącego działki ewidencyjne w obrębie [...], nr [...], nr [...], nr [...] (część), nr [...] (część) i nr [...] (część) - położonego przy ul. [...], ul. [...] i ul. [...]. W ocenie organu pierwszej instancji skarżąca nie wykazała następstwa prawnego po "[...]" Związku Gospodarczym Spółdzielni RP w likwidacji. Zaskarżoną do tut. Sądu decyzją (opisaną na wstępie) SKO uchyliło ww decyzję Prezydenta z [...] stycznia 2018 r. i umorzyło postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe – podtrzymując argumentację co do braku legitymacji po stronie skarżącej spółdzielni. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium wskazało, że roszczenie dekretowe co do ww nieruchomości – w postaci uprawnienia do żądania rozpoznania wniosku dekretowego o przyznanie prawa własności czasowej przysługiwało dotychczasowemu właścicielowi tj. "[...]" Związkowi Gospodarczemu Spółdzielni Rzeczypospolitej Polskiej, i zostało ono rozstrzygnięte orzeczeniem z 1958r. Wobec tego, wg SKO, nie przysługiwało ono "[...]" Związkowi Gospodarczemu Spółdzielni Rzeczypospolitej Polskiej w dniu jego likwidacji tj. [...] kwietnia 1996 r., a tym samym nie mogło być ono przekazane żadnemu innemu podmiotowi odpłatnie, jak również nie mogło zostać przejęte przez Naczelną Radę Spółdzielczą w oparciu o art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 20 stycznia 1990 r. o zmianach w organizacji i działalności spółdzielczości (Dz. U. z 1990 r. Nr 6 poz. 36). W ocenie organu, skarżącej nie przysługiwało więc roszczenie o uregulowanie sytuacji prawnej gruntów położonych przy ul. [...], a w konsekwencji uznał on, że po stronie skarżącej zachodzi brak interesu prawnego. Skutkowało to umorzeniem postępowania na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2 kpa. Organ wskazał też, że wprawdzie należy uznać, iż roszczenia dekretowe "odżyły" wskutek wydania decyzji z dnia [...] marca 2003 r., stwierdzającej nieważność orzeczenia Prezydium Rady Narodowej z dnia [...] grudnia 1958 r., to jednak wobec uprzedniej likwidacji "[...]" Związku Gospodarczego Spółdzielni Rzeczypospolitej Polskiej nie mogły one zostać przekazane żadnemu innemu podmiotowi. W tym zakresie organ powołał się na treść uzasadnienia wyroku WSA zapadłego w sprawie I SA/Wa 336/15. Wskazano w nim, że z zapisów umowy zawartej w dniu [...] grudnia 1990 r. nie wynika, aby na skarżącą przeniesiono roszczenia dekretowe do nieruchomości objętej wnioskami. Organ powołał się także na wyrok Sądu Rejonowego [...] w [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. sygn. [...], wydany wskutek rozpoznania powództwa skarżącej, w którym uznano, że w sprawie nie zachodzi przypadek następstwa prawnego powódki pod tytułem ogólnym po Związku Spółdzielni Spożywców. Organ nie zgodził się również z wnioskami przedstawionymi w opiniach r.pr. J. M. z dnia [...] czerwca 2008 r., adw. O. O. z dnia [...] lipca 2017 r., r. pr. Z. W. z dnia [...] lipca 2017 r. oraz ze stanowiskiem r.pr. I. K., przedstawionych w toku postępowania administracyjnego. W ocenie SKO, wnioski wskazane w ww. pismach nie zostały dostatecznie pogłębione i pominęły okoliczność, że w skład majątku "[...]" Związku Spółdzielni Spożywców w dacie jego likwidacji nie wchodziły sporne roszczenia dekretowe. Wobec powyższego, organ uznał, że skoro w niniejszej sprawie skarżąca nie jest następcą prawnym podmiotu pierwotnie uprawnionego do złożenia wniosku dekretowego, to w sprawie zachodzi bezprzedmiotowość podmiotowa i postępowanie należy umorzyć. Skargę na powyższą decyzję SKO z [...] września 2018 r. wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowo - Budowlana "[...]" wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że wbrew twierdzeniom organów, jest następcą prawnym "[...]" Związku Gospodarczego Spółdzielni RP w likwidacji w zakresie roszczenia dekretowego o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego (własności czasowej) nieruchomości (...) położonej przy ul. [...] i ul. [...] w [...]. Zarzuciła organowi błędną interpretację art.156 § 1 kpa, naruszenie art. 15 kpa, art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 kpa, wymogów w zakresie faktycznego i prawnego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia, a także art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Skarżąca wskazała, że swoje roszczenie o ustanowienie użytkowania wieczystego wywodzi z zawartej w dniu [...] września 2016 r. z Krajową Radą Spółdzielczą umowy, na mocy której przeniesiono na nią wszystkie roszczenia dekretowe w odniesieniu do nieruchomości położonej w [...]przy ul. [...]. Jednocześnie spółdzielnia podniosła, że roszczenia dekretowe nie zostały przeniesione umową z dnia [...] grudnia 1990 r. i dlatego w oparciu o art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 20 stycznia 1990 r. o zmianach w organizacji i działalności spółdzielczości jako roszczenia majątkowe przeszły na Naczelną Radę Spółdzielczą – obecnie Krajową Radę Spółdzielczą, która powołana wyżej umową z 2016 r. przeniosła je na skarżącą. Spółdzielnia podkreśliła również, że w jej ocenie argumentacja SKO jest wewnętrznie sprzeczna i pomija skutki, jakie w obrocie prawnym rodzi decyzja stwierdzająca nieważność orzeczenia dekretowego z 1958r. Podniosła, że działanie decyzji stwierdzającej nieważność z mocą wsteczną powoduje, że sprawa wraca do stanu sprzed wydania nieważnej decyzji. Konsekwentnie zarzuciła, że sprawa wróciła do stanu sprzed chwili złożenia wniosku dekretowego przez "[...]" Związek Gospodarczy Spółdzielni Rzeczypospolitej Polskiej i wymaga ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia w tym przedmiocie. W skardze wskazano też, że wprawdzie SKO przyjęło – tak samo jak organ pierwszej instancji, że skarżąca nie jest następcą prawnym w zakresie roszczeń dekretowych, to jednak umotywowało tę okoliczność w odmienny sposób. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga złożona w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie, choć z przyczyn częściowo odmiennych od tych, na które wskazała skarżąca. Na wstępie podnieść trzeba, iż Sąd w tej sprawie nie jest związany oceną prawną wyrażaną przez tut. Sąd w wyroku z dnia 3 lipca 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 336/15. Przywołany wyrok oraz poprzedzające jego wydanie postępowanie administracyjne dotyczyły sformułowanego przez skarżącą żądania unieważnienia decyzji Naczelnika [...] z dnia [...] października 1975 r. ustanawiającej użytkowanie wieczyste na rzecz Towarzystwa [...] na gruncie położonym w [...] przy ul. [...]. W sprawie tej SKO ostatecznie umorzyło postępowanie stwierdzając brak interesu prawnego po stronie skarżącej a skarga na tę decyzję została oddalona w przywołanej wyżej sprawie I SA/Wa 336/15. Ocena prawna przedstawiona w uzasadnieniu ww wyroku z dnia 3 lipca 2015 r. nie może zostać podzielona w realiach niniejszej sprawy z następujących powodów: postępowanie dotyczyło stwierdzenia nieważności decyzji ustanawiającej prawo użytkowania wieczystego na rzecz innego niż skarżąca podmiotu a przy tym dotyczyło jedynie niezabudowanej nieruchomości przy ul. [...]; w dacie wyrokowania, tj. w dniu 3 lipca 2015 r. w obrocie prawnym nie istniała jeszcze opisana w stanie faktycznym umowa zawarta w dniu [...] września 2016 r. przez skarżącą z Krajową Radą Spółdzielczą co do wszystkich roszczeń dekretowych dotyczących nieruchomości gruntowych położonych w [...] przy ul. [...]. Odnośnie do kwestii stratusu strony: zgodnie z art. 28 kpa stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny nie jest określeniem zdefiniowanym przez ustawodawcę, jednakże orzecznictwo sądów administracyjnych jednolicie wykłada znaczenie interesu prawnego – jako związku między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego (tak np. wyrok NSA z 2 czerwca 1999 r., IV SA 2164/97, LEX nr 1684491). Prawidłowa ocena istnienia interesu prawnego po stronie skarżącej w ramach niniejszej sprawy sprowadza się zasadniczo do ustalenia dwóch kwestii. Po pierwsze tego, czy w dacie przejmowania budynków posadowionych na ul. [...] mocą umowy z 1990r. "w obrocie prawnym" istniało roszczenie o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na nieruchomości gruntowej, na której budynki te były posadowione i czy były to budynki "dekretowe" tj. czy zostały wbudowane przed wejściem w życie przepisów dekretu. Drugim elementem niezbędnym dla wydania prawidłowej decyzji winno być ustalenie, czy mocą umowy z 2016r. skarżąca nabyła skutecznie wszelkie inne roszczenia dekretowe do nieruchomości objętej pierwotnym wnioskiem (wnioskami). Odnosząc się do pierwszego elementu, należy stwierdzić, że organ błędnie przyjął, iż roszczenie dekretowe o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego wygasło wraz z wydaniem przez Prezydium Rady Narodowej decyzji odmawiającej przyznania prawa własności czasowej w dniu [...] grudnia 1958 r. i nie "odżyło" wskutek decyzji nieważnościowej z [...] marca 2003 r. ze względu na likwidację w 1996r. podmiotu pierwotnie uprawnionego. Organ wskazał, że z dniem [...] kwietnia 1996 r. likwidacji uległ "[...] " Związek Gospodarczy Spółdzielni Rzeczypospolitej Polskiej oraz że roszczenia dekretowe nie zostały w sposób skuteczny przeniesione przed tą datą na żaden inny podmiot. Innymi słowy mówiąc – w ocenie organu roszczenie o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego wygasło wraz z likwidacją pierwotnie uprawnionego podmiotu wobec braku następcy prawnego dla ww. roszczenia. Stanowisko organu pomija istotę roszczenia dekretowego o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego, która przejawia się prawem żądania uregulowania stanu prawnego nieruchomości gruntowej pod budynkami dekretowymi. Skoro zgodnie z umową zawartą w dniu [...] grudnia 1990 r., skarżąca przejęła na własność 15 budynków – z czego 6 z nich położonych było przy ul. [...], to nie można twierdzić, że wraz z likwidacją pierwotnego właściciela budynków wygasła potrzeba uregulowania stanu prawnego gruntu, na którym są one posadowione – o ile są to budynki dekretowe. W trakcie rozprawy przed tut. Sądem, skarżąca oświadczyła, że trzy z sześciu ww budynków zostały wzniesione przed II wojną światową. W dacie wejścia dekretu "Bieruta" – tj. w dniu 21 listopada 1945 r., nieruchomość przy ul. [...] była więc nieruchomością zabudowaną (na którą to okoliczność organ w ogóle nie prowadził postępowania wyjaśniającego). Skoro zatem przedwojenne budynki zostały przekazane skarżącej w 1990r., to jednocześnie (albowiem budynki nierozłącznie związane są z nieruchomością w wyniku zasady superficies solo cedit, a przy nieruchomościach dekretowych, gdzie występuje nieruchomość budynkowa jako wyjątek od tej zasady, – z prawem użytkowania wieczystego) – nie można przyjąć, iż skarżąca nie ma interesu prawnego domagając się uregulowania stanu prawnego nieruchomości pod tymi budynkami. Roszczenie dekretowe właściciela budynków "odżyło" wskutek wydania (zresztą na wniosek skarżącej) decyzji z dnia [...] marca 2003 r. jako niezbędne dla uregulowania stanu prawnego nieruchomości gruntowych zabudowanych w dniu wejścia w życie dekretu. Nie można twierdzić, jak zrobił to organ w kontrolowanym postępowaniu, że wygasło ono wraz z likwidacją pierwotnie uprawnionego podmiotu, gdyż skutek nieważności decyzji następuje ex tunc. Innymi słowy organ niezasadnie przeniósł ciężar swojego rozstrzygnięcia merytorycznego na element podmiotowy roszczenia dekretowego, całkowicie odrywając jego istnienie od aspektu przedmiotowego tj. budynków dekretowych przekazanych skarżącej mocą umowy z 1990r. Tymczasem prawidłowa ocena tego, czy roszczenie dekretowe istniało pomimo likwidacji "[...]" Związku Gospodarczego Spółdzielni Rzeczypospolitej Polskiej musi ująć również przedmiotowy zakres tego roszczenia, w tym zwłaszcza charakter prawa użytkowania wieczystego i nieruchomości budynkowych. Nie można pominąć bowiem, że prawo użytkowania wieczystego gruntu jest nieodzownie związane z prawem własności posadowionych na nim budynków. Skoro istotą roszczenia o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego jest uregulowanie sytuacji prawnej nieruchomości gruntowej, to konsekwentnie przyjąć należy, że interes prawny każdorazowego właściciela budynku będzie wynikał z konieczności uregulowania sytuacji prawnej gruntu, na którym jego budynek się znajduje. Drugim elementem niniejszej sprawy, który warunkuje istnienie interesu prawnego po stronie skarżącej, jest problem następstwa prawnego roszczeń dekretowych. Konsekwencją przyjęcia przez organ tezy o nieistnieniu roszczeń w dacie likwidacji "[...]" ZGSRP było uznanie, że nie mogły one zostać przejęte przez jakikolwiek inny podmiot. O ile można zgodzić się z tym, że wykładnia postanowień umowy z 1990 r. nie przesądziła o przejściu wszystkich roszczeń dekretowych na skarżącą, to należy uznać, że wraz z likwidacją "[...]" ZGSRP roszczenia te z mocy art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 20 stycznia 1990 r. o zmianach w organizacji i działalności spółdzielczości przeszły na Naczelną Radę Spółdzielczą – obecnie Krajową Radę Spółdzielczą. Umowa zawarta pomiędzy skarżącą a Krajową Radą Spółdzielczą w 2016 r. wyraźnie przesądza, że roszczenia dekretowe do nieruchomości gruntowych położonych w [...] przy ul. [...] przeszły na skarżącą – także gdy chodzi o nieruchomości niezabudowane. Wobec tego Sąd uznał, iż w toku postępowania administracyjnego organ niezasadnie zanegował istnienie interesu prawnego po stronie skarżącej a w konsekwencji, że niezasadnie umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. Z tego względu zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 28 kpa w zw. z art. 105 § 1 kpa i w zw. z art. 138 § 1 pkt. 2 kpa. Skutkowało to jej uchyleniem (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa) i w oparciu o art. 135 ppsa uchyleniem również decyzji organu pierwszej instancji. W niniejszej sprawie Sąd nie wskazuje przy tym kierunku rozpoznania sprawy, a więc treści merytorycznego rozstrzygnięcia organów; przesądza jedynie, iż skarżąca posiada interes prawny w domaganiu się rozpoznania opisanych na wstępie wniosków dekretowych. Wydanie decyzji zgodnej z przepisami prawa wymaga jednak przeprowadzenia rzetelnego postępowania administracyjnego, które pozwoli na podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia merytorycznego. Na marginesie należy zwrócić uwagę na słusznie podniesioną w skardze niekonsekwencję organu i brak odniesienia się do kwestii pierwotnego uznania, iż skarżąca miała interes prawny w domaganiu się stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej z 1958r. Skoro w ocenie organu roszczenia dekretowe wygasły wraz z wydaniem orzeczenia w 1958 r., to już postępowanie zakończone decyzją z 2003 r. stwierdzającą jego nieważność powinno było zostać umorzone z uwagi na brak interesu prawnego skarżącej. Zmiana stanowiska, o ile nie znajduje ona uzasadnienia w stanie faktycznym czy prawnym sprawy, winna przynajmniej skutkować stosowanym odniesieniem w uzasadnieniu decyzji, inaczej godzi w zasadę zaufania do organów państwa i niezmieniania utrwalonej praktyki organu – tym bardziej, że decyzja z 2003r. została skierowana do skarżącej i wydana na jej wniosek. Wypada podkreślić, że wyroku z dnia 3 lipca 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 336/15 wskazano jedynie, że w sprawie nie wykazano sukcesji prawnej skarżącej wobec roszczeń dekretowych na podstawie umowy z [...] grudnia 1990 r. co do nieruchomości niezabudowanej. Rozstrzygnięcie to nie zwolniło jednak organu z obowiązku zbadania innych okoliczności mogących uzasadniać istnienie interesu prawnego po stronie skarżącej w sprawie niniejszej. W dacie wyrokowania tut. Sadu zmienił się przy tym stan faktyczny sprawy uzupełniony o umowę z 2016r. Wyrok Sądu powszechnego oddalający powództwo o ustalenie – również nie ma znaczenia w sprawie. Przesądza on o braku następstwa podmiotowego po stronie skarżącej a nie o prawie do roszczeń. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło