I SA/Wa 2067/11

PostanowienieWSA w Warszawie2011-11-17

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która jest niepełnosprawna, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i utrzymuje się wyłącznie z zasiłku stałego i pielęgnacyjnego, można przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, mimo że jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykaże trudną sytuację materialną, kwalifikującą ją do przyznania prawa pomocy, można przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, nawet jeśli jest ona zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy. Zwolnienie z kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a PPSA nie wyklucza możliwości przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, jeśli sytuacja materialna strony uzasadnia takie wsparcie.
Stan faktyczny
Z. K., osoba niepełnosprawna utrzymująca się z zasiłków, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą ustalenia wysokości nienależnie pobranego świadczenia. Skarżący podkreślił trudną sytuację materialną i brak możliwości poniesienia kosztów profesjonalnego pełnomocnika. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Z. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości nienależnie pobranego świadczenia postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...]. Z. K. wnioskiem z dnia 7 listopada 2011 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości nienależnie pobranego świadczenia. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i jest osobą niepełnosprawną. Jedynym źródłem utrzymania wnioskodawcy jest zasiłek stały oraz zasiłek pielęgnacyjny w łącznej wysokości 433,43 zł miesięcznie. Poza mieszkaniem o powierzchni 14 m² nie posiada on żadnego majątku, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący podkreślił, że jest inwalidą i nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w sprawie. Oświadczył ponadto, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawca wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Sytuacja majątkowa skarżącego, utrzymującego się jedynie ze świadczeń uzyskiwanych z pomocy społecznej, jest trudna i nie jest on w stanie – bez uszczerbku utrzymania koniecznego - ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Jednocześnie wskazać należy, że w sprawie nie orzekano w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem wnioskodawca zwolniony jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej (taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło