I SA/Wa 2067/21

WyrokWSA w Warszawie2022-02-09

Skład orzekający: Iwona Kosińska, Leszek Kobylski, Iwona Ścieszka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wydania zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, powołując się na wątpliwości co do prawidłowości wpisów w księdze wieczystej lub ewidencji gruntów, mimo że nieruchomość spełnia przesłanki określone w ustawie o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić wydania zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, jeśli nieruchomość spełnia przesłanki określone w ustawie przekształceniowej. Rola organu ogranicza się do potwierdzenia faktu przekształcenia z mocy prawa, a nie do oceny prawnej czy analizy spornych kwestii dotyczących wpisów w księdze wieczystej lub ewidencji gruntów. W przypadku wątpliwości, organ powinien wydać zaświadczenie, jeśli dane w jego posiadaniu wskazują na spełnienie przesłanek ustawowych.
Stan faktyczny
Skarżąca M. M. wniosła o wydanie zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntu w prawo własności na mocy ustawy z 2018 r. Prezydent odmówił wydania zaświadczenia, wskazując na nieprawidłowości przy wyodrębnianiu lokali i brak skutecznego powstania udziału w prawie użytkowania wieczystego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, powołując się na wzmiankę o niezgodności stanu prawnego nieruchomości z rzeczywistym stanem prawnym oraz nieprawidłowości przy nadbudowie budynku. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta, zasądzając jednocześnie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz M. M. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Iwona Kosińska, sędzia WSA Leszek Kobylski (spr.), asesor WSA Iwona Ścieszka, po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz M. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie postanowieniem z dnia [...] lipca 2021 r., nr [...] po rozpoznaniu zażalenia M. M. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2021r., nr [...]. Zaskarżone postanowienie wydane zostało w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy. Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2021 r. M. M., zwróciła się do Prezydenta [...] o wydanie zaświadczenia stwierdzającego, że z dniem 1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego gruntu ustanowione dla nieruchomości gruntowej położonej w [...] przy ul. [...], stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] dla której Sąd Rejonowy dla [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...], w udziale związanym z prawem własności lokalu nr [...], dla którego prowadzona jest księga wieczysta nr [...] przekształciło się we własność na mocy ustawy z dnia 20 lipca 2018r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...] Prezydent [...] odmówił skarżącej wydania zaświadczenia żądanej treści, wskazując w jego uzasadnieniu, iż wobec nieprawidłowości w toku wyodrębniania własności i sprzedaży lokali powstałych w wyniku nadbudowy nie doszło do skutecznego powstania udziału w prawie współużytkowania wieczystego gruntu związanego z prawem własności nieruchomości nowych lokali, zatem wydanie zaświadczenia o żądanej treści nie jest możliwe. Postanowienie organu I instancji zostało zaskarżone w całości przez skarżącą. Skarżąca podniosła, że zarówno treść księgi wieczystej jak i dane z ewidencji gruntów i budynków wskazują na przekształcenie przedmiotowej nieruchomości z mocy prawa, a organ nie ma podstaw do odmowy wydania żądanego zaświadczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2021 r., nr [...] po rozpoznaniu zażalenia M. M. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta [...] dnia [...] lutego 2021r., nr [...]. W uzasadnieniu wskazano, że lokal nr [...] jest wyodrębnionym lokalem mieszkalnym w budynku posadowionym na nieruchomości gruntowej, stanowiącej własność [...], uregulowanej w księdze wieczystej nr [...]. Z treści księgi wieczystej wynika, że nieruchomość stanowi działkę ewidencyjną nr [...] przy ul. [...] w [...] o pow. 1664 m2, a sposób korzystania to tereny mieszkaniowe. Na nieruchomości posadowiony jest budynek o 7 kondygnacjach. W budynku wyodrębniono 57 samodzielnych lokali mieszkalnych, w tym lokal nr [...], będący własnością wnioskodawczyni. Podkreślono, że jak wynika z wyjaśnień Prezydenta [...] w treści zaskarżonego postanowienia na dzień 1 stycznia 2019 r. (dzień przekształcenia) nieruchomość gruntowa była własnością [...], natomiast prawo użytkowania wieczystego przysługiwało właścicielom 48 wyodrębnionych lokali. Wskazano, że z załączonego do akt sprawy operatu ewidencji gruntów i budynków wynika, iż nieruchomość położona w [...] przy ul. [...] w [...] stanowi działkę nr [...] z obrębu [...], zabudowaną budynkiem mieszkalnym w którym znajduje się 65 lokali mieszkalnych i 8 niemieszkalnych. Lokale niewyodrębnione stanowią zasób komunalny [...]. Wskazano również, że budynek mieszkalny został nadbudowany w części stanowiącej strych, w wyniku czego powstały nowe samodzielne lokale mieszkalne. Nie doszło jednak do ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu związanego z nowopowstałymi lokalami w udziale odpowiadającym udziałowi [...] we współwłasności zaadoptowanej części nieruchomości wspólnej, bowiem umowa ustanowienia odrębnych własności i sprzedaży lokali została zawarta bez udziału właściciela gruntu nieruchomości (tj. [...]). Stwierdzono, że skutkiem nieprawidłowości przy wyodrębnieniu nowoutworzonych lokali mieszkalnych był brak naliczenia i pobrania przez właściciela gruntu pierwszej opłaty za użytkowanie wieczyste. Nie naliczano również opłat rocznych. Podkreślono również, że w sprawie istotne znaczenie ma fakt, że w dniu 11 stycznia 2021 r. w dziale III księgi wieczystej prowadzonej dla ww. lokalu została umieszczona wzmianka o złożonym wniosku o wpisie ostrzeżenia o niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. W dniu wydawania niniejszego rozstrzygnięcia ww. wzmianka nie została rozpatrzona przez sąd wieczystoksięgowy. W ocenie organu odwoławczego występujące w sprawie okoliczności faktyczne uzasadniają odmowę wydania wnioskowanego przez stronę zaświadczenia. Organ I instancji prawidłowo odmówił wydania zaświadczenia z uwagi na wpis ostrzeżenia o niezgodności stanu prawnego nieruchomości z rzeczywistym stanem prawnym oraz z uwagi na nieprawidłowości przy wyodrębnianiu lokali powstałych w wyniku nadbudowy. Wskazano, że wzmianka o wniosku ma istotne znaczenie, ponieważ wyłącza rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych, decyduje o chwili rozstrzygającej o przyjęciu dobrej bądź złej wiary i powoduje, że ujawnione w księdze prawo, którego wniosek i wzmianka dotyczy, nie korzysta już z domniemania zgodności z rzeczywistym stanem prawnym. Podkreślono ponadto, że dane z księgi wieczystej nie są wyłącznym źródłem wiedzy organu i jedynie wiążącym dokumentem. Zaświadczenia wydawane w trybie Kodeksu postępowania administracyjnego nie są indywidualnymi aktami administracyjnymi, potwierdzają jedynie określony stan faktyczny, bądź stan prawny, o ile wynika on z posiadanych przez organ rejestrów, ewidencji, bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. W tej sytuacji zdaniem Kolegium organ I instancji prawidłowo uznał, że stan ujawniony w księdze wieczystej, a także inne dokumenty będące w posiadaniu organu I instancji wskazują na sporny stan prawny przedmiotowej nieruchomości. Skargę na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2021 r. wniosła M. M.. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 1 ust. 1 w zw. z art. 1 ust 2 pkt 1 oraz art. 4 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy z 20 lipca 2019 r o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (ustawa przekształceniowa), poprzez błędne przyjęcie, że prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości nie uległo z dniem 1 stycznia 2019 r. przekształceniu w prawo własności, bowiem zdaniem organu I instancji, zaakceptowanym przez organ odwoławczy wpis prawa własności nastąpił bez ważnej podstawy prawnej, podczas gdy pozostaje to w sprzeczności z danymi ujawnionymi w księdze wieczystej i rejestrze gruntów i budynków, zaś ujawniona w księdze wieczystej prowadzonej dla lokalu skarżącej wzmianka jest wynikiem złożonego przez organ wniosku o wpis ostrzeżenia w 2021 roku, a przekształcenie nastąpiło z dniem 1 stycznia 2019 roku. 2. naruszenie przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy tj art. 7, 77, 80, 217, 218 § 2 oraz art. 219 k.p.a. przez przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w sposób przekraczający dopuszczalne granice tego typu postępowania przy wydawaniu zaświadczeń, dowolne ustalenia faktyczne i dowolną ocenę dowodów, a nadto przekroczenie kompetencji przez orzekające w sprawie organy poprzez odmowę wydania zaświadczenia na podstawie subiektywnego przekonania organu o wadliwości wpisów w księdze wieczystej, podczas gdy orzekające organy nie są uprawnione do kontroli prawidłowości wpisów w księdze wieczystej, a skutek przewidziany w art. 1 ustawy przekształceniowej został uzależniony jedynie od spełnienia przesłanek wyznaczonych przez zakres przedmiotowy ustawy, tj. zabudowanie na cele mieszkaniowe gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste na dzień 1 stycznia 2019 roku. 3. naruszenie wyrażonej w art. 8 k.p.a. zasady równego traktowania poprzez odmowę wydania zaświadczenia o przekształceniu z powołaniem się na rzekomo wadliwe ustanowienie odrębnej własności należącego do mnie lokalu, podczas gdy dla innych lokali w nadbudowie (w księgach wieczystych których także ujawniona jest wzmianka o wniosku [...] o wpis ostrzeżenia) organ I instancji wydał zaświadczenia o przekształceniu. Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o uchylenie w całości postanowienia organu II instancji i poprzedzającego go postanowienia Prezydenta [...] oraz przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Ponadto wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. dalej jako p.p.s.a.) wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreśla, że na wstępie i w związku z treścią zarzutów sformułowanych w skardze odpowiedzi wymagają dwa pytania –1/ czy wpis do ewidencji gruntów i budynków ma charakter priorytetowy, wiążący organ wydający zaświadczenie o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, a w związku z tym, 2/ czy organ zwolniony jest z obowiązku potwierdzenia skutku następującego z mocy prawa przy spełnieniu się określnych okoliczności faktycznych i prawnych, które nie wynikają wprost z wpisu do ewidencji gruntów i budynków, lecz można je wywieść z innych, pozostających w dyspozycji organu dokumentów. Rozważenie przedstawionych, istotnych kwestii wymaga dokładnej analizy zarówno przepisów ustawy przekształceniowej, a w tym ich wykładni funkcjonalnej, jak i przepisów regulujących instytucję "zaświadczenia", o której mowa w art. 4 ust. 1 ustawy przekształceniowej. Zgodnie zatem z regulacją zawartą w art. 1 ust. 1 ustawy przekształceniowej, z dniem 1 stycznia 2019 r., z mocy prawa, dokonuje się przekształcenie w prawo własności dotychczasowego użytkowania wieczystego gruntów zdefiniowanych w ustępie drugim tego przepisu, jako grunty zabudowane na cele mieszkaniowe. Dla ujawnienia w księdze wieczystej i ewidencji gruntów i budynków nowego, powstałego z mocy prawa stanu prawnego tych gruntów, niezbędny jest dokument wydany przez właściwy organ określony w art. 4 ust. 1 pkt 1 - 4 ustawy przekształceniowej, nazwany w ustawie zaświadczeniem. Jak z powyższego wynika, rola właściwych organów sprowadzona jest do potwierdzenia zdarzenia następującego z mocy ustawy przekształceniowej w stosunku do ściśle określonej kategorii gruntów. W przypadku gruntu odpowiadającego definicji gruntu zabudowanego pozostającego do dnia 1 stycznia 2019 r. w użytkowaniu wieczystym, potwierdzenie takie powinno zostać wydane, gdyż kwestia przekształcenia nie podlega ocenie organu. Sąd podkreśla, że forma potwierdzenia przekształcenia wybrana przez ustawodawcę jest formą znaną w procedurze administracyjnej. Zaświadczenie, o którym mowa w art. 217- 220 k.p.a w doktrynie scharakteryzowano jako "przewidziane w przepisach prawnych potwierdzenie pewnego stanu rzeczy przez właściwy organ, na żądanie zainteresowanej osoby" (por Kodeks postepowania administracyjnego B. Adamiak, G. Borkowski wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2011, str. 689). Postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń uregulowane zostało w wymienionych przepisach działu VII k.p.a. Zauważyć jednak trzeba, że ustawodawca w ustawie przekształceniowej, wybierając formę dokumentu potwierdzającego przekształcenie prawa do gruntu jako zaświadczenie, dokonał odrębnych regulacji proceduralnych, niepokrywających się w pełni z regulacjami zawartymi w art. 217 § 1 i 3 k.p.a. A zatem, zaświadczenie, o którym mowa w przepisach postępowania administracyjnego wydawane jest na żądanie osoby, bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 7 dni. Tymczasem w ustawie przekształceniowej zaświadczenie wydaje się przede wszystkim z urzędu, nie później niż w terminie 12 miesięcy od dnia przekształcenia (art. 4 ust. 2 pkt 1). W przypadku, gdy organ nie wyda zaświadczenia z urzędu, powinien dokonać tego na wniosek właściciela nieruchomości w terminie 4 miesięcy od dnia otrzymania wniosku. Wydaje je także albo na wniosek właściciela lokalu uzasadniony potrzebą dokonania czynności prawnej mającej za przedmiot lokal albo właściciela gruntu uzasadniony potrzebą ustanowienia odrębnej własności lokalu - w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku (art. 4 ust. 2 pkt 2, 3 i 2a-ustawy przekształceniowej). Celem zaświadczenia, o którym mowa w przepisach postępowania administracyjnego jest urzędowe poświadczenie tego, co jest organowi wiadome i sprowadza się do opisu sytuacji (faktycznej lub prawnej). Natomiast celem zaświadczenia, o którym mowa w art. 4 ust. 1 ustawy przekształceniowej jest potwierdzenie zaistnienia z mocy prawa nowego stanu prawnego, co odpowiada w rzeczywistości aktowi o charakterze deklaratoryjnym. Przywołując treść uzasadnienia projektu ustawy przekształceniowej (druk nr 2673 kadencja VIII) - ustawodawca świadomie zrezygnował z potwierdzania przekształcenia decyzją administracyjną stwierdzając, że "w przypadku współużytkowania wieczystego odwołanie chociaż jednego ze współuprawnionych od decyzji zniweczyłoby cel przekształcenia z mocy prawa, którym jest eliminowanie obecnie występujących problemów z przekształcaniem praw we wspólnotach mieszkaniowych". Dlatego "organy reprezentujące dotychczasowego właściciela nieruchomości, a więc te same, które są obecnie właściwe do pobierania opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego i dokonywania aktualizacji tych opłat, będą wydawały z urzędu zaświadczenia potwierdzające przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności tego gruntu". Bez względu na wskazaną specyfikę postępowania zmierzającego do wydania zaświadczenia, o którym mowa w art 4 ust. 2 pkt 2,3 i 2a ustawy przekształceniowej, w związku z przyjętą przez ustawodawcę formą dokumentu wydawanego w trybie art. 4 ust. 1 ustawy przekształceniowej, jego wydanie poprzedza postępowanie uproszczone, ograniczone do zbadania treści danych będących w posiadaniu organu. Jak stwierdza się ww. uzasadnieniu projektu ustawy "celem zaświadczenia będzie potwierdzenie faktu jedynie zmiany rodzaju prawa do gruntu, która nastąpiła z mocy prawa". Należy zwrócić uwagę, że w art. 1 ust. 2 ustawy przekształceniowej określono zakres przedmiotowy aktu przez zdefiniowanie pojęcia "gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe". Ponownie odwołując się do uzasadnienia projektu ustawy warto wskazać, że celem projektodawców było, by ustawa dotyczyła gruntów zabudowanych wyłącznie budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi lub budynkami mieszkalnymi wielorodzinnymi (zamiennie nazywanymi w uzasadnieniu wielolokalowymi), w których co najmniej połowę liczby lokali stanowią lokale mieszkalne. Wyjaśniono nadto, że "przyjęcie przesłanki zabudowy budynkami mieszkalnymi wielorodzinnymi, w których co najmniej połowę liczby lokali stanowią lokale mieszkalne oznacza, że przekształcenie będzie następowało również w przypadku, gdy budynki te będą wykorzystywane, zgodnie z przeznaczeniem, w części na cele inne niż mieszkalne. Takie okoliczności nie powinny wyłączać możliwości przekształcenia prawa, gdyż nie niweczą podstawowej funkcji mieszkalnej budynku, a tym samym grunty zabudowane takimi budynkami wpisują się w cel ustawy polegający na wspieraniu zaspokajania potrzeb mieszkaniowych obywateli". Jak z powyższego wynika, przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności powiązane zostało z charakterem obiektów usytuowanych na gruncie. Zaświadczenie o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntu w prawo własności powinno zostać wydane, jeżeli brak jest wątpliwości czy to prawnych czy faktycznych co do tego, że jest to grunt zabudowany na cele mieszkaniowe w rozumieniu przywoływanej ustawy, a więc zabudowany obiektami o przeznaczeniu mieszkaniowym wskazanymi w art. 1 ust. 2 ustawy przekształceniowej. W takiej sytuacji organ nie może w zasadzie uchylić się od wydania zaświadczenia. W uzasadnieniu projektu ustawy wskazuje się wprost, - "gdy organ uzna, że grunt nie kwalifikuje się pod reżim prawny przepisu art. 1, nie spełnia przesłanek ustawowych przekształcenia". Jednocześnie wskazać należy, że choć ustawa przekształceniowa nie zawiera odwołania do ewidencji gruntów i budynków, jako do wyłącznego źródła, które pozwala na odpowiednie zakwalifikowanie danego obiektu znajdującego się na gruncie objętym przekształceniem, to określa jednak, że ewidencja gruntów, jak też księgi wieczyste służą organowi do oznaczenia nieruchomości gruntowej i lokalowej, które to dane powinno zawierać zaświadczenie (art. 4 ust. 3 ustawy przekształceniowej). Odpowiadając tym samym na postawione na wstępie pytania podnosi, że Sąd aprobuje w pełni dotychczasowe stanowisko orzecznictwa, zgodnie z którym organ wydający zaświadczenie w trybie przepisów art. 217 i 218 k.p.a. nie może dokonywać ocen prawnych, bowiem taka ocena w postępowaniu o wydanie zaświadczenia, toczącym się na podstawie art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., jest niedopuszczalna. Organ nie może dokonywać nowych ustaleń determinujących zakres uprawnień lub obowiązków podmiotów wnioskujących o wydanie zaświadczenia. Nie powinien także rozstrzygać jakichkolwiek kwestii spornych, gdy stwierdzony zostanie brak zgodności między treścią żądania a stanem rzeczy wynikającym z ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Postępowanie to jest ograniczone do minimum niezbędnego do urzędowego stwierdzenia znanych faktów lub stanu prawnego, w zakresie danych pozostających w dyspozycji organu mającego wydać zaświadczenie. Nie sposób zatem zgodzić się ze stanowiskiem wyrażonym w kontrolowanych orzeczeniach organów, odmawiających wydania zaświadczenia, bowiem według danych ujawnionych w ewidencji gruntów, nieruchomość skarżącej ma określoną funkcję mieszkaniową. Sąd zauważa przy tym, że w dziale II księgi wieczystej KW nr WA 4M/00455620/1 wskazane jest, że nieruchomość została zabudowana na cele mieszkalne. Stanowisko organów obu instancji oznacza zatem w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nieprawidłową interpretację przedmiotowego zakresu ustawy przekształceniowej wynikającego z jej art. 1 ust. 2 pkt 2. Decydujące bowiem znaczenie mieć powinna okoliczność zabudowania nieruchomości na cele mieszkalne. Zatem nawet jeżeli inne okoliczności wskazują na niezgodność stanu faktycznego ze stanem ujawnionym w ewidencji, rozstrzygające znaczenie mają zapisy ewidencyjne. Ponadto należy podkreślić, że do zmiany udziałów w nieruchomości wspólnej nie jest niezbędne złożenie oświadczenia woli przez m.st. Warszawa, gdyż zmiana udziałów w nieruchomości wspólnej jest wyłączną kompetencją Wspólnoty Mieszkaniowej. Nadto z art. 3 ust. 1 u.w.l. wynika, że odrębna własność lokalu jest prawem głównym, a udział w użytkowaniu wieczystym gruntu albo użytkowanie wieczyste ułamkowej części gruntu należy traktować, jako prawo akcesoryjne. W związku z tym określenie w księdze wieczystej wielkości udziałów w nieruchomości wspólnej pociągało za sobą określenie również udziałów w użytkowaniu wieczystym. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy, w razie wyodrębnienia własności lokali właścicielowi przysługuje udział w nieruchomości wspólnej, dopóki trwa odrębna własność lokali. Jak wynika z art. 4 ust. 3 u.w.l., jeżeli budynek został wzniesiony na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste, przedmiotem wspólności jest to prawo. Oznacza to, że udział w prawie użytkowania wieczystego gruntu będzie związany z odrębną własnością lokalu. Wskazać również należy, że z dniem wejścia w życie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (1 stycznia 2019 r.), doszło do przekształcenia z mocy ustawy prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Rozwiązania przyjęte w powyższej ustawie prowadzą do nabycia przez dotychczasowych użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, o ile spełnia ona przesłanki wskazane w ustawie. Oznacza to, że 1 stycznia 2019 r. uzyskali oni prawo własności nieruchomości niezależnie od tego, czy podmiot, któremu to prawo dotychczas przysługiwało (Skarb Państwa lub gmina), miał wolę rozporządzenia nim na zasadach opisanych w ustawie, oraz że uzyskali je na warunkach określonych ustawowo i niepodlegających negocjacji. Tym samym przekształcenie powoduje poszerzenie majątku dotychczasowych użytkowników wieczystych kosztem dotychczasowych właścicieli nieruchomości oddanych w użytkowanie wieczyste. Sam skutek przewidziany w ustawie jest przy tym wywoływany nie tylko niezależnie od woli organów reprezentujących właścicieli nieruchomości oddanych w użytkowanie wieczyste, ale też od woli samych użytkowników wieczystych. Zależy on jedynie od spełnienia przesłanek wyznaczonych przez zakres przedmiotowy ustawy. Co więcej, biorąc pod uwagę treść art. 1 ust. 1 ustawy przekształceniowej, należy przyjąć, że przekształceniu podlega prawo użytkowania wieczystego niezależnie od daty jego powstania ani trybu, w jakim powstanie tego prawa nastąpiło. Z punktu widzenia samej ustawy wtórny jest także cel oddania nieruchomości w użytkowanie wieczyste wyznaczający treść tego prawa określony w umowie bądź decyzji uwłaszczeniowej. Na skutek przekształcenia dotychczasowy użytkownik wieczysty staje się właścicielem nieruchomości, a treść przysługującego mu prawa jest wyznaczana jedynie poprzez czynniki określone w art. 140 k.c., tj. ustawy, społeczno-gospodarcze przeznaczenie prawa i zasady współżycia społecznego. W tym stanie rzeczy, słuszny jest również zarzut braku pełnego rozpoznania sprawy przez organy, bowiem w istocie nie dokonały one analizy posiadanych danych, w oparciu, o które można i należało wydać wnioskowane zaświadczenie. Uwzględniając zarzut naruszenia prawa przez jego błędną wykładnię, Sąd wobec stwierdzenia naruszenia art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy wywłaszczeniowej, a w konsekwencji tego naruszenie art. 217 i 218 k.p.a., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Ponownie rozpatrując sprawę organy uwzględnią dokonaną przez Sąd ocenę prawną, a następnie zbadają, czy w świetle materiału dowodowego istnieją podstawy do wydania wnioskowanego przez skarżącą zaświadczenia w oparciu o przepisy ustawy. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a..

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło