I SA/Wa 2069/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie WSA Gabriela Nowak asesor WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2007 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej. oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2006 r. nr [...] Minister Budownictwa, po rozpoznaniu wniosku M. M. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] o odmowie wszczęcia na wniosek M. M. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] lutego 1993 r. nr [...] dotyczących uwłaszczenia Centrali Handlowej [...] [...] w W. działką nr [...] położoną w W. przy ul. [...] i [...] . Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne: M. M. w dniu [...] września 2005 r., w oparciu o prawa nabyte od E. B., aktem notarialnym z dnia [...] sierpnia 2005 r. (Rep A nr [...]) wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] lutego 1993 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1992 r. nr [...], którą to decyzją wydaną na podstawie art. 2 ust. 1 - 3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1990 r. Nr 79, poz. 464 ze zm.) stwierdzono nabycie z mocy prawa przez Centralę Handlową [...] [...] w W. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] i [...] , oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [...] o pow. [...] m2. Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r., na podstawie art. 157 § 3 Kpa odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, odmówił wszczęcia postępowania z uwagi na to, że M. M. nie posiada przymiotu strony. Po rozpoznaniu wniosku M. M. o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] października 2006 r. utrzymał w mocy własną decyzję uznając, że wnioskodawca nie ma interesu prawnego do występowania z żądaniem stwierdzenia nieważności powołanej decyzji uwłaszczeniowej. Organ stwierdził, że przedmiotowa nieruchomość została nabyta przez Skarb Państwa w trybie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.). Poprzedni właściciele tej nieruchomości nie złożyli wniosku o nabycie prawa własności czasowej. Natomiast złożony przez Urząd Likwidacyjny wniosek nie wywołał żadnych skutków prawnych. Tym samym brak złożenia wniosku o przyznanie własności czasowej do gruntu, oznacza, iż nie istnieje roszczenie w tym zakresie, a zatem w postępowaniu uwłaszczeniowym nie zostały naruszone prawa osób trzecich, które dawałaby następcom byłych właścicieli przymiot strony w tym postępowaniu. Skargę na powyższą decyzję Ministra do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł M. M. Przy czym w trakcie rozprawy skarżący sprecyzował, iż jego zdaniem Minister Budownictwa miał obowiązek wszcząć postępowanie nadzorcze. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując zajęte uprzednio stanowisko. Uczestnik postępowania Minister Skarbu Państwa wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie mogła zostać uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja pierwszoinstancyjna są zgodne z prawem materialnym i procesowym. Stanowisko, że stronie skarżącej nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 Kpa w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej jest prawidłowe. Minister prawidłowo ustalił i ocenił stronę podmiotową prowadzonego postępowania komunalizacyjnego oraz postępowania poprzedzającego wydanie decyzji w trybie art. 157 § 3 Kpa. Należy stwierdzić, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu /art. 157 § 2 Kpa/. Przy tym nie ma tu zastosowania ogólna reguła wyrażona w art. 61 § 3 Kpa, że datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej, ponieważ stosownie do postanowień zawartych w art. 157 par. 3 Kpa /"odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje w drodze decyzji"/ wszczęcie tego postępowania wymaga uprzedniej kontroli ze strony organu administracji, czy zachodzą przesłanki formalnoprawne, warunkujące jego dopuszczalność. Na podstawie tego przepisu orzeka się co do niedopuszczalności z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Decyzja wydana na podstawie tego przepisu, jest wynikiem oceny zdolności do działania w sprawie osoby wnoszącej podanie, legitymacji strony, wykazania tego, że nie istnieje decyzja, której ważność należy poddać ocenie - por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 1998, str. 829. W przedmiotowej sprawie M. M. wystąpił o wszczęcie postępowania mającego na celu stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej. Jednak stroną postępowania uwłaszczeniowego, prowadzonego na podstawie art. 2 powołanej ustawy o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, był co do zasady tylko Skarb Państwa i właściwa osoba prawna. Inny podmiot może w tym postępowaniu uczestniczyć, gdy wykaże, że decyzja dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku. W kontekście art. 2 ust. 1 - 3 tej ustawy ten interes prawny, jak słusznie wywiódł to organ, może wystąpić tylko z uwagi na naruszenie praw osób trzecich. Przekładając to na okoliczności przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że skoro przedmiotowa nieruchomość przeszła na własność Skarbu Państwa w trybie powołanego dekretu z dnia 26 października 1945 r., a uprawnione osoby nie złożyły w zakreślonym terminie wniosku o którym mowa w art. 7 tego dekretu, to nie powstały jakiekolwiek ich prawa, które mogłyby być naruszone decyzją uwłaszczeniową, ponieważ jeżeli nie złożyli wniosku o przyznanie prawa własności czasowej, to nie mają oni jakiegokolwiek roszczenia restytucyjnego. Znajduje to potwierdzenie w treści art. 28 Kpa, stanowiącym, iż stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O tym, czy istnieje konkretny interes prawny, decydują normy prawa materialnego, na gruncie których należy rozstrzygać, czy żądanie podmiotu znajduje ochronę w konkretnej normie prawnej. W ocenie Sądu nie może budzić wątpliwości, że zarówno w postępowaniu administracyjnym jak też w postępowaniu sądowoadministracyjnym skarżący nie wykazał się interesem prawem do przedmiotowej działki. Skoro zatem M. M. nie wykazał, że jest stroną postępowania w rozumieniu art. 28 Kpa, to decyzja o odmowie wszczęcia postępowania nadzorczego jest prawidłowa. Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.