I SA/Wa 2069/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Gabriela Nowak po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Prokuratora Rejonowego [...] w [...] o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi Prokuratora Rejonowego [...] w [...] na orzeczenie Komisji Regulacyjnej do Spraw Gmin Wyznaniowych Żydowskich z dnia [...] grudnia 2000 r. sygn. akt [...] w przedmiocie przeniesienia własności nieruchomości postanawia odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 9 marca 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 2069/17 odrzucił – jako wniesioną po terminie - skargę Prokuratora Rejonowego [...] w [...] na orzeczenie Komisji Regulacyjnej do Spraw Gmin Wyznaniowych Żydowskich z dnia [...]grudnia 2000 r. sygn. akt [...] w przedmiocie przeniesienia własności nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z [...] czerwca 2018 r. sygn. akt II OZ 601/18 oddalił zażalenie na powyższe postanowienie. Prokurator Rejonowy [...] w [...] pismem z 19 marca 2018 r. wystąpił do Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na w/w orzeczenie z dnia [...] grudnia 2000 r. wskazując, że brak zachowania sześciomiesięcznego terminu do wniesienia skargi znajduje usprawiedliwienie w kontekście specyfiki przedmiotu zaskarżenia jakim jest orzeczenie Komisji Regulacyjnej, wynikającej z konkluzji wypływających z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 13 marca 2013 r. sygn. akt K 25/10, jak również wyroku WSA w Warszawie z 14 kwietnia 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 2479/14 oraz wyroku NSA z 28 kwietnia 2017 r. sygn. akt II OSK 2099/15. W ocenie Prokuratora, w/w wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie określał jednoznacznie trybu kontroli orzeczeń Komisji, w tym trybu wnoszenia skarg na orzeczenia tego organu. Z kolei WSA w Warszawie w wyroku z 14 kwietnia 2015 r. wywiódł, że zastosowanie w sprawie skarg na orzeczenie Komisji winien mieć art. 52 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 53 § 2 tej ustawy (w brzmieniu sprzed 1 czerwca 2017 r.), albowiem od orzeczenia Komisji nie przysługuje środek odwoławczy. Odmienne stanowisko zajął NSA w wyroku z 28 kwietnia 2017 r., wskazując, że termin do wniesienia skargi wynosi 30 dni od doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Zdaniem Prokuratora dopiero powyższy wyrok NSA rozstrzygnął, że w sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczące trybu zaskarżania decyzji administracyjnych. Jednocześnie Prokurator podniósł, że procedura zaskarżenia orzeczeń Komisji Regulacyjnej nie jest w pełni ustalona w zakresie problematyki złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Nie wiadomo bowiem kiedy miałby rozpocząć bieg 7 – dniowy termin od ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skargi. W ocenie Prokuratora przyjąć należy, że termin ten rozpoczął bieg 16 marca 2018 r., kiedy to zostało doręczone Prokuratorowi postanowienie WSA w Warszawie z 9 marca 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 2069/17 odrzucające skargę. Dopiero wówczas powziął on wiedzę, że sześciomiesięczny termin nie może być liczony od daty wydania przez NSA wyroku z 28 kwietnia 2017 r. sygn. akt II OSK 2099/15. Prokurator wskazał ponadto, że w niniejszej sprawie zachodzą wyjątkowe okoliczności uzasadniające przywrócenie uchybionego terminu po upływie roku od jego upływu, o których mowa w art. 87 § 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wynika to z faktu, że orzeczenie Komisji Regulacyjnej pomimo jego doręczenia stronom postępowania nie mogło być skutecznie zaskarżone do sądu administracyjnego, aż do 28 kwietnia 2017 r., kiedy zapadł wyrok NSA w sprawie sygn. akt II OSK 2099/15. Dopiero wówczas zostało przesądzone, że akty te mogą być poddawane kontroli sądowoadministracyjnej w trybie przewidzianym dla decyzji administracyjnych. W odpowiedzi na wniosek Komisja Regulacyjna do Spraw Gmin Wyznaniowych Żydowskich wniosła o jego odrzucenie, ewentualnie o oddalenie wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje : Stosownie do treści art. 86 i art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, dokonując jednocześnie czynności, dla której określony był termin, we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, a uchybienie powoduje dla strony ujemne skutki w zakresie postępowania sądowego. W myśl art. 88 powołanej ustawy spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Podkreślić trzeba, że wniosek jest spóźniony, jeżeli został wniesiony po upływie 7-dniowego terminu przewidzianego w art. 87 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Termin ten liczy się zaś od czasu ustania przyczyny uchybienia terminowi. Zdaniem Sądu wniosek Prokuratora Rejonowego [...] w [...] o przywrócenie terminu do wniesienia skargi należało odrzucić jako złożony z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 powołanej ustawy. Prokurator jako datę ustania przyczyny uniemożliwiającej wniesienie skargi w terminie wskazał dzień doręczenia postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 9 marca 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 2069/17 podnosząc, że od dnia doręczenia tego postanowienia uzyskał wiedzę o możliwości i trybie zaskarżenia orzeczeń Komisji. Ze stanowiskiem tym nie można się jednak zgodzić. Wskazać należy, że wydawanie orzeczeń przez Komisję reguluje ustawa z 20 lutego 1997 r. o stosunku Państwa do gmin wyznaniowych żydowskich w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2014 r. poz. 1798). Przepis art. 33 ust. 5 powyższej ustawy stał się przedmiotem kontroli Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z 13 marca 2013 r. sygn. akt. K 25/10 stwierdził, że powołany przepis nie wykluczył dopuszczalności sądowej kontroli zgodności z prawem wydanego orzeczenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Oznacza to, że od daty opublikowania wyroku Trybunału, tj. od 11 kwietnia 2013 r. (Dz. U. z 2013 r. poz. 432) otwarta została droga do zaskarżania orzeczeń Komisji do sądu administracyjnego. Zatem podmiot mający interes prawny w zakwestionowaniu orzeczenia Komisji mógł wystąpić z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w ciągu 7 dni od daty ogłoszenia w/w wyroku Trybunału. Tymczasem Prokurator Rejonowy [...] w [...] po opublikowaniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie podjął czynności mających na celu zaskarżenie orzeczenia Komisji. Skargę na orzeczenie z [...] grudnia 2000 r., złożył dopiero po upływie ponad czterech lat od daty ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego, przesądzającego możliwość zaskarżenia orzeczenia Komisji do sądu administracyjnego. Zauważyć należy, że Prokurator, jako organ stojący, m.in. na straży praworządności (art. 2 ustawy Prawo o Prokuraturze), nie może skutecznie zasłaniać się specyfiką postępowania dotyczącą zaskarżania orzeczeń Komisji, a tym bardziej w ten sposób uzasadniać znacznej bezczynności w złożeniu wniosku o przywrócenie terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie do zaakceptowania jest stanowisko Prokuratora, że nie mógł on po wyroku Trybunału wnieść skargi do właściwego sądu administracyjnego w sytuacji, gdy Trybunał Konstytucyjny wskazał, że działalność Komisji Regulacyjnej do Spraw Gmin Wyznaniowych Żydowskich należy do sfery działań administracji publicznej oraz że podlega kontroli sądów administracyjnych. W świetle powyższego stwierdzić trzeba, że w sprawie nie wystąpiły wyjątkowe okoliczności, o których mowa w art. 87 § 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wniosek o przywrócenie terminu wniesiony zatem został z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 87 § 1 powołanej ustawy. Tym samym wniosek ten – jako spóźniony - podlega odrzuceniu. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 88 w związku z art. 87 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.