I SA/Wa 2070/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] sierpnia 2011 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] maja 2010 r., nr [...] odmawiającą przyznania D. O. w maju 2010 r. świadczenia w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zapłatę należności za zużycie wody w wysokości 600 zł. Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wnioskiem z [...] kwietnia 2010 r. D. O. wystąpił do Ośrodka Pomocy Społecznej [...] o przyznanie pomocy finansowej m.in. na spłatę zaległości za zużycie wody w wysokości 600 zł. Decyzją z [...] maja 2010 r., nr [...] Prezydent [...] odmówił przyznania wnioskodawcy w maju 2010 r. świadczenia w formie zasiłku celowego na ww. cel. W uzasadnieniu organ wskazał, że na podstawie zebranej dokumentacji oraz wywiadu środowiskowego z [...] kwietnia 2010 r. ustalono, że D. O. prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i otrzymuje zasiłek stały z tytułu niepełnosprawności w wysokości 444 zł miesięcznie. Ponieważ dochód ten jest niższy od ustawowego kryterium dochodowego, otrzymuje też pomoc w formie zasiłków celowych w zależności od zgłaszanych potrzeb i możliwości finansowych Ośrodka Pomocy Społecznej, a w szczególności na żywność, opłatę rachunków za gaz i energię. Okresowo przyznawana jest wnioskodawcy również pomoc na środki czystości, odzież i lekarstwa. Organ wskazał, że z analizy kosztów zużycia ciepłej i zimnej wody oraz opłat zaliczkowych za 2009 r. ze S.M. "[...]" z [...] lutego 2010 r. wynika, że z powodu przekroczenia limitu zużycia ciepłej i zimnej wody zaległość D. O. wynosi 624,44 zł, którą to kwotę wnioskodawca winien jest administratorowi budynku. Prezydent wyjaśnił, że przeciętne miesięczne normy zużycia wody w Polsce w gospodarstwie jednoosobowym wyposażonym w instalację wodociągową, ubikację, łazienkę i dostawę ciepłej wody do mieszkania wynosi 5,4 m³, zaś D. O. zużył 9,52 m³, czym znacznie przekroczył normę. Organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Powyższe oznacza, że niezbędna potrzeba bytowa ma na celu zaspokojenie potrzeb podstawowych, bieżących, pilnych, związanych z codziennym funkcjonowaniem każdego człowieka. Konieczność pokrycia należności za zużycie wody nie mieści się w pojęciu niezbędnej potrzeby życiowej, o której mowa w przedmiotowej ustawie. Ponadto udzielenie pomocy na pokrycie zaległości za wodę byłoby udzieleniem pomocy wierzycielowi, tj. S.M. "[...]" – instytucji, do której nie jest kierowana ustawa o pomocy społecznej. Prezydent stwierdził również, że niski dochód wnioskodawcy nie może być podstawą żądania przyznania pomocy w powyższej wysokości i przerzucenia na Ośrodek Pomocy Społecznej całkowitych kosztów utrzymania mieszkania. Odmawiając przyznania D. O. zasiłku celowego w wysokości 600 zł organ I instancji wyjaśnił, że wziął pod uwagę nie tylko potrzeby i sytuację materialną wnioskodawcy, lecz również sytuację życiową innych osób i rodzin, którym Ośrodek Pomocy Społecznej pomaga oraz możliwości finansowe ośrodka, który w kwietniu 2010 r. dysponował kwotą 215 907,42 zł na realizację świadczeń w formie zasiłków celowych i naturze. Z kwoty tej przyznał 1109 świadczeń o średniej wysokości 194,69 zł. Również w maju ośrodek dysponował kwotą, która nie pozwala na zaspokojenie wszystkich potrzeb klientów. Po rozpatrzeniu odwołania D. O. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] sierpnia 2011 r., nr [...] utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że rozstrzygnięcie dotyczące przyznania zasiłku celowego jest decyzją uznaniową co oznacza, że organ nie jest zobowiązany do spełnienia żądań strony. Ustawa nie precyzuje ponadto wysokości kwot, które przyznawane są przez ośrodki pomocy społecznej osobom uprawnionym. O przyznaniu pomocy finansowej w formie zasiłku celowego oraz o jego wysokości decyduje każdorazowo organ administracji publicznej, zależnie od możliwości jakie posiada oraz potrzeb osób znajdujących się w zasięgu jego działania. Jak wynika z akt sprawy D. O. pozostaje pod stałą opieką pomocy społecznej i otrzymuje comiesięczną pomoc finansową w formie zasiłków celowych w zależności od możliwości finansowych ośrodka. Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł D. O. Podniósł, że zaskarżona decyzja jest dla niego krzywdząca. Wyjaśnił, że zużycie wody w wysokości 600 zł nie było wynikiem przekroczenia normy, tylko corocznym wyrównaniem. Jako, że jest on osobą ze schorzeniami dermatologicznymi, wymaga częstego używania wody dla potrzeb higienicznych. Skarżący nie zgodził się ze stwierdzeniem, że udzielenie pomocy na powyższy cel byłoby udzieleniem pomocy wierzycielowi S.M. "[...]", ponieważ jest to dług obciążający bezpośrednio jego osobę, a nieuregulowanie zaległości pociągnie za sobą konieczność zapłaty odsetek od nieuiszczonej kwoty, a w konsekwencji narastanie długu czynszowego, pozbawienie dodatku mieszkaniowego oraz obniżkę czynszu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżącego zarzutów, Sąd uznał, że nie dają one podstaw do podważenia legalności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] i decyzji utrzymanej nią w mocy, bowiem oba rozstrzygnięcia nie naruszają prawa. Zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy – taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, na podstawie której wydano zaskarżone decyzje – w art. 2 stanowi, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Osoby ubiegające się o przyznanie im świadczenia z pomocy społecznej muszą liczyć się z tym, że nie każdy ich wniosek i nie w pełnym zakresie zostanie automatycznie uwzględniony, bowiem rodzaj, forma i rozmiar świadczenia muszą być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Zgodnie natomiast z art. 39 ww. ustawy zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby życiowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Z treści tego przepisu wynika, że organ wydaje decyzję w ramach tzw. "uznania administracyjnego", swobodnie decydując o tym, czy w sprawie indywidualnej wystąpił przypadek uzasadniający przyznanie tej formy świadczenia z pomocy społecznej. Na taki charakter wydawanej w sprawie decyzji (decyzja uznaniowa) wskazuje użyty w tym przepisie zwrot "zasiłek może być przyznany". Zasadnie zatem wskazały organy, że przyznanie zasiłku celowego z pomocy społecznej nie jest prawnym obowiązkiem organów administracji i nie rodzi dla strony roszczenia o przyznanie świadczenia, a dla ośrodka pomocy społecznej obowiązku jego przyznania. Nie każdy potrzebujący może w każdym czasie uzyskać spełnienie oczekiwań, ze względu na ograniczone środki, jakimi dysponuje ośrodek pomocy społecznej. Organy pomocy społecznej muszą mieć bowiem na uwadze również potrzeby innych osób korzystających z pomocy ośrodka. W tej kwestii, z uzasadnienia decyzji wynika, że w kwietniu 2010 r. Ośrodek Pomocy Społecznej dysponował kwotą 215 907,42 zł na realizację świadczeń w formie zasiłków celowych i naturze, z której to kwoty przyznał 1109 świadczeń. Średnia wysokość świadczenia wyniosła 194,69 zł, a więc dużo mniej niż kwota, o którą wnioskował skarżący. Sąd stwierdził, że w okolicznościach niniejszej sprawy, tak znaczna niedopłata za zużycie wody, nawet biorąc pod uwagę schorzenia dermatologiczne skarżącego, nie może być uznana za niezbędną potrzebę życiową. Rację ma skarżący, że udzielenie pomocy na powyższy cel nie byłoby udzieleniem pomocy wierzycielowi S.M. "[...]", ponieważ jest to dług obciążający bezpośrednio jego osobę, co jednak nie wpływa na prawidłowość podjętego w sprawie rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze uznać należy, że organy obu instancji wydały decyzje w oparciu o obowiązujące przepisy, nie przekraczając granic uznania administracyjnego, dokonały ustaleń wszystkich okoliczności, od jakich w świetle ustawy o pomocy społecznej uzależnione jest udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego. Oceny tej dokonały w sposób prawidłowy uznając, że nie jest możliwe przyznanie skarżącemu świadczenia w postaci zasiłku celowego na pokrycie kosztów zużycia wody. Motywy podjętych rozstrzygnięć zostały wyczerpująco uzasadnione w decyzjach organów obu instancji. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 oraz art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.