I SA/Wa 2074/06
WyrokWSA w Warszawie2007-02-14
Skład orzekający: Daniela Kozłowska, Maria Tarnowska, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odszkodowanie za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, która przeszła na własność Skarbu Państwa na mocy decyzji wywłaszczeniowej, przysługuje osobie, która nie była jej właścicielem w dniu 31 grudnia 1998 r., na podstawie art. 73 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odszkodowanie na podstawie art. 73 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. przysługuje wyłącznie osobom, które w dniu 31 grudnia 1998 r. były właścicielami gruntów zajętych pod drogi publiczne bez tytułu prawnego. Skoro przedmiotowa nieruchomość przeszła na własność Skarbu Państwa na mocy decyzji wywłaszczeniowej z 1972 r., a skarżąca nie była jej właścicielką w kluczowej dacie, żądanie odszkodowania jest bezzasadne. Decyzja odmawiająca przyznania odszkodowania jest zgodna z prawem.Stan faktyczny
Skarżąca D. R. wniosła o przyznanie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. Prezydent W. umorzył postępowanie, uznając, że skarżącej nie przysługuje odszkodowanie, ponieważ nie była właścicielką gruntu w dniu 31 grudnia 1998 r., a grunt ten został nieodpłatnie wywłaszczony na rzecz Skarbu Państwa w 1972 r. Wojewoda uchylił decyzję umarzającą i orzekł o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska (spr.) Sędziowie WSA Maria Tarnowska Asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Katarzyna Babik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2007 r. sprawy ze skargi D. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość oddala skargę.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2006 r., nr [...], uchylił w całości decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] umarzającą jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] o powierzchni [...] m², stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...], oznaczoną jako [...] zapisana w tabeli likwidacyjnej wsi W. pod nr [...] dz. [...] i orzekł o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania za powyższą nieruchomość.
W uzasadnieniu decyzji przedstawiony został następujący stan sprawy.
Wnioskiem z dnia 17 września 2005 r. D. R. wystąpiła o przyznanie odszkodowania za grunt zajęty pod drogę - ul. [...], W. (dawny adres ul. [...]).
W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego Prezydent W. decyzją z dnia [...] marca 2006 r. orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie odszkodowania za powyższą nieruchomość, uzasadniając swoje rozstrzygnięcie tym, że wnioskodawczyni nie przysługuje odszkodowanie w trybie art. 73 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), ponieważ w dniu 31 grudnia 1998 r. nie była ona właścicielem powyższego gruntu, a tylko takiej osobie przysługuje stosowanie do ww. przepisu odszkodowanie.
Prezydent W. wskazał, iż działka ewidencyjna nr [...] stanowi własność Skarbu Państwa, na rzecz którego została nieodpłatnie wywłaszczona z przeznaczeniem pod budowę drogi publicznej decyzją Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] września 1972 r. nr [...] wydaną na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94 ze zm.).
W wyniku rozpatrzenia wniesionego przez D. R. odwołania, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2006 r. uchylił zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w całości i orzekł o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania za przedmiotową nieruchomość.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy zgodził się z ustaleniami Prezydenta W. co do bezzasadności żądania przez D. R. odszkodowania z uwagi na to, że nie była ona właścicielem spornej nieruchomości w dacie 31 grudnia 1998 r., niemniej wskazał, iż w sytuacji kiedy strona domaga się odszkodowania przewidzianego w przepisach prawa (w niniejszej sprawie art. 73 ust. 2 powołanej ustawy) ale nienależnego należy wydać decyzję odmawiającą żądaniu strony. Bezzasadność żądania strony musi bowiem być wykazana w decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty, a nie prowadzić do umorzenia postępowania administracyjnego na zasadzie art. 105 k.p.a.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie D. R. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2006 r. zarzucając jej naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie dyspozycji przepisu art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
Skarżąca podniosła, iż w świetle decyzji Wojewody [...] jej sytuacja prawna nie jest równorzędna w stosunku do właścicieli nieruchomości przeznaczonych na drogi publiczne o statusie prawnym nieuregulowanym.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Stanowisko Wojewody [...] zaprezentowane w zaskarżonej decyzji jest uzasadnione, decyzja nie narusza prawa a tym samym skarga nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu.
Podkreślić należy, iż art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) przewiduje odszkodowanie dla osób, które w dniu 31 grudnia 1998 r. były właścicielami gruntów zajętych bez tytułu prawnego pod drogi publiczne. Zatem podstawową przesłanką warunkującą przyznanie odszkodowania w powyższym trybie jest stwierdzenie, że mimo faktycznego zajęcia nieruchomości pod drogę, w dacie wskazanej w powyższym przepisie stanowiła ona własność danej osoby, a nie własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, przy czym w przypadku takich gruntów, warunkiem przyznania odszkodowania jest uprzednie wydanie przez właściwego wojewodę decyzji w sprawie przejścia na własność nieruchomości z dotychczasowego właściciela na rzecz Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego.
Nie ulega wątpliwości, iż w niniejszej sprawie w dniu 31 grudnia 1998 r. skarżąca nie była właścicielką przedmiotowej nieruchomości. Własność tejże działki przeszła nieodpłatnie na Skarb Państwa na podstawie decyzji wywłaszczeniowej wydanej przez Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] września 1972 r., czego skarżąca nie kwestionuje.
W tym stanie sprawy, żądanie przez skarżącą wypłaty odszkodowania na podstawie przepisu art. 73 powołanej ustawy jest w ocenie Sądu nieuzasadnione, a decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października 2006 r. odmawiająca przyznania D. R. odszkodowania jest konsekwencją braku przysługujących skarżącej praw rzeczowych do spornej nieruchomości w dacie 31 grudnia 1998 r. i jest ona zgodna z obowiązującym prawem.
Sąd zauważa ponadto, iż do czasu gdy w obrocie prawnym pozostaje w mocy decyzja Prezydium Rady Narodowej W. o wywłaszczeniu przedmiotowej nieruchomości, nie ma żadnych podstaw do ustalania za nią odszkodowania, tak na zasadzie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, jak i na podstawie art. 73 powołanej ustawy.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło