I SA/Wa 2075/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka- Płaczkowska WSA Iwona Kosińska (spr.) Protokolant starszy referent Justyna Kobylarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi W. S., M. A., J. S., I. M. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 października 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 592/15 1. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta W. na rzecz W. S., M. A., J. S., I. M. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W. S., M. A., J. S. i I. M. pismem z dnia 13 października 2017 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 października 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 592/15. Wyrokiem tym Sąd uwzględnił skargę na bezczynność Prezydenta W. i zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku z dnia 16 października 2014 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] (obecnie ul. [...]), ozn. hip. "[...]", dz. [...], w terminie trzech miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku. W uzasadnieniu skargi wskazano, że mimo wymierzenia już raz organowi grzywny z uwagi na niewykonanie powyższego wyroku oraz ponownego wezwania do jego wykonania pismem z dnia 18 maja 2017 r., organ I instancji nadal pozostaje w bezczynności. Wobec powyższego skarżący wnieśli o wymierzenie organowi grzywny; przyznanie na ich rzecz sumy pieniężnej na podstawie art. 154 § 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2017 r. Dz. U. poz. 1369, ze zm.) oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że wystąpił do Biura Prawnego o rozważenie wystąpienia na drogę sądową z wnioskiem o zmianę postanowienia Sądu Rejonowego w W. Wydział I Cywilny z [...] grudnia 2013 r., sygn. akt [...], wydanego na podstawie przepisów Kodeksu Napoleona, dotyczących dziedziczenia przez Skarb Państwa spadków wakujących lub bezdziedzicznych. Wobec tego pismem z dnia 17 listopada 2017 r. poinformował pełnomocnika stron o aktualnym stanie sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2017 r. Dz. U. poz. 1369, ze zm.) w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego art. 154 § 1 wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 powołanej ustawy i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie obie przesłanki zostały spełnione. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem, że Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 października 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 592/15 uwzględnił skargę W. S., M. A., J. S. i I. M. na bezczynność Prezydenta W. i zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku z dnia 16 października 2014 r. o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, w terminie trzech miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku. Zaznaczyć przy tym należy, że kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Z analizy akt sprawy wynika, że odpis prawomocnego wyroku z dnia 20 października 2015 r. wraz z uzasadnieniem oraz akta administracyjne doręczone zostały Prezydentowi W. w dniu 13 stycznia 2016 r. (data prezentaty organu). Termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny upłynął zatem w dniu 13 kwietnia 2016 r. Tymczasem do dnia rozpoznania przez Sąd niniejszej skargi w przedmiocie wymierzenia Prezydentowi W. grzywny, tj. do dnia 19 kwietnia 2018 r., organ administracji publicznej nie załatwił przedmiotowej sprawy zgodnie z powołanym wyrokiem. W sprawie spełniony został również drugi warunek dopuszczalności skargi, określony w powołanym art. 154 § 1 powołanej ustawy, dotyczący uprzedniego pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku sądu. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się bowiem pismo skarżących z dnia 18 maja 2017 r., którym wezwano organ I instancji do wykonania wyroku z dnia 20 października 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 592/15. Nie ulega więc wątpliwości, że w sprawie spełnione zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie przywołanego art. 154 § 1 i wymierzenie organowi I instancji grzywny. Stosownie do treści art. 154 § 6 powołanej ustawy grzywnę, o której mowa, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W okolicznościach niniejszej sprawy, tj. biorąc pod uwagę długość przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego wyrokiem z dnia 20 października 2015 r., okoliczność, że jest to już druga skarga w przedmiocie niewykonania tego wyroku (wyrokiem z dnia 28 września 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 805/16 Sąd wymierzył organowi grzywnę w wysokości 500 zł), oraz fakt, że organ do dnia wyrokowania nie wydał decyzji w przedmiocie wniosku z dnia 16 października 2014 r., Sąd uznał, że obecnie grzywna w wysokości 2000 zł jest adekwatną sankcją dla Prezydenta W. za niewykonanie powołanego wyżej wyroku z dnia 20 października 2015 r. Rozpoznając sprawę, Sąd jednocześnie - stosownie do treści art. 154 § 2 powołanej ustawy - stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa. Zastrzeżenia Sądu budzi w szczególności sytuacja, gdy organ nie podejmuje w sprawie czynności zmierzających do zakończenia postępowania. Po otrzymaniu w dniu 13 stycznia 2016 r. prawomocnego rozstrzygnięcia podjętego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, organ pierwsze czynności podjął dopiero w dniu 30 maja 2016 r., występując do kilku instytucji o nadesłanie dokumentacji niezbędnej do wydania decyzji. Powyższe nastąpiło jednak dopiero na skutek wniesionej skargi na niewykonanie wyroku. Kolejne i ostatnie w sprawie czynności podjęto z kolei w dniu 17 listopada 2017 r., z uwagi na wniesienie przez skarżących drugiej skargi na niewykonanie wyroku. Organ nie informował również skarżących o przyczynach zwłoki czy przewidywanym terminie zakończenia postępowania. Sąd uznał jednak, że dodatkowa sankcja prawna, tj. przyznanie od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej nie może być w niniejszej sprawie zastosowana i w tej części skargę oddalił. Wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie. Suma pieniężna z art. 154 § 7 powołanej ustawy ma charakter kompensacyjny. Z treści tego przepisu wynika, że ustawodawca pozostawił sądowi ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia skarżącym za oczekiwanie na rozpoznanie ich sprawy. W ocenie Sądu ten środek w postaci przyznania na rzecz skarżących sumy pieniężnej powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie uzasadnili złożonego wniosku o przyznanie od organu sumy pieniężnej. Z treści skargi nie wynika, aby skarżący doznali krzywdy w związku z niewykonaniem przez organ administracji wyroku, którą należałoby zrekompensować i która to okoliczność mogłaby podlegać ocenie Sądu orzekającego. W związku z powyższym, na podstawie art. 154 § 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2017 r. Dz. U. poz. 1369, ze zm.) Sąd orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji. Na podstawie art. 151 powołanej ustawy Sąd orzekł jak w pkt 3 sentencji. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 4 sentencji) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. poz. 1800, ze zm.). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł.