I SA/Wa 2076/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2011 r. sprawy ze skargi Z. T. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza granicami RP oddala skargę. Minister Skarbu Państwa, po rozpatrzeniu odwołania Z. T., decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez R. C. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonych w miejscowości W., powiat R. , województwo [...]. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Wojewoda [...], po rozpoznaniu wniosku M. C., decyzją z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] przyznał na rzecz wnioskodawcy prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez R. C. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonych w miejscowości W., powiat R., województwo [...], w kwocie [...] zł, stosownie do przysługującego mu udziału wynoszącego [...] części. W decyzji tej organ podał, że udział jednego ze spadkobierców Z. T. wynoszący [...] części pozostał nieobjęty wobec nie zgłoszenia przez tę osobę wniosku, o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji praw do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.). Wnioskiem z dnia 13 maja 2009 r. załączonym do pisma z dnia 29 maja 2009 r. Z. T. wystąpiła o potwierdzenie jej prawa do rekompensaty za mienie pozostawione przez jej poprzedniczkę prawną R. C. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położone w miejscowości W., powiat R., województwo [...]. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] odmówił Z. T. potwierdzenia prawa do rekompensaty. W uzasadnieniu organ wskazał, że Z. T. złożyła wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty po upływie terminu wskazanego w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Od powyższej decyzji Z. T. wniosła odwołanie. Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2010 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że kwestie rekompensat za tzw. "mienie zabużańskie" reguluje obecnie ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 5 ust. 1 tej ustawy potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa, złożony nie później niż do 31 grudnia 2008 r. Natomiast stosownie do treści art. 7 ust. 2 tej ustawy w przypadku niespełnienia wymogów, o których mowa w art. 5 ust. 1, wojewoda wydaje decyzje o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty. Minister stwierdził, że wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami kraju został złożony w [...] Urzędzie Wojewódzkim wraz z pismem Z. T. w dniu 5 czerwca 2009 r. (data wpływu), a zatem po upływie wskazanego wyżej terminu. Wobec tego Minister uznał, że w niniejszej sprawie należało odmówić potwierdzenia prawa do rekompensaty, ponieważ termin określony w art. 5 ust. 1 powołanej wyżej ustawy jest terminem prawa materialnego, co do zasady, nieprzywracalnym. Organ odwoławczy podkreślił, że uchybienie temu terminowi powoduje wygaśnięcie roszczeń o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Od decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] Z. T. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że ma świadomość uchybienia terminowi na złożenie wniosku, lecz liczyła, iż jej sprawa będzie potraktowana przez organ wyjątkowo. Skarżąca wskazała, że jako strona winna być informowana o stanie realizacji wniosku złożonego przez M. C., skoro w postanowieniu Wojewody [...] z dnia [...] października 2007 r., nr [...] zaznaczono, że udział Z. T. w wysokości [...] części pozostaje nieobjęty. Zdaniem skarżącej gdyby fakt ten był podany do jej wiadomości, wówczas wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty był by złożony w terminie. Skarżąca wskazała, że w decyzjach organy nie odniosły się do całości dokumentacji sprawy z lat 1990 – 1993. Skarżąca podała, że jest osobą w podeszłym wieku (83 lata) schorowaną, porusza się za pomocą tzw. balkonika i wózka inwalidzkiego i w związku z tym nie ma możliwości przeglądania osobiście akt sprawy. Nie zna się na przepisach prawnych. Skarżąca oświadczyła, że zawierzyła swojemu bratankowi, który za dokumenty jakie mu przekazała (m.in. zeznania świadków) zobowiązał się do całkowitego załatwienia sprawy również w imieniu skarżącej. Jednak po ustaleniach przeprowadzonych drogą telefoniczną w Urzędzie Wojewódzkim okazało się że w aktach brak wniosku na nazwisko skarżącej. Skarżąca uważa, że jako jedyna z trójki rodzeństwa pozbawiona prawa do rekompensaty, która uczestniczyła w akcji przesiedleńczej i przeżyła koszmar tamtych wydarzeń ma moralny obowiązek ubiegania się o przyznanie tego prawa. Skarżąca wskazała, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, ponieważ koszty swego utrzymania opłaca z renty wynoszącej [...] zł. Uzyskanie rekompensaty byłoby zabezpieczeniem na starość i pozwoliłoby na godne życie. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o oddalenie skargi i jednocześnie podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest uzasadniona. Poza sporem jest, że wniosek Z. T. z dnia 13 maja 2009 r. złożony Wojewodzie [...] wraz z pismem z dnia 29 maja 2009 r. o przyznanie prawa do rekompensaty za mienie pozostawione przez R. C. w miejscowości W., powiat R., województwo [...] został wniesiony po upływie terminu ustawowego, przewidzianego w przepisie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Z tego przepisu wynika bowiem, że potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa, złożony nie później niż do 31 grudnia 2008 r. W takiej sytuacji Wojewoda [...] musiał zastosować się do przepisu art. 7 ust. 2 tej ustawy, który - w przypadku niespełnienia wymogów, z art. 5 ust. 1 (także niezachowania terminu) – zobowiązywał organ do wydania decyzji o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty. Rację ma przy tym Minister Skarbu Państwa, że złożenie wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty po terminie skutkuje definitywną utratą prawa do ubiegania się o rekompensatę, a żadne nawet wyjątkowe okoliczności, w tym dotyczące sytuacji osobistej strony nie mogą spowodować przedłużenia tego terminu bądź jego przywrócenia. Wobec tego Sąd uznał, że decyzja Ministra z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [..] utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] nie narusza prawa. Sąd zauważa, że w piśmie z dnia 29 maja 2009 r. skarżąca wskazała, że winna brać udział jako strona w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...], gdzie wnioskodawcą był M. C. Jeżeli skarżąca uważa, że są podstawy do wznowienia tego postępowania winna domagać się od Wojewody [...], aby ten potraktował żądanie zawarte w piśmie z dnia 29 maja 2009 r. jako wniosek złożony w trybie art. 147 Kpa i nadał mu bieg. Trzeba jednak mieć na uwadze, że wniosek o wznowienie postępowania oparty na podstawie wznowienia określonej w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa (tj. gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, którego wznowienia się domaga) musi być wniesiony w terminie 1 miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji, którą chce zakwestionować poprzez wznowienie postępowania (art. 148 Kpa). Zagadnienie to pozostaje jednak poza przedmiotem niniejszej sprawy, w której Sąd oceniał prawidłowość działania Wojewody [...] i Ministra Skarbu Państwa, które to organy rozpatrywały wniosek Z. T. z dnia 13 maja 2009 r. zawierający żądanie potwierdzenia prawa do rekompensaty w trybie przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji praw do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.