I SA/Wa 2079/22

WyrokWSA w Warszawie2022-12-05

Skład orzekający: Joanna Skiba, Przemysław Żmich, Monika Sawa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który nie wykazał posiadania tytułu prawnego do nieruchomości objętej decyzją komunalizacyjną, może być uznany za stronę postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji?
Ratio decidendi
Wnioskodawca, który nie wykazał posiadania tytułu prawnego do nieruchomości objętej decyzją komunalizacyjną, nie może być uznany za stronę postępowania w sprawie stwierdzenia jej nieważności. Postępowanie komunalizacyjne nie dotyczy interesu prawnego użytkownika wieczystego lub posiadacza nieruchomości bez tytułu prawnego, a spory o własność rozstrzygane są przed sądem powszechnym. W związku z brakiem legitymacji procesowej wnioskodawcy, organ prawidłowo umorzył postępowanie.
Stan faktyczny
Gmina Dąbrowice na mocy decyzji Wojewody Łódzkiego z 18 lipca 2013 r. nieodpłatnie nabyła z mocy prawa własność nieruchomości Skarbu Państwa. G.S. wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z wnioskiem o stwierdzenie nieważności tej decyzji, twierdząc, że nieruchomość ta nie stanowiła własności Skarbu Państwa. Minister umorzył postępowanie, uznając, że G.S. nie jest stroną postępowania. G.S. złożył skargę do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów KPA i prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Skiba, Sędziowie sędzia WSA Przemysław Żmich, sędzia WSA Monika Sawa (spr.), Protokolant referent Wiktoria Sosnowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi G.S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę. Decyzją z 23 czerwca 2022 r. nr DAP-WPK-727-1 -319/2020/MSte Minister Spraw Wewnętrznych I Administracji (Minister/organ) po przeprowadzeniu postępowania na wniosek G. S. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia 18 lipca 2013 r., znak: GN-IV.GG.VIL7211-93/91/AW dotyczącej nieodpłatnego nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę [...] własności nieruchomości Skarbu Państwa położonej w, prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...] - IV Wydział Ksiąg Wieczystych, umorzył postępowanie w sprawie. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wojewoda Łódzki decyzją z dnia 18 lipca 2013 r., znak: GN-IV.GG.VII.7211- 93/91/AW, działając na podstawie art. 18 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm.) stwierdził nieodpłatne nabycie z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę Dąbrowice własności nieruchomości Skarbu Państwa położonej w Dąbrowicach przy ul. Sienkiewicza 4, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 1370/1, uregulowanej w KW Nr LD1Y/00019822/7, prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Łęczycy - IV Wydział Ksiąg Wieczystych. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia 18 lipca 2013 r., znak: GN-IV.GG.VII.7211-93/91/A W, wystąpił G. S., wskazując we wniosku że wraz z rodzeństwem są posiadaczami samoistnymi nieruchomości położonej w [...]. Na mocy umowy sprzedaży z dnia 26 kwietnia 1961 r. poprzednicy prawni wnioskodawcy nabyli prawo własności czasowej do nieruchomości położonej przy ul. [...]. Ze szkicu naniesionego na opisie nieruchomości z dnia 7 listopada 1959 r. wynika, że w granicach obecnie posiadanej nieruchomości przez wnioskodawcę znajdowały się dwie działki oznaczone nr 4 i nr 5. Na przestrzeni kolejnych lat nieruchomość będąca w posiadaniu spadkobierców K. i K.1 S. swoje oznaczenie geodezyjne. W 1983 r. nieruchomości nadano dwa numery ewidencyjne: działka nr [...] stała się działką nr [...] (budynek mieszkalny i przylegająca do niego część niezabudowana), która następnie została podzielona na działki nr [...]. Działka nr [...]1 została oznaczona jako własność Skarbu Państwa w dzierżawie wieczystej K. i K.1 S., natomiast działka nr [...]2 oznaczona została jako pozostająca w użytkowaniu spadkobierców K. S. W ocenie wnioskodawcy działka ewidencyjna nr nigdy nie była przedmiotem umowy sprzedaży własności czasowej, a zatem nie była objęta zakresem działania ustawy komunalizacyjnej i nigdy nie stała się własnością Skarbu Państwa, czy wcześniej Państwowego Funduszu Ziemi. Z tego powodu decyzja Wojewody Łódzkiego dotknięta jest wadą powodującą jej nieważność z mocy prawa, bowiem określa inną nieruchomość w ujęciu ewidencyjnym, czego skutkiem jest rozciągnięcie praw właścicielskich Skarbu Państwa (następnie Gminy [...]) na własność prywatną. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia 18 lipca 2013 r.. znak: GN- IV.GG.VIL7211-93/91/AW. W wyniku analizy całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, Minister wskazał, że przedmiotowa decyzja Wojewody Łódzkiego z dnia 18 lipca 2013 r., znak: GN- IV.GG.VIL7211-93/91/AW, została wydana na podstawie przepisu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, który stanowi, że mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do: 1) rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, 2) przedsiębiorstw państwowych, dla których organy określone w pkt 1 pełnią funkcję organu założycielskiego, 3) zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych organom określonym w pkt 1, staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej może nastąpić - zgodnie z treścią art. 157 § 2 Kpa - na żądanie strony, bądź z urzędu. Przymiot strony postępowania ustala się w oparciu o przepis art. 28 Kpa. W świetle wskazanej normy prawnej, stroną danego postępowania jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie lub kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes, o którym mowa, musi mieć charakter prawny, tzn. musi istnieć norma prawna przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do określonego podmiotu możliwości wydania przez organ decyzji lub podjęcia czynności. W doktrynie, jak i w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że przymiot strony postępowania daje tylko własny, bezpośredni i realny interes prawny, oparty o przepisy prawa materialnego. Aby więc uznać określony podmiot za stronę postępowania konieczne jest stwierdzenie, że istnieje realny i bezpośredni związek między chronionym przez prawo materialne interesem prawnym tego podmiotu, a aktem czy czynnością organu administracji publicznej, które zostaną czy zostały wydane w tym postępowaniu. Interes prawny w rozumieniu art. 28 Kpa oznacza w istocie rzeczy istnienie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków określonego podmiotu a sprawą administracyjną, w której może nastąpić konkretyzacja uprawnień lub obowiązków. Związek bezpośredni oznacza, że rozstrzygnięcie administracyjne dotyczy bezpośrednio sfery prawnej określonego podmiotu (por. uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 11 października 1999 r., OPS 11/99). Z powyższego wynika, iż elementem kwalifikującym dany podmiot jako stronę w postępowaniu administracyjnym jest istnienie interesu prawnego lub obowiązku. Od interesu prawnego dającego prawa strony należy odróżnić interes faktyczny, który nie jest chroniony przez obowiązujące normy prawne (vide prawomocny wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 września 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 506/12). Zgodnie z poglądem wyrażonym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, stronami postępowania komunalizacyjnego są Skarb Państwa, jako dotychczasowy właściciel mienia oraz właściwa gmina, która w wyniku decyzji komunalizacyjnej stała się nowym właścicielem nieruchomości. Natomiast inne podmioty mogą brać udział w postępowaniu komunalizacyjnym po wykazaniu, że mienie to stanowi ich własność i tym samym nie podlega komunalizacji (wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 kwietnia 2009 r., sygn. akt VIII SA/Wa 395/08). Postępowanie komunalizacyjne nie dotyczy jednak interesu prawnego użytkownika, najemcy, użytkownika wieczystego przedmiotu objętego komunalizacją lub innego podmiotu posiadającego to mienie bez tytułu prawnego. Komunalizacja (której wynikiem jest zmiana podmiotu, któremu przysługuje prawo własności) nie ma bowiem wpływu na zmianę zakresu uprawnień tych osób. Wszystkie zobowiązania związane z komunalizowanym mieniem przejmuje od Skarbu Państwa gmina (por. wyroki NSA: z dnia 29 września 1998 r., sygn. I SA 57/98 LEX nr 45032; z dnia 20 stycznia 2010 r. I OSK 498/09 - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Jednocześnie należy zauważyć, że stosownie do art. 61 a Kpa organ, do którego wniesiono żądanie odmawia wszczęcia postępowania w przypadku uznania, iż pochodzi ono od osoby nie będącej stroną postępowania. Natomiast w sytuacji zaistnienia w tym zakresie wątpliwości, organ przeprowadza czynności wyjaśniające, które zobowiązują go do wszczęcia postępowania administracyjnego. W przedmiotowej sprawie organ administracji publicznej, z uwagi na skomplikowany charakter sprawy, zmuszony był do wszczęcia postępowania i szczegółowego wyjaśnienia stanu prawnego nieruchomości objętej wnioskiem. Dopiero przeprowadzenie postępowania wykazało, że wnioskodawca nie legitymuje się przymiotem strony w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia 18 lipca 2013 r., znak: GN- IV.GG.VII.7211 -93/91/AW. Z dokumentów przedstawionych przez wnioskodawcę wynika, że na mocy umowy z dnia 20 kwietnia 1961 r. Skarb Państwa sprzedał na rzecz K. i K.1 S. (spadkobierców wnioskodawcy) prawo własności czasowej do nieruchomości, dla której prowadzona była księga wieczysta nr [...], położonej w [...] przy ul. [...]. Jednakże z treści decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia 18 lipca 2013 r., znak: GN-IV.GG.Vn.7211-93/91/A W, wynika, że dla działki nr [...]1 prowadzona jest księga wieczysta Nr [...]. W znajdującym się w aktach sprawy zakończonej ww. decyzją piśmie Wójta Gminy [...] z dnia 11 października 2012 r., znak: 6825.08.2012, wskazano, że przedmiotem komunalizacji jest działka nr [...]1 położona w [...] przy ul. [...], a dokumentem nabycia przez Skarb Państwa jest postanowienie Sądu Powiatowego w [...] z dnia 17 lutego 1960 r., sygn. akt 99/60. Natomiast zgodnie z zaświadczeniem Państwowego Biura Notarialnego w [...] z dnia 13 listopada 1991 r, w księdze wieczystej KW Nr [...] - Skarb Państwa wpisany jest jako właściciel nieruchomości położonej we wsi [...], a K. i K.1 S. wpisani są jako użytkownicy wieczyści powyższej nieruchomości. Aktualnie w księdze wieczystej KW Nr [...] jako właściciel nieruchomości nią objętej ujawniona jest Gmina [...] na podstawie decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia 18 lipca 2013 r., znak: GN-rV.GG.VII.7211-93/91/A W, a jako użytkownik wieczysty przedmiotowej nieruchomości wskazany jest m.in. wnioskodawca. Zdaniem organu, postępowanie komunalizacyjne nie dotyczy interesu prawnego użytkownika wieczystego przedmiotu objętego komunalizacją. Powyższe oznacza, że wnioskodawca nie wykazał, że posiada tytuł własności do objętej przedmiotową decyzją Wojewody Łódzkiego nieruchomości. To wnioskodawca powinien - występując z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej - już się takim tytułem prawnym do objętej tą decyzją nieruchomości legitymować - por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 1851/19. W ocenie Ministra powyższe oznacza, że wnioskodawca nie ma przymiotu strony w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia 18 lipca 2013 r., znak: GN- IV.GG.VII.7211-93/91/AW. Minister zaznaczył, że w postępowaniu komunalizacyjnym nie jest możliwe rozstrzyganie sporów o własność. Takie spory mogą być rozstrzygane jedynie przed sądem powszechnym. Zgodnie z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 27 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1080/05, jeżeli organ podejmie czynności na skutek wniosku nieuprawnionego podmiotu i nie zostanie w toku postępowania konwalidowany brak wniosku pochodzącego od strony legitymowanej, postępowanie to podlega umorzeniu na mocy art. 105 § 1 Kpa. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł G. S., zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynika sprawy tj.: a. art. 28 KPA w zw. z art. 27 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez ich pominięcie, w związku z czym organ uznał, że skarżący nie jest stroną postępowania i wobec tego umorzył postępowanie wszczęte na wniosek G. S. na podstawie art. 105 kpa. b. art. 6, 7 i 8 KPA poprzez naruszenie zasady działania na podstawie przepisów prawa oraz zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej przez nieuwzględnienie powszechnie obowiązujących przepisów prawa przy ocenie legitymacji skarżącego do udziału w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji; c. art. 156 § 1 pkt 2 KPA przez jego nieprawidłowe zastosowanie, w efekcie czego organ uznał, że decyzja Wojewody Łódzkiego z 18.07.2013 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa w sytuacji, gdy nieruchomość objęta komunalizacją opisana jako działka ewidencyjna nr [...]1 nie była ujawniona w księdze wieczystej nr LD1Y/00019822/7 i nie stanowiła przedmiotu własności Skarbu Państwa. d. art. 157 § 1 w zw. z art. 156 § 1 w zw. z art. 61 § 3 KPA poprzez ich niezastosowanie i brak kontynuowania sprawy z urzędu - w sytuacji powzięcia wątpliwości co do legitymacji wnioskodawcy do wszczęcia z jego wniosku postępowania nadzorczego przy jednoczesnym uprawdopodobnieniu w treści żądania wadliwość decyzji Wojewody Łódzkiego; 2. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.: a. art. 5 Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. 1990 Nr 32, poz. 191 z późn. zm.) poprzez jego pominięcie i uznanie, że decyzja Wojewody Łódzkiego z dnia 18.07.2013 r. stwierdzająca nieodpłatne nabycie z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę [...], na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. — przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych własność nieruchomości Skarbu Państwa położonej w [...] - jest prawidłowa, w sytuacji, gdy Wojewoda Łódzki wskazał w osnowie decyzji działkę ewidencyjną, która nie była mieniem Skarbu Państwa, a nadto nie została ujawniona w prowadzonej dla komunalizowanej nieruchomości księdze wieczystej. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżanej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przypisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Skarga wniesiona w rozpatrywanej sprawie jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Na wstępie rozważań należy podkreślić, że przedmiotem sprawy jest kwestia spełnienia przesłanki podmiotowej, jako warunku dopuszczalności wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia 18 lipca 2013 r., znak: GN- IV.GG.VII.7211-93/91/AW dotyczącej nieodpłatnego nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę [...] własności nieruchomości Skarbu Państwa położonej w [...]. Z akt sprawy wynika, że na mocy umowy z dnia 20 kwietnia 1961 r. Skarb Państwa sprzedał na rzecz K. i K.1 S. (spadkobierców wnioskodawcy) prawo własności czasowej do nieruchomości, dla której prowadzona była księga wieczysta nr [...], położonej w [...]. Jednakże z treści decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia 18 lipca 2013 r., znak: GN-IV.GG.Vn.7211-93/91/AW, wynika, że dla działki nr [...]1 prowadzona jest księga wieczysta Nr ŁD1Y/00019822/7. W znajdującym się w aktach sprawy zakończonej ww. decyzją piśmie Wójta Gminy [...] z dnia 11 października 2012 r., znak: 6825.08.2012, wskazano, że przedmiotem komunalizacji jest działka nr [...]1 położona w [...], a dokumentem nabycia przez Skarb Państwa jest postanowienie Sądu Powiatowego w [...] z dnia 17 lutego 1960 r., sygn. akt 99/60. Natomiast zgodnie z zaświadczeniem Państwowego Biura Notarialnego w [...] z dnia 13 listopada 1991 r, w księdze wieczystej [...] - Skarb Państwa wpisany jest jako właściciel nieruchomości położonej we wsi [...], a K. i K.1 S. wpisani są jako użytkownicy wieczyści powyższej nieruchomości. Aktualnie w księdze wieczystej [...] jako właściciel nieruchomości nią objętej ujawniona jest Gmina [...] na podstawie decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia 18 lipca 2013 r., znak: GN-rV.GG.VII.7211-93/91/AW, a jako użytkownik wieczysty przedmiotowej nieruchomości wskazany jest m.in. wnioskodawca. W niniejszej sprawie istota sporu sprowadzała się zatem do odpowiedzi na pytanie czy organy prawidłowo przyjęły, iż skarżącemu nie przysługuje status strony postępowania w rozumieniu art. 28 kpa. Przepis ten stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie "interesu prawnego" nie zostało co prawda normatywnie zdefiniowane, jednakże w piśmiennictwie i judykaturze przeważa pogląd, że interes prawny występuje wówczas, gdy strona - w rozumieniu procesowym - może lub powinna, na podstawie obowiązującego prawa, uzyskać konkretną korzyść albo może lub powinna być obarczona powinnością określonego zachowania, jednakże po skonkretyzowaniu tego aktem (lub czynnością) organu administracji publicznej. To zaś oznacza, że o tym, czy strona ma interes prawny decyduje odpowiedź na pytanie, czy jej żądanie znajduje podstawę w materialnym przepisie prawa publicznego, a w szczególności prawa administracyjnego. Chodzi tu o unormowanie, które daje osobie zainteresowanej możność określonego zachowania się, a zatem stwarza na rzecz tej osoby podmiotowe prawo publiczne. O istnieniu interesu prawnego decyduje ostatecznie istnienie przepisu prawa administracyjnego, na podstawie którego organ administracji publicznej mógłby ukształtować prawa i obowiązki określonego podmiotu. W orzecznictwie i doktrynie zwraca się uwagę, że interes prawny należy odróżnić od interesu faktycznego, jaki może mieć skarżący w wyeliminowaniu z obrotu prawnego określonego aktu administracji publicznej. Interes faktyczny w postępowaniu administracyjnym może mieć bowiem każdy, kto ze względu na swoją rzeczywistą sytuację lub subiektywne przekonanie jest zainteresowany rozstrzygnięciem danej sprawy administracyjnej, każdy, o czyjej sytuacji faktycznej dany akt w jakiś sposób przesądza. Pojęcie "interesu prawnego" trzeba natomiast wiązać ze sferą indywidualnych praw i obowiązków, wynikających z określonych norm prawa materialnego, w której zaskarżony akt wywiera skutki. Jak podkreśla się w orzecznictwie, interes prawny powinien mieć zatem charakter bezpośredni, konkretny i indywidualny - a więc jest uwarunkowany istnieniem normy prawnej, nakładającej na dany podmiot obowiązki lub określającej prawa (uprawnienia), których dotyczy zaskarżony akt. Ustalenie zatem interesu prawnego sprowadza się do wykazania związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Jeżeli natomiast akt stosowania danej normy prawnej nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, to nie można mówić o interesie prawnym strony, a co za tym idzie o statusie strony w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy prawnej (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2000 r., III SA 1876/99). Zaznaczyć przy tym należy, że postępowanie prowadzone w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym i ma charakter nadzorczy bowiem organ, który je prowadzi nie orzeka co do istoty sprawy rozstrzygniętej decyzją objętą wnioskiem o stwierdzenie nieważności. Organ prowadzący postępowanie w tym trybie dokonuje jedynie ustaleń czy decyzja, której dotyczy wniosek o stwierdzenie nieważności zawiera wady wyliczone enumeratywnie w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Nie oznacza to jednak, że w postępowaniu tym nie obowiązują zasady ogólne postępowania administracyjnego, jak również pozostałe regulacje k.p.a. wyznaczające tryb postępowania. W szczególności jednym z podstawowych kryteriów warunkujących dopuszczalność wszczęcia postępowania administracyjnego jest właśnie to, że wniosek w tym przedmiocie pochodzi od strony w rozumieniu powołanego wyżej art. 28 k.p.a. Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody Łódzkiego z 18 lipca 2013 r. kwestionując tytuł prawny Skarbu Państwa do przedmiotowej nieruchomości. Materialnoprawną podstawę dla jej wydania stanowiły przepisy art. 5 ust 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. — przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. W myśl tego przepisu, jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, przedsiębiorstw państwowych dla których rady narodowe i terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego pełnią funkcję organów założycielskich, zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych powołanym wyżej organom staje się w dniu wejścia w życie ustawy (tj. w dniu 27 maja 1990 r.) z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Aby uznać dany podmiot za stronę postępowania nadzorczego niezbędne jest wskazanie interesu prawnego do udziału w tym postępowaniu w rozumieniu art. 28 k.p.a. Oznacza to, iż będzie on miał interes prawny jeśli wykaże się tytułem prawnym do nieruchomości będącej przedmiotem komunalizacji, który stałby na przeszkodzie komunalizacji z tego powodu, że przekreślałby tytuł Skarbu Państwa do mienia. Tym samym, podmiot nie posiadający przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją komunalizacyjną, nie wykazujący się tytułem prawnym do nieruchomości będącej przedmiotem komunalizacji, nie może skutecznie żądać stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej. Z utrwalonej linii orzecznictwa sądów administracyjnych wynika również, że w postępowaniu komunalizacyjnym uprawnienia strony posiadają tylko Skarb Państwa jako dotychczasowy właściciel oraz właściwa miejscowo gmina przejmująca od niego mienie oraz osoby powołujące się na dokumenty świadczące o tym, że to im, a nie Skarbowi Państwa, przysługiwało w dniu 1 stycznia 1999 r. prawo własności do skomunalizowanego mienia. Mając powyższe na uwadze Sąd zgodził się z organem, że skarżący w chwili obecnej nie wykazał, iż we wspomnianej dacie przysługiwał mu prawnorzeczowy tytuł do spornej nieruchomości. Zwrócić należy uwagę, że skarżący wskazuje, że jest posiadaczem samoistnym przedmiotowej nieruchomości zaś organ wywodzi, że skarżącemu przysługuje prawo użytkowania wieczystego do tej nieruchomości. Z akt sprawy, ze wskazanych na wstępie dokumentów, wynikają również rozbieżności w zakresie oznaczenia geodezyjnego działek i ich powierzchni. Ponadto z powołanych dokumentów w tym w szczególności z księgi wieczystej nie wynika także jakie geodezyjnie wyodrębnione działki objęte są jej treścią. Kwestie dotyczące ustalenia treści księgi wieczystej, tytułu prawnego do danej nieruchomości, a w szczególności ustalenie prawa własności do nieruchomości nie należą do kognicji sądów administracyjnych lecz do sądu powszechnego. W odrębnym postępowaniu powinny być również wyjaśnione kwestie rozbieżności w oznaczeniu geodezyjnym działek oraz ich powierzchni. W świetle powyższego zaskarżona decyzja nie narusza prawa, w tym wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania gdyż skarżący na obecnym etapie nie wykazał, że przysługuje mu tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości będącej przedmiotem komunalizacji. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło