I SA/Wa 208/09
PostanowienieWSA w Warszawie2010-01-06
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała istotnej zmiany swojej sytuacji majątkowej od czasu negatywnego rozpatrzenia poprzedniego wniosku i nie przedstawiła wszystkich wymaganych dokumentów?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ strona nie wykazała istotnej zmiany swojej sytuacji majątkowej, która uzasadniałaby uwzględnienie ponownego wniosku. Ponadto, strona nie przedstawiła wszystkich wymaganych dokumentów, co uniemożliwiło pełną ocenę jej możliwości płatniczych.Stan faktyczny
Strona złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, argumentując trudną sytuacją finansową związaną z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Poprzedni wniosek został oddalony, a zażalenie na postanowienie oddalone przez NSA. Sąd wezwał stronę do złożenia dodatkowych dokumentów potwierdzających jej sytuację materialną, jednak strona nie przedstawiła wszystkich wymaganych dokumentów.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić M.R. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 6 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M.R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.R. i M.R. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia przez powiat nieruchomości z mocy prawa postanawia odmówić M.R. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
M.R. wnioskiem z dnia 10 grudnia 2009 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.R. i M.R. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia przez powiat nieruchomości z mocy prawa.
Zaznaczyć należy, że wskazany wniosek z dnia 10 grudnia 2009 r. jest kolejnym wnioskiem skarżącej o przyznanie prawa pomocy w przedmiotowym zakresie. Poprzedni wniosek z dnia 2 marca 2009 r. rozpoznany został odmownie postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2009 r. Zażalenie na powyższe postanowienie oddalone zostało przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 9 lipca 2009 r.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 10 grudnia 2009 r. wynika, że wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem M. oraz małoletnią córką M.. Posiadany majątek to dom o powierzchni [...] m² (własność M.R.) oraz nieruchomości rolna o łącznej powierzchni [...] ha ([...] ha - własność M.R., [...] ha - własność M.R.). Źródłem utrzymania rodziny jest dochód uzyskiwany z prowadzonego gospodarstwa rolnego w łącznej wysokości około [...] zł miesięcznie. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podkreśliła, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie bowiem uzyskiwany z gospodarstwa rolnego dochód przeznaczany jest głównie na opłaty związane z utrzymaniem domu (opał, prąd), a także na opłaty za wynajem maszyn rolniczych.
Wobec podniesionych we wniosku okoliczności, celem oceny rzeczywistego stanu majątkowego, możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawczyni, pismem z dnia 16 grudnia 2009 r. wezwano skarżącą do złożenia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy, dodatkowych dokumentów, w tym do złożenia wyciągów lub wykazów z posiadanych przez wnioskodawczynię oraz jej męża - rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, stosownego dokumentu wskazującego wysokość dochodu uzyskiwanego z posiadanego gospodarstwa rolnego, dokumentów wskazujących i potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych w związku z utrzymaniem oraz prowadzeniem gospodarstwa rolnego oraz oświadczenia czy wnioskodawczyni i jej mąż korzystają z dopłat bezpośrednich z funduszy unijnych lub z innych form pomocy ze środków wypłacanych z budżetu Unii Europejskiej.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca nadesłała decyzje w sprawie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2009 oraz zaświadczenia z Urzędu Gminy w K. i w O., z których wynika, że roczny dochód z gospodarstwa rolnego posiadanego przez M.R. wynosi [...] zł, zaś z gospodarstwa rolnego posiadanego przez M.R. – [...] zł.
W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje:
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zaznaczyć należy, że prawomocne postanowienie dotyczące prawa pomocy nie ma powagi rzeczy osądzonej. Strona - jeżeli jej poprzedni wniosek załatwiony został odmownie - może złożyć kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Sąd rozpoznając ponowny wniosek ocenia czy nastąpiła zmiana okoliczności i czy zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2).
Mają na uwadze okoliczności niniejszej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające uwzględnienie kolejnego wniosku M.R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zaznaczyć trzeba, że składając ponowny wniosek skarżąca nie przedstawiła żadnych nowych okoliczności dotyczących jej sytuacji majątkowej, które uzasadniałyby odmienną ocenę możliwości poniesienia przez nią kosztów sądowych w sprawie. Z ponownie złożonego wniosku wynika, że sytuacja majątkowa skarżącej od czasu rozpoznania wcześniejszego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie uległa pogorszeniu. Wniosek ten uzasadniony został podobnie jak wcześniejszy z dnia 2 marca 2009 r. Dla zmiany stanowiska i wydania pozytywnego dla skarżącej rozstrzygnięcia mogłoby dojść natomiast jedynie w razie zmiany okoliczności, związanych z pogorszeniem jej sytuacji materialnej i życiowej. Skoro zatem skarżąca nie wykazała żadnych nowych okoliczności istotnych dla sprawy, to brak było podstaw do zmiany wcześniejszego stanowiska i uwzględnienia kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Dodatkowo wskazać trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
W rozpoznawanej sprawie pismem z dnia 16 grudnia 2009 r. wezwano skarżącą do złożenia dodatkowych dokumentów, pozwalających na pełne wyjaśnienie jej sytuacji materialnej i rodzinnej, a tym samym ustalenie istnienia przesłanek do ewentualnego pozytywnego załatwienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi skarżąca nadesłała jedynie zaświadczenia wskazujące wysokość dochodu uzyskiwanego z posiadanego gospodarstwa rolnego oraz decyzje w sprawie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2009 r. Skarżąca nie nadesłała jednakże pozostałych żądanych dokumentów koniecznych do oceny jej sytuacji materialnej. Stwierdzić zatem należy, że wnioskodawczyni nie wykazała w sposób przekonujący, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie i również z tej przyczyny brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego w tym przedmiocie wniosku.
W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło