I SA/Wa 208/09

PostanowienieWSA w Warszawie2010-02-10

Skład orzekający: Monika Nowicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona, której poprzedni wniosek o przyznanie prawa pomocy został oddalony, może złożyć kolejny wniosek, a jeśli tak, to jakie przesłanki muszą być spełnione do jego uwzględnienia?
Ratio decidendi
Prawo pomocy nie ma powagi rzeczy osądzonej, co oznacza, że strona może złożyć kolejny wniosek nawet po odmowie. Sąd rozpoznając ponowny wniosek ocenia, czy nastąpiła zmiana okoliczności i czy zaistniały przesłanki z art. 246 § 1 PPSA. W przypadku wniosku o częściowe prawo pomocy, strona musi wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawczyni nie wykazała pogorszenia swojej sytuacji majątkowej ani innych nowych okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżąca M. R. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych po tym, jak jej skarga na decyzję Ministra Infrastruktury została oddalona. Wcześniejsze wnioski o prawo pomocy były odrzucane, a zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji zostało oddalone przez NSA. M. R. uzasadniała wniosek trudną sytuacją materialną związaną z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, jednak sąd uznał, że nie wykazała ona pogorszenia swojej sytuacji ani innych nowych okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono M. R. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. R. i M. R. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia przez powiat nieruchomości z mocy prawa postanawia odmówić M. R. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. M. R. i M. R. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...]. W toku postępowania skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z 29 kwietnia 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 208/09 referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Na skutek wniesionego przez stronę sprzeciwu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 29 maja 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 208/09 odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, a Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 9 lipca 2009 r., sygn. akt I OZ 713/09 oddalił zażalenie wniesione przez stronę na postanowienie sądu pierwszej instancji. Wyrokiem z dnia 28 października 2009 r., sygn. akt I SA/WA 208/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. R. i M. R. Już po wyroku M. R. skierowała do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu strona wskazała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i [...] córką. Źródłem utrzymania rodziny jest uzyskiwany z prowadzonego gospodarstwa rolnego w łącznej wysokości około [...] zł miesięcznie. Jako posiadany majątek wnioskodawczyni wskazała na dom o powierzchni [...] m² (własność M. R.) oraz nieruchomości rolną o łącznej powierzchni [...] ha ([...] ha - własność M. R., [...] ha - własność M. R.). Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy M. R. zaznaczyła, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie bowiem uzyskiwany z gospodarstwa rolnego dochód przeznaczany jest głównie na opłaty związane z utrzymaniem domu (opał, prąd), a także na opłaty za wynajem maszyn rolniczych. Na wezwanie referendarza sądowego strona przedłożyła dodatkowe dokumenty to jest zaświadczenia Urzędu Gminy w K. z których wynika, że uzyskuje ona dochód roczny w wysokości [...] zł zaś jej mąż dochód roczny w wysokości [..] zł. Postanowieniem z dnia 6 stycznia 2010 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania M. R. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 18 stycznia 2010 r. M. R. wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza z 6 stycznia 2010 r. W jego uzasadnieniu wskazała, że zwraca się o ponowne rozpatrzenie prośby o zwolnienie jej od kosztów sądowych nadmieniła, że płody rolne są bardzo tanie, a dochód z gminy jest zawsze zawyżony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zaznaczyć należy, że prawomocne postanowienie dotyczące prawa pomocy nie ma powagi rzeczy osądzonej. Strona - jeżeli jej poprzedni wniosek załatwiony został odmownie - może złożyć kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Sąd rozpoznając ponowny wniosek ocenia czy nastąpiła zmiana okoliczności i czy zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje - gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2). Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że w ocenie Sądu brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku M. R. o przyznanie prawa pomocy. Oceniając po raz kolejny sytuację majątkową skarżącej uznać należy, że nie przedstawiła ona żadnych nowych okoliczności dotyczących jej stanu majątkowego, które dałyby podstawę dla zwolnienia wnioskodawczyni z kosztów sądowych. W szczególności brak jest podstaw do uznania, że od czasu rozpoznania wcześniejszego wniosku jej sytuacja majątkowa uległa pogorszeniu. Złożony na urzędowym formularzu wniosek został uzasadniony podobnie jak wniosek z 2 marca 2009 r. Ponadto okoliczności podniesione w sprzeciwie – niewysokie ceny skupu płodów rolnych oraz zawyżenie przez gminę dochodu z gospodarstwa rolnego nie są równoznaczne z pogorszeniem sytuacji majątkowej M. R. Na marginesie Sąd pragnie podkreślić to co wielokrotnie akcentowano w orzecznictwie sądów administracyjnych - prawo pomocy dotyczy osób, które znajdują się w skrajnie trudnych warunkach materialnych. Nie można tymczasem uznać, że skarżąca i jej mąż, którzy są ludźmi młodymi, mają zapewnione potrzeby bytowe, jak również nie pozostają bez środków do życia do osób ubogich się zaliczają. Reasumując Sąd uznał, że M. R. nie wykazała w sposób przekonujący, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie, co uzasadnia odmowę uwzględnienia złożonego w tym przedmiocie wniosku. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 260 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło