I SA/Wa 208/09

Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. R. i M. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. R. i M. R. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia przez powiat nieruchomości z mocy prawa postanawia: odmówić przyznania M. R. i M. R. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W związku ze złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargą i wezwaniem do uiszczenia wpisu w wysokości 200 zł, M. i M. R. wystąpili z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu skarżący podali, że pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z małoletnią córką. Źródłem utrzymania rodziny jest dochód uzyskiwany przez nich z gospodarstwa rolnego w wysokości [...] zł. Ponadto wnioskodawcy ujawnili, że posiadają majątek w postaci domu o powierzchni [...] m2 oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha. Z uwagi na to, że oświadczenie o stanie majątkowym skarżących, w ocenie referendarza rozpatrującego wniosek o przyznanie prawa pomocy budziło wątpliwości, wezwaniem z dnia 12 marca 2009 r. zobowiązani oni zostali do nadesłania dodatkowych dokumentów to jest zaświadczenia o wysokości dochodu uzyskanego przez nich w roku podatkowym 2007 lub 2008, zaświadczenia z Urzędu Gminy stwierdzającego wielkość posiadanych przez nich nieruchomości w tym nieruchomości rolnych oraz wskazania jaki dochód gospodarstwo to przynosi, jak również do nadesłania dokumentów potwierdzających wysokość kredytów ze wskazaniem celu i okresu na jaki zostały zaciągnięty oraz podania wysokości rat. W odpowiedzi na wezwanie M. i M. R. w piśmie z dnia 22 marca 2009 r. oświadczyli, że ciążą na nich następujące zobowiązania: kredyt hipoteczny w wysokości [...] euro, kredyty gotówkowe w kwocie [...] zł, w kwocie [...] zł oraz [...] zł. Podali również, że są posiadaczami kart kredytowych z limitem [...] zł. Ponadto wyjaśnili, że w związku z prowadzeniem gospodarstwa rolnego ponoszą wiele innych opłat – z tytułu ubezpieczenia KRUS w wysokości [...] zł rocznie, podatku rolnego i spółki wodnej w wysokości [...] zł, zakupu nawozów i środków ochrony roślin w wysokości [...]zł, kosztów wynajmu sprzętów –[...] zł, zakupu paliwa [...] zł rocznie i ubezpieczenia budynków [...] zł rocznie. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 powołanej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Oceniając przedstawioną przez M. i M. R. sytuację majątkową uznać należało, że nie daje ona podstaw do uwzględnienia zgłoszonego przez nich wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący argumentują, że niski dochód jaki mają co miesiąc do dyspozycji oraz ciążące na nich zobowiązania kredytowe nie pozwalają im na opłacenie kosztów sądowych. W ocenie referendarza sądowego przedstawione przez wnioskodawców powody ewentualnego zwolnienia skłaniają do odmiennych wniosków. Bezspornym jest, że przed podjęciem decyzji kredytowej, banki dokonują oceny zdolności kredytowej zainteresowanego. Innymi słowy nie udzielą kredytu jeżeli uznają, że sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie daje gwarancji spłaty przez niego pożyczki. Podobne kryteria oceny mają zastosowanie do posiadaczy kart kredytowych. Skoro więc na dzień rozpoznania wniosku o prawo pomocy M. i M. R. mają do spłaty co najmniej cztery kredyty (trzy gotówkowe i jeden hipoteczny) kredytodawcy przyznając im pożyczki musieli uznać, że z uzyskiwanego przez wnioskodawców dochodu w wysokości miesięcznej [...] zł mogą ww. kredyty spłacać. Z nadesłanej przez skarżących dokumentacji nie wynika również, że M. i M. R. zalegają ze spłatą przyznanych im kredytów. Zaznaczyć należy, że koszty sądowe o zwolnienie których wnieśli skarżący na obecnym etapie postępowania ograniczają się w zasadzie do uiszczenia przez nich wpisu od skargi w wysokości [...] zł oraz do opłat kancelaryjnych. Podkreślenia wymaga również to, że instytucja prawa pomocy jest skierowana przede wszystkim do tych osób, które pozostają w szczególnie trudnej sytuacji majątkowej, przy czym powody takiego stanu rzeczy mogą być różnorodne np. brak stałego lub jakiegokolwiek dochodu, trudna sytuacja osobista lub rodzinna wpływająca na sytuację finansową. Tymczasem skarżący są ludźmi młodymi, nie pozostają bez środków do życia, mają zabezpieczone podstawowe potrzeby bytowe (mieszkają w domu o powierzchni [...] m2.) nie można więc stwierdzić, że pozostają w ubóstwie. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odmówiono przyznania prawa pomocy.