I SA/Wa 2080/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. J. G. pismem z dnia [...] września 2012 r. wniósł skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] wydaną w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. W dniu 6 listopada 2012 r. (data prezentaty) wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, złożony na urzędowym formularzu PPF. W oświadczeniu tym skarżący wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i oboje zamieszkują u syna. Nie posiadają nieruchomości oraz zasobów pieniężnych, ani przedmiotów wartościowych. Na dochody gospodarstwa domowego wnioskodawcy składają się: dochód z otrzymywanej przez J. G. emerytury w wysokości [...] zł oraz emerytura żony w kwocie [...] zł. Ponadto oświadczył, że wraz z żoną spłaca dwa kredyty: w jednym miesięczna rata wynosi [...] zł, a w drugim [...] zł. Dodał, że ma [...] grupę inwalidzką, a jego żona przeszła kilka operacji. Powyższy wniosek rozpoznany został, wydanym przez referendarza sądowego postanowieniem z dnia 19 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 2080/12, odmawiającym przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. W dniu 28 listopada 2012 r. (data stempla pocztowego) skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw od ww. postanowienia, wobec czego straciło ono moc, a sprawa z wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu na nowo. W złożonym sprzeciwie skarżący podniósł, że prosi o przyznanie mu tej pomocy, bowiem nie zna się na przepisach prawa i nie wie jak ma dalej postępować. Ponadto wskazał, że jego sytuacja byłaby o wiele lepsza gdyby nie spłacał zaciągniętych kredytów oraz stwierdził, iż może ponieść koszty związane z przyznaniem mu adwokata. Ponadto zobowiązał się do uiszczenia wszelkich kosztów z tym związanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie z art. 245 § 1 i 3 Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ww. ustawy). W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu J. G. wyjaśnił, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Zamieszkują oni z synem. Całkowity dochód gospodarstwa domowego wnioskodawcy to kwota [...] zł. W urzędowym formularzu skarżący oświadczył, że nie posiada przedmiotów wartościowych o wartości powyżej [...] euro, a także nie posiada zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych. Ponadto nie posiada nieruchomości, nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem i radcą prawnym. Skarżący podniósł, że spłaca dwa kredyty, a łączna wysokość rat z tego tytułu wynosi [...] zł. W złożonym sprzeciwie wnioskodawca stwierdził: "To jednak nie przeszkadza, abym poniósł koszty związane z przyznaniem mi adwokata" i zobowiązał się do uiszczenia wszelkich kosztów z tym związanych. W tym miejscu należy zauważyć, że instytucja prawa pomocy przewidziana w przepisach prawa stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną faktycznie nie są w stanie uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Natomiast Sąd uznał, że w przypadku skarżącego taka sytuacja nie ma miejsca. W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dochód jego gospodarstwa domowego z tytułu otrzymywanych emerytur wynosi ponad [...] zł – jak sam wskazał we wniosku, przy czym oświadczył, że zamieszkuje wraz z żoną u syna. W tej sytuacji Sąd uznał, że wnioskodawca może ponieść koszty ustanowienia adwokata. Uzyskuje on bowiem wraz z żoną stały, miesięczny dochód, z którego opłaca znacznej wielkości raty, tj. [...] zł miesięcznie, lecz ponosi także zmniejszone koszty utrzymania, bowiem zamieszkuje u syna. Po spłacie rat pozostaje mu zatem kwota [...] zł. Skarżący może zatem zadysponować posiadanymi środkami pieniężnymi w taki sposób, aby uzyskać kwotę na wynajęcie fachowego pełnomocnika, a wskazane okoliczności nie pozwalają uznać wnioskodawcy za osobę, która znajduje się w stanie ubóstwa, której grozi ryzyko poniesienia uszczerbku w koniecznym utrzymaniu - w razie poniesienia ww. wydatku w związku z toczącym się postępowaniem sądowym (246 § 1 pkt 2 ppsa). Ponadto Sąd wziął pod uwagę, iż w złożonym sprzeciwie skarżący wskazał, że obciążenie kredytem nie przeszkadza, aby poniósł koszty związane z przyznaniem mu adwokata i zobowiązał się do ich uiszczenia. To stwierdzenie w opinii sądu świadczy o tym, iż skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy z uwagi na swoją nieznajomość prawa i zasad przyznawania prawa pomocy, a nie z powodu braku środków na wynajęcie adwokata lub radcy prawnego. Wskazać także należy, że odmowa przyznania prawa pomocy nie oznacza, że skarżący nie będzie w niniejszej sprawie być reprezentowany przez adwokata lub radcę prawnego. Może on bowiem skorzystać z usług profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.