I SA/Wa 2082/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-10-21
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która jest emerytką, posiada oszczędności i otrzymuje wsparcie od rodziny, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w częściowym zakresie, jeśli nie wykaże, że poniesienie tych kosztów spowoduje uszczerbek w jej koniecznym utrzymaniu?Ratio decidendi
Osoba fizyczna ubiegająca się o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych musi wykazać, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. W przypadku, gdy wnioskodawczyni posiada stałe dochody z emerytury, oszczędności oraz może liczyć na wsparcie rodziny, a koszt wpisu od skargi jest stosunkowo niski, nie można uznać, że poniesienie tych kosztów stanowi realne zagrożenie dla jej egzystencji, co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
W.G. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej skargi na decyzję Ministra Skarbu Państwa odmawiającą potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza granicami RP. Skarżąca argumentowała, że jest emerytką, utrzymuje się z emerytury, posiada oszczędności i znajduje się pod opieką dzieci, co uniemożliwia jej ponoszenie dodatkowych wydatków związanych ze sprawą.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 21 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W.G. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomości pozostawioną poza granicami RP postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Wnioskiem z dnia 3 września 2010 r. W.G. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze swojej skargi na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza granicami RP.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że jest emerytką, ma [...] lata i znajduje się pod stałą opieką dzieci. Nie stać jej na żadne dodatkowe wydatki związane ze sprawą, która toczy się od 20 lat. Środki zaś, którymi obecnie dysponuje, pozwalają jej jedynie na zakup leków i utrzymanie przy rodzinie. Źródłem utrzymania skarżącej jest emerytura w kwocie [...] złotych. Posiada ona ponadto oszczędności w kwocie ok. [...] złotych.
Mając powyższe na uwadze stwierdzono co następuje.
W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca, reprezentowana przed sądem przez ustanowionego z wyboru radcę prawnego, wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych, co oznacza, że ubiega się on o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w rozumieniu art. 245 § 3 powołanej ustawy. Stosownie zaś do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Podkreślić należy, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. To wnioskodawczyni jako osoba zainteresowana winna wykazać zasadność złożonego wniosku oraz spełnienie ustawowych przesłanek. Instytucja prawa pomocy stanowi bowiem formę pomocy państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów procesu bez wywołania uszczerbku w swoich koniecznych kosztach utrzymania.
W badanej sprawie, w ocenie referendarza sądowego skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez ryzyka wystąpienia uszczerbku koniecznego własnego utrzymania - co uzasadniałoby przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Przeciwnie, w przedstawionym stanie faktycznym dotyczącym jej sytuacji materialnej nie można stwierdzić, by poniesienie kosztów sądowych, obejmujących obecnie wyłącznie wpis od skargi, wynoszący 200,00 złotych, leżało poza zakresem jej możliwości finansowych. Także poniesienie w przyszłości ewentualnych opłat kancelaryjnych takiego zagrożenia, w ocenie orzekającego, nie stwarza.
Zważyć należy, że skarżąca posiada stałe i regularne źródło dochodów w postaci emerytury w kwocie [...] złotych miesięcznie i ma zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe oraz może liczyć na wsparcie rodziny. (wg oświadczenia zamieszkuje wspólnie z dziećmi, pod których opieką się znajduje). Posiada również oszczędności, które jak wynika z treści wniosku wynosiły w dacie jego złożenia ok. [...] złotych. Nie sposób zatem uznać, że dysponując obecnie ww. środkami finansowymi oraz regularnymi dochodami, jest ona osobą na tyle ubogą, że uiszczenie wpisu od wniesionej skargi w kwocie 200,00 złotych oraz ewentualnych opłat kancelaryjnych mogłoby stwarzać realne zagrożenia dla jej ekonomicznej egzystencji.
Podkreślić zaś należy, że celem instytucji prawa pomocy jest umożliwienie skorzystania z drogi sądowej osobom o znikomych dochodach, znajdujących się na skraju ubóstwa, dla których opłacenie kosztów sądowych wiązałoby się z ryzykiem wystąpienia zagrożenie, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Skarżąca zaś, do takich osób, w ocenie referendarza sądowego, nie należy. Nie ma zatem usprawiedliwionych podstaw do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W tej sytuacji, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło