I SA/Wa 2082/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędziowie sędzia WSA Iwona Kosińska, sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] sierpnia 2020 r. nr [...] odmówiło przywrócenia M. B. terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Prezydenta [...] z [...] lutego 2020 r. nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku. Postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydane zostało przy następujących ustaleniach stanu faktycznego. Postanowieniem z [...] lutego 2020 r. Prezydent [...] w następstwie rozpoznania wniosku M. B. odmówił przywrócenia jej terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na dzieci -W., A. i M. B. oraz dodatków do zasiłku, złożonego [...] września 2019 r. Postanowienie to doręczone zostało stronie do rak własnych za zwrotnym potwierdzeniem odbioru 3 marca 2020 r. W dniu 1 września 2020 r. M. B. wniosła o przywrócenie terminu do , wniesienia zażalenia na ww. postanowienie, któremu to terminowi – jak wskazywała – uchybiła z powodu "niewiedzy prawnej o takim zażaleniu". Odwoływała się przy tym do informacji jaką uzyskała z [...] Urzędu Wojewódzkiego przy piśmie z [...] maja 2020 r., stanowiącym odpowiedź na jej interwencje w sprawach dotyczących ustalenia na jej rzecz prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami, gdzie m.in. wskazano, że na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu służyło jej zażalenie. We wniosku wywodziła także, że pozostawienie przez organ bez rozpoznania złożonego przez nią podania o ustalenia prawa do ww. świadczeń rodzinnych na okres zasiłkowy 2019/2020 nastąpiło bez jej winy W wyniku rozpoznania tego wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] sierpnia 2020 r. odmówił przywrócenia M. B. terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Prezydenta [...] z [...] lutego 2020 r. . Odwołując się do brzmienia art. 58 § 1 i 2 k.p.a., organ wywodził, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nastąpić może jedynie w przypadku, gdy łącznie spełnione zostaną określone w nim przesłanki, tj. złożenie w tym względzie prośby w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, dopełnienie czynności, dla której określony był termin oraz uprawdopodobnienie, że uchybienie nastąpiło bez winy wnoszącego prośbę. Ponieważ strona jako przyczynę uchybienia terminu w złożeniu zażalenia na postanowienie z [...] lutego 2020 r. (który upłynął [...] marca 2020 r.), strona powoływał się na "niewiedzę prawną", organ ocenił, że ta okoliczność nie stanowi w uprawdopodobnienie jej braku winy w uchybieniu terminu. O możliwości i terminie wniesienia zażalenie została bowiem wyraźnie pouczona w samym postanowieniu. Zauważał ponadto, że w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, nieznajomość prawa nie jest przesłanką uzasadniającą przywrócenie terminu do złożenia środka zaskarżenia. Na postanowienie to M. B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, kwestionując stanowisko organu, że nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Według niej doszło w sprawie do naruszenia przepisów procedury. W uzupełniających skargę pismach procesowych z 18 lutego 2021 r. i 6 maja 2021 r. podnosiła zarzuty skierowane przeciwko pracownikom Poczty Polskiej, w których wskazywała na nieprawidłowości jakie miały mieć miejsce przy doręczaniu kierowanej do niej korespondencji, czego konsekwencją jest brak otrzymania przez nią do tej pory zasiłków rodzinnych. Wskazywała również, że starając się o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych, załączyła wszystkie niezbędne dokumenty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na wstępie zwrócić należy uwagę, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przy czym, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Granice sprawy, o których mowa w tym przepisie wyznaczone są z kolei treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. W tym przypadku postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] sierpnia 2020 r. o odmowie przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia zażalenie przez M. B. na postanowienie Prezydenta [...] z [...] lutego 20020 r. o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego. Poczynienie na wstępie tych ogólnych uwag było konieczne ze względu na sformułowane w uzupełniających skargę pismach procesowych zarzuty odnoszące się do funkcjonowania Poczty Polskiej, jak też samej zasadności pozostawienia jej podania o świadczenia rodzinne bez rozpoznania. Te zaś aspekty działalności opertora publicznego oraz organów, jako wykraczające poza granice sprawy objętej zaskarżonym postanowieniem, nie mogą być obecnie przedmiotem kontroli sądu. Dokonując natomiast oceny w ramach wyżej przywołanych kryteriów zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna, gdyż podejmując je organ nie naruszył prawa, w szczególności stanowiącego jego podstawę art. 58 § 1 i 2 k.p.a. W myśl § 1 ww. artykułu w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu - jak stanowi § 2 art. 58 k.p.a.- należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Z powyższego wynika, że możliwość skutecznego dokonania czynności procesowej przez stronę w sytuacji, gdy upłynął termin do jej podjęcia została uzależniona od spełnienia następujących warunków: 1) wniesienia podania o przywrócenie terminu, 2) uprawdopodobnienia przez wnoszącego to podanie, że uchybienie nastąpiło bez jego winy; wnoszący podanie musi uprawdopodobnić istnienie okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w przewidzianym terminie, 3) jednoczesnego - z wniesieniem podania - dokonania czynności, dla której przewidziany był uchybiony termin, 4) wniesienia podania o przywrócenie terminu i dokonania czynności, dla której przewidziany był uchybiony termin, w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Zgodzić należy się z Kolegium, że skarżąca we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Prezydenta [...] z [...] lutego 2020 r. w żaden sposób nie uprawdopodobniła podstawowej przesłanki warunkującej jago przywrócenie, tj. braku winy w niezdziałaniu tej czynności w terminie wynikającym z przepisów procedury administracyjnej. Jak zaś zasadnie zwracał uwagę organ, kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest, więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można zatem mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna ona uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Za taką przyczynę nie można z cała pewnością uznać podnoszonej we wniosku "niewiedzy prawnej", która ustać miała w momencie pozyskania przez stronę informacji od organu wojewódzkiego (ujętej w piśmie z [...] maja 2020 r. nr [...]) o przysługiwaniu jej uprawnienia do zaskarżenia ww. postanowienia w drodze zażalenia. Pomijając nawet to, że sama nieznajomość prawa, nie jest okolicznością, która uwalnia stronę od winy w niedopełnieniu czynności procesowej, dla której zastrzeżony był termin – co już samo w sobie było wystarczające do nieuwzględnienia wniosku - okolicznością niesporną jest, że w postanowieniu z [...] lutego 2020 r. skarżąca została w sposób precyzyjny poinformowana o przysługującym jej uprawnieniu do wniesienia zażalenia, terminie dokonania tej czynności oraz trybie w jakim powinna to uczynić (vide pkt 1 pouczenia postanowienia). Postanowienie to doręczone zostało do rąk własnych skarżącej, co potwierdziła ona własnoręcznym podpisem na zwrotnym potwierdzeniu jego odbioru. Należy zatem przyjąć, że jako jego adresatka, dbająca choćby w stopniu minimalnym o własne interesy, zapoznała się z jego treścią. Z akt nie wynika przy tym, by ze względu na stan zdrowia (charakter dysfunkcji jakimi jest obciążona) treść owego postanowienie oraz ujętego w nim pouczenia pozostawała poza jej percepcją. Nie sposób zatem uznać za przekonującą argumentację, że o uprawnieniu do wniesienia zażalenia dowiedziała się dopiero z przywołanego we wniosku pisma [...] Urzędu Wojewódzkiego z [...] maja 2020 r. Należy również odnotować, że samo zażalenie, dla jego skuteczności nie wymagało szczególnej formy czy ujęcia w nim skomplikowanych prawnych rozważa. Z uwagi na zastosowanie do tego środka prawnego, z mocy art. 144 k.p.a., odpowiednio przepisów o odwołaniu, znajduje w takim przypadku zastosowanie unormowanie art. 128 k.p.a. Ten zaś przepis w zd. drugim i trzecim, stanowi, że odwołanie (a więc i zażalenie) nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania (zażalenia) wynika, że strona nie jest zadowolona z decyzji (tu postanowienia). Skoro zatem poza wspomnianą "nieświadomością prawną" skarżąca nie przywoływała innych obiektywnych przyczyn, które uniemożliwiły jej złożenia zażalenia w przewidzianym do tego w art. 141 § 2 k.p.a. siedmiodniowym terminie, o którym została prawidłowo pouczona, to jej podanie o jego przywrócenie nie mogło zostać uwzględnione. Podejmując zatem w tym przedmiocie negatywne rozstrzygnięcie, Kolegium nie naruszyło prawa, co czyni skargę niezasadną. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 powołanej ustawy, który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu jeśli przedmiotem skargi jest m.in. postanowienie kończące postępowanie. ----------------------- 5