I SA/Wa 2085/09
WyrokWSA w Warszawie2010-08-30
Skład orzekający: Jolanta Dargas, Maria Tarnowska, Dariusz Chaciński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Infrastruktury prawidłowo stwierdził nieważność orzeczenia o wywłaszczeniu z 1953 r. w części, a w pozostałej części stwierdził jego wydanie z naruszeniem prawa, uwzględniając przy tym zasady postępowania administracyjnego i ocenę prawną sądów administracyjnych?Ratio decidendi
Minister Infrastruktury nieprawidłowo rozpoznał sprawę stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej, ponieważ nie zebrał wystarczającego materiału dowodowego i nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności faktycznych. W szczególności nie ustalił precyzyjnie ilości i numerów sprzedanych lokali, udziałów właścicieli w użytkowaniu wieczystym gruntu oraz nie określił jednoznacznie, które działki powstały z pierwotnych parcel. Z tego powodu zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Ministra, zostały wydane z naruszeniem przepisów proceduralnych, co skutkowało ich uchyleniem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła stwierdzenia nieważności orzeczenia o wywłaszczeniu nieruchomości z 1953 r. Minister Infrastruktury utrzymał w mocy własną decyzję, która stwierdziła, że orzeczenie wywłaszczeniowe zostało wydane z naruszeniem prawa w części dotyczącej obecnej działki nr [...] i stwierdziła jego nieważność w pozostałej części. Skargę na decyzję Ministra wniosły Miasto P., Prezydent Miasta P. oraz Dyrektor Izby Skarbowej w P., zarzucając m.in. naruszenie przepisów kpa dotyczących oznaczenia stron i uzasadnienia decyzji, a także brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2009 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2009 r. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędziowie: WSA Maria Tarnowska WSA Dariusz Chaciński Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2010 r. sprawy ze skarg Miasta P. i Prezydenta Miasta P. wykonującego zadania starosty oraz Dyrektora Izby Skarbowej w P. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżących Miasta P. i Prezydenta Miasta P. wykonującego zadania starosty solidarnie kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego; 4. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżącego Dyrektora Izby Skarbowej w P. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2009r. nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2009r. nr [...] stwierdzającą, że orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...] marca 1953r. nr [...] o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w P. przy ul. [...], KW [...] tom [...], wykaz [...] KW Nr [...], oznaczonej wówczas jako parcele nr [...] o łącznej powierzchni [...] m2, stanowiące współwłasność B. B., F. L., M. L. i W. G. zostało wydane z naruszeniem prawa w części stanowiącej obecnie działkę nr [...] i stwierdzającą nieważność w/w orzeczenia w pozostałej części.
W uzasadnieniu decyzji przedstawiono następujący stan faktyczny sprawy:
W dniu [...] marca 1953r. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. wydało orzeczenie nr [...] o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa na wniosek Dyrekcji [...] w P., nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] (obecnie [...]) oznaczonej jako parcele nr [...] o łącznej powierzchni [...] m2 stanowiące współwłasność B. B., F. i M. L. oraz W. G. Podstawę wywłaszczenia stanowiły przepisy dekretu z dnia 26 kwietnia 1949r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952r. Nr 4, poz. 31). Wywłaszczenie nastąpiło na wniosek Dyrekcji [...] w P. zgodnie z zaświadczeniem lokalizacyjnym nr [...] z dnia [...] kwietnia 1952r.
Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenia o wywłaszczeniu wystąpili spadkobiercy byłych właścicieli podnosząc, że zostało ono wydane z rażącym naruszeniem prawa.
Decyzją z dnia [...] listopada 1994r. nr [...] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności w/w orzeczenia o wywłaszczeniu. Decyzję tę utrzymał w mocy Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] 1997r. nr [...].
Wyrokiem z dnia 12 marca 1999r. sygn. akt: IV SA 1463/97 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] 1997r. i poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 1994r. wskazując na naruszenie art. 21 ust. 2 pkt. 3 dekretu.
Decyzją z dnia [...] 2000r. nr [...] Wojewoda [...] stwierdził nieważność orzeczenia z dnia [...] marca 1953 r. w części odpowiadającej obecnym działkom nr [...] o łącznej powierzchni [...] m2, zaś w części odpowiadającej obecnej działce nr [...] o pow. [...] m2 stwierdził, że w/w orzeczenie zostało wydane z naruszeniem prawa.
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] maja 2001r. stwierdził nieważność w/w decyzji Wojewody [...] jako wydanej z naruszeniem przepisów o właściwości.
Następnie Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] lutego 2002r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia [...] marca 1953r. i decyzją z dnia [...] marca 2002r. nr [...] utrzymał ją w mocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 września 2005r. sygn. akt I SA 1804/02 uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] czerwca 2002r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lutego 2002r.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał brak ustalenia następstwa prawnego po zmarłych stronach postępowania oraz brak zapewnienia uczestnictwa w nim wszystkich osób, których interesu prawnego postępowanie dotyczy. Ponadto wskazano na zmiany stanu prawnego nieruchomości, a dokładniej właścicieli lokali położonych w budynkach na terenie wywłaszczonej nieruchomości, co spowodowało, że osoby te nie brały udziału w postępowaniu administracyjnym.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] stycznia 2009r. nr [...] stwierdził, że orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...] marca 1953r. nr [...] w części stanowiącej obecnie działkę nr [...] zostało wydane z naruszeniem prawa oraz stwierdził jego nieważność w pozostałej części.
Rozpatrując wnioski Dyrektora [...] w P. i Prezydenta Miasta P. o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Infrastruktury zaznaczył, że w przedmiotowej sprawie dwukrotnie wypowiadał się Sąd – w wyroku z dnia 12 marca 1999r. Naczelny Sąd Administracyjny oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 30 września 2005r., a ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W wyrokach tych Sądy wskazały m.in., iż organ wywłaszczeniowy nie odniósł się do zgłoszonych zarzutów w zakresie dopuszczalności wywłaszczenia, a brak takiego wyjaśnienia ma istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie organu nadzoru - mając na uwadze ocenę prawną wyrażoną w w/w wyrokach należy uznać, że orzeczenie z dnia [...] marca 1953r. rażąco narusza przepisy art. 21 ust. 2 pkt.3 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych stanowiących podstawę prawną wywłaszczenia.
Minister wskazał, że w przedmiotowej sprawie wywłaszczenia dokonano na rzecz Skarbu Państwa – Dyrekcji [...] w P. – przedsiębiorstwa państwowego utworzonego Zarządzeniem Ministra [...] z dnia [...] lutego 1951r. i było prowadzone w ramach narodowych planów gospodarczych.
Zdaniem organu potwierdzeniem, że cel wywłaszczenia służył realizacji narodowych planów gospodarczych było zezwolenie Zastępcy Przewodniczącego Państwowej Komisji [...] z dnia [...] września 1952r. zezwalające Dyrekcji [...] w P. jako wykonawcy narodowych planów gospodarczych na nabycie przedmiotowej nieruchomości pod budowę [...]. Celowość lokalizacji zaś potwierdzają dokumenty, w tym m.in. opinia Prezydium z dnia [...] sierpnia 1952r. oraz pismo Pełnomocnika Ministra [...] z dnia [...] sierpnia 1952r.
Ponadto Minister wskazał, iż ustawa z dnia 21 lipca 1950r. o [...]-letnim planie rozwoju gospodarczego i budowy podstaw socjalizmu na lata [...] (Dz. U. Nr [...], poz. [...]) zakładała dla województwa [...] w zakresie wzrostu inwestycji i budownictwa wybudowanie [...] tys. izb mieszkalnych, głównie w [...]. Również w ustawie z dnia 28 marca 1952r. o Narodowym Panie Gospodarczym na rok 1952 (Dz. U. Nr [...], poz. [...]) przewidziano, że w 1952 r. należało oddać do użytku [...] tys. Izb tj. około [...] więcej niż w 1951r. w tym z budownictwa [...] tys. Izb.
Natomiast przedmiotem działania Dyrekcji [..] była m.in. realizacja podstawowego budownictwa miejskiego i osiedlowego, ujętego w części [...] Planu Inwestycyjnego.
Organ nadzoru stwierdził więc, że ujęcie inwestycji w zakresie budownictwa, w planie wypełnia przesłankę realizacji narodowych planów gospodarczych, a Dyrekcja [...] została powołana do jej realizacji.
Minister odnosząc się do przesłanki niezbędności, zauważył, że wywłaszczeniem mogła być objęta tylko taka nieruchomość, której pozyskanie było konieczne dla zrealizowania zadania ujętego w planie gospodarczym. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej zaś pismem z dnia [...] sierpnia 1952r. potwierdziło, że "nabycie nieruchomości w oparciu o dekret w trybie art. 4 objętej wnioskiem D [...] w P. (...) jest istotnie niezbędne, przy uwzględnieniu potrzeb narodowych planów gospodarczych i interesów ogólno – gospodarczych w zakresie mieszkaniowym - dla zrealizowania zamierzeń wnioskodawcy jako wykonawcy narodowych planów gospodarczych".
Niezbędność wywłaszczenia potwierdził również zdaniem Ministra Pełnomocnik Ministra [...] w piśmie z dnia [...] sierpnia 1952r.
Organ nadzoru zaznaczył, że wymagane przepisem art. 5 ust. 1 dekretu zezwolenie na nabycie nieruchomości zostało wydane w dniu [...] września 1952r. przez Zastępcę Przewodniczącego Państwowej Komisji [...], co stanowiło formalny warunek dopuszczalności wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego.
Minister stwierdził, że w aktach sprawy brak jest co prawda wezwania o dobrowolne odstąpienie nieruchomości, jednak z materiału dowodowego wynika, iż Dyrekcja [...] w P. zwróciła się do byłych właścicieli o dobrowolne odstąpienie nieruchomości, a ponieważ rokowania o dobrowolne odstąpienie nieruchomości nie przyniosły pozytywnego rezultatu , to należy uznać, że Dyrekcja była uprawomocniona do złożenia w dniu [...] października 1952r. wniosku o wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości.
Minister podał, iż postanowieniem z dnia [...] października 1952r. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. zawiadomiło strony o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego. Sprzeciw wniósł B. B. wskazując w piśmie z dnia [...] października 1952r., że "nie godzi się na wywłaszczenie swojej nieruchomości" oraz, że "nie ma żadnych podstaw prawnych do dokonania wywłaszczenia".
W wyniku złożonego sprzeciwu, w dniu [...] stycznia 1951r. przeprowadzono rozprawę administracyjną, na której właściciele nieruchomości oświadczyli, że "nie zgadzają się na wywłaszczenie, ponieważ cena zaofiarowana przez D[...] jest zbyt niska".
Orzeczeniem z dnia [...] marca 1953r. dokonano wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości. W orzeczeniu tym jak ustalił organ nadzoru, ustalono przedmiot oraz rozmiar wywłaszczenia, ustalono na czyją rzecz zostało dokonane wywłaszczenie, natomiast brakuje trzeciej części tj. uzasadnienia przyjęcia lub odrzucenia sprzeciwów.
W tej sytuacji organ nadzoru uwzględniając ocenę prawną wyrażoną w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uznał, że orzeczenie z dnia [...] marca 1953r. nie spełniało wymogów art. 21 ust. 2 pkt 3 dekretu, co stanowi rażące ich naruszenie.
Organ uznał jednocześnie, iż w stosunku do działki nr [...] zaistniały nieodwracalne skutki prawne, gdyż na działce tej został wybudowany budynek z lokalami, a następnie część lokali została zbyta – wraz z udziałem w użytkowaniu wieczystym gruntu – na rzecz osób fizycznych. Zbycia tego dokonano umowami zawieranymi w formie aktu notarialnego. Lokale zostały wyodrębnione w oddzielne nieruchomości lokalowe z udziałem w użytkowaniu wieczystym gruntu.
Jednocześnie nie stwierdzono, by orzeczenie wywłaszczeniowe wywołało nieodwracalne skutki prawne w pozostałym zakresie tj. działki nr [...] które stanowią własność Miasta P. i działki nr [...] należącej do Skarbu Państwa.
Odnosząc się do zarzutu Dyrektora [...] odnośnie braku oznaczenia stron w decyzji Minister podniósł, iż wszystkie sprawy zostały zindywidualizowane w/g aktualnego stanu danego podmiotu w rozdzielniku przedmiotowej decyzji, który stanowi jej integralną część, a ponadto zaznaczył, iż Sąd dwukrotnie orzekając w niniejszej sprawie nie zarzucił organowi, że decyzja nie zawiera oznaczenia stron.
Co do zarzutu, iż decyzja została skierowana do błędnie oznaczonej strony, bo do [...], organ zaznaczył, że Dyrektor [...] otrzymał decyzję organu I instancji i zaskarżył ją.
Organ odnosząc się do zarzutu co do poniesionych nakładów na działce nr [...] i znacznego upływu czasu i uznania ich za nieodwracalne skutki prawne stwierdził, iż nakłady poczynione na nieruchomości nie mogą być oceniane jako zaistnienie nieodwracalnych skutków prawnych, gdyż nakłady te podlegają rozliczeniu w postępowaniu cywilnym.
Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2009r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli: Dyrektor [...] w P., Miasto P. i Prezydent Miasta P. - wykonujący zadania starosty.
Skarżący Dyrektor [...] w P. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi zarzucono decyzji naruszenie art. 107 § 1 kpa, gdyż zaskarżone decyzje nie zawierają w swej treści oznaczenia stron postępowania.
Ponadto zarzucono, ze w decyzji błędnie oznaczono stronę postępowania i zaskarżone orzeczenie wysłano do osoby, która nie jest jego stroną. Z mocy prawa bowiem jest nią Dyrektor [...] w P., a nie [...] w P.
Dodatkowo podniesiono, że w postępowaniu nie brała udziału Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa, której udział zdaniem skarżącego był obligatoryjny. Skarżący zarzucił ponadto, iż nie doręczono mu zawiadomień, o których mowa w art. 35 i 36 kpa. W ocenie skarżącego w sprawie niniejszej upływ czasu, o którym mowa w art. 156 § 2kpa spowodował konieczność stwierdzenia, iż orzeczenie wywłaszczeniowe w całości wydane zostało z naruszeniem prawa. Ponadto skarżący stwierdził, iż w przypadku działki nr [...], na której znajduje się siedziba [....] w P. zaistniały nieodwracalne skutki prawne, gdyż Skarb Państwa poczynił znaczne inwestycje w postaci [...], a organ nie uwzględnił słusznych interesów Skarbu Państwa, nie przeprowadził też dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego na okoliczność wysokości poniesionych nakładów.
Natomiast skarżący: Miasto P. i Prezydent Miasta P. - wykonujący zadania starosty zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie art. 7, art. 12, art. 77 § 1 i art. 156 § 1 pkt 2 kpa i wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż organ nieprawidłowo przyjął w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż w orzeczeniu wywłaszczeniowym nie został wskazany cel wywłaszczenia, jak również to, że organ wywłaszczeniowy nie ustosunkował się do zarzutów i sprzeciwów zgłoszonych przez współwłaścicieli nieruchomości.
W odpowiedzi na skargi Minister Infrastruktury wniósł o ich oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Również następcy prawni byłych współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości wnieśli o oddalenie skarg.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto zgodnie z art. 153 powołanej ustawy, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia.
Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów należy uznać skargi za zasadne, jednakże z innych przyczyn niż w nich wskazane.
Przede wszystkim podkreślić należy, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej (postępowanie nadzorcze) jest postępowaniem toczącym się w trybie nadzwyczajnym, a jego przedmiotem jest ustalenie czy decyzja administracyjna jest dotknięta jedną z kwalifikowanych wad określonych w art. 156 § 1 kpa, skutkujących stwierdzeniem nieważności decyzji oraz czy nie zachodzą przesłanki negatywne dla stwierdzenia nieważności decyzji. Zgodnie natomiast z art. 156 § 2 kpa, organ administracji nie może stwierdzić nieważności decyzji, gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Postępowanie toczące się w trybie art.156 § 2 i nast. kpa jest postępowaniem samodzielnym i dotyczy odrębnej sprawy od sprawy rozstrzygniętej zakwestionowaną decyzją.
Niemniej postępowanie to podlega tym samym zasadom oraz przepisom, które regulują "zwykłe" postępowanie administracyjne. W szczególności do postępowania nadzorczego mają w pełnym zakresie zastosowanie art. 7, 77 § 1 i 80 kpa statuujące podstawową zasadę procesową – dokładnego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, co wiąże się z obowiązkiem zebrania pełnego materiału dowodowego i wnikliwej jego oceny zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów.
Należy stwierdzić, że w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją tych zasad i norm nie dochowano.
Zasadniczą kwestią, której organ administracji w sposób nie budzący wątpliwości nie wyjaśnił, było ustalenie ilości i numerów lokali sprzedanych oraz udziałów przypadających właścicielom tych lokali w części budynku i jego urządzeniach służących do wspólnego użytku oraz gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste.
Tymczasem w decyzji organu I instancji stwierdzono, iż orzeczenie z dnia [...] marca 1953r. w części stanowiącej obecnie działkę nr [...] zostało wydane z naruszeniem prawa, a w pozostałej części stwierdzono nieważność orzeczenia, nie określając których lokali dotyczą nieodwracalne skutki prawne oraz jaki udział właściciele tych lokali mają w użytkowaniu wieczystym gruntu. Tym bardziej, że w uzasadnieniu obydwu decyzji stwierdzono, iż na działce nr [...] został wybudowany budynek z lokalami, a następnie część lokali została zbyta – wraz z udziałem w użytkowaniu wieczystym gruntu. Z powyższego wynika, iż nie wszystkie lokale zostały sprzedane, a jeżeli tak, to nieodwracalne skutki prawne orzeczenia nie mogą dotyczyć całości działki nr [...].
Dodatkowo należy zauważyć, iż w aktach administracyjnych znajdują się odpisy ksiąg wieczystych, z których wynika, że właścicielami lokalu nr [...] przy ul. [...] są M. L. oraz jej mąż M. L., a lokalu nr [...] J. K. oraz jej mąż J. K.. Z pisma Zarządu [...] z dnia [...] sierpnia 2001r. wynika zaś, iż właścicielem lokalu nr [...] jest M. W. Jeżeli doszło do zmiany właścicieli powyższych lokali organ winien tę kwestię wyjaśnić czego nie uczynił.
Ponadto zauważyć należy, iż organ nie wskazał, które działki obecnie utworzone zostały, z których parceli, bowiem orzeczenie wywłaszczeniowe dotyczyło dwóch parcel: nr [...], a obecnie przedmiotem postępowania nadzorczego są działki
o numerach: [...].
Z powyższych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja Ministerstwa Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2009r. zostały wydane w oparciu o niedostatecznie wyjaśniony stan faktyczny i prawny sprawy.
Sąd postanowił uchylić obie decyzje w całości mając na względzie dalszy tryb postępowania przed organami administracji publicznej w przedmiotowej sprawie, a zwłaszcza ewentualność stwierdzenia nieważności orzeczenia wywłaszczeniowego w innej części niż dotychczas.
Należy bowiem podkreślić, iż ocena prawna wyrażona w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 września 2005r., jak i ocena Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 12 marca 1999r. jest wiążąca zarówno dla organu, jak i dla Sądu. A z powyższej oceny w sposób jednoznaczny wynika, iż orzeczenie wywłaszczeniowe w części odnoszącej się do odrzucenia sprzeciwów wniesionych w toku postępowania wywłaszczeniowego jest wadliwe, ponadto nie określa celu wywłaszczenia, nie wskazuje materialnego przepisu stanowiącego podstawę wywłaszczenia, co z kolei skutkuje uznaniem, iż przy jego wydawaniu doszło do rażącego naruszenia przepisów dekretu z dnia 26 kwietnia 1949r. Te zaś kwestie, które były już przedmiotowym oceny Sądu, ponownie oceniane być nie mogą.
Jeśli chodzi o zarzuty skargi Dyrektora [...] dotyczące braku oznaczenia stanu w zaskarżonej decyzji i nie brania udziału w postępowaniu administracyjnym Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa oraz błędnego oznaczenia strony postępowania ze wskazaniem [...] w P. zamiast Dyrektora [...] w P., to Sąd uznał je za nieuzasadnione.
Wprawdzie art. 107 kpa określa co winna zawierać decyzja i do takich elementów należy oznaczenie stron postępowania, to jednak ani przepisy kpa, ani przepisy wykonawcze nie określają obowiązującego wzoru decyzji.
Błąd polegający na niewłaściwym technicznym rozmieszczeniu danych nie może stanowić o nieważności decyzji, skoro brak jest obowiązujących regulacji w tym zakresie, a oznaczenie strony jako adresata wyłącznie w rozdzielniku decyzji nie stanowi zdaniem Sądu istotnego naruszenia art. 107 § 3 kpa, tym bardziej, że istotną kwestią jest ustalenie kręgu adresatów decyzji, którzy są stronami postępowania administracyjnego. W przedmiotowej sprawie taki krąg został wskazany i nie ulega wątpliwości, iż decyzja została skierowana do stron postępowania.
Stwierdzić należy, iż faktycznie w decyzji organu I instancji strona określona została w sposób nieprawidłowy, gdyż wskazana została [...] w P. zamiast Dyrektor [...] w P., jednak nie uzasadnia to w ocenie Sądu stwierdzenia, że decyzja została skierowana do podmiotu nie będącego stroną w sprawie. Decyzja została de facto skierowana do właściwej strony, mimo, że strona ta została określona niewłaściwie. Jak wynika bowiem z treści art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1996r. o urzędach i izbach skarbowych Dyrektor [...] wykonuje zadania przy pomocy kierowanej przez siebie [...]. Ponadto zauważyć należy, iż Dyrektor [...] złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a decyzja będąca przedmiotem zaskarżenia do Sądu została skierowana prawidłowo, bo do pełnomocnika Dyrektora [...].
Co do udziału Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa w niniejszym postępowaniu, to należy stwierdzić, iż w świetle zapisów ustawy z dnia 8 lipca 2005r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa (Dz. U. Nr 169, poz. 1417 ze zm.) jej udział w postępowaniu administracyjnym nie został przewidziany.
Obowiązkowe zastępstwo procesowe Skarbu Państwa przez Prokuratorię Generalną zostało określone w art. 8 tej ustawy i należy stwierdzić, iż nie zostało w nim wymienione postępowanie administracyjne. Ponadto art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy wskazuje na wyłączne zastępstwo procesowe Skarbu Państwa przed Sądem Najwyższym. W innych sprawach udział Prokuratorii Generalnej nie jest obowiązkowy.
W aktualnym stanie sprawy przedwczesne byłoby rozważanie przez Sąd dalszych zarzutów, w szczególności z uwagi na rodzaj naruszeń przepisów proceduralnych, których dopuścił się organ nadzorczy w niniejszym postępowaniu.
Rozpoznając sprawę ponownie organ administracji powinien uzupełnić brakujący materiał dokumentacyjny oraz uwzględnić przedstawioną wyżej ocenę prawną dokonaną przez Sąd.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji,
o kosztach postępowania rozstrzygając na podstawie art.200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło