I SA/Wa 2086/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Rudnicka Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Monika Chorzewska - Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2007 r. sprawy ze skargi Zakładów [...] S.A. z siedzibą w R. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji uwłaszczeniowej oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2006 r., nr [...] Minister Budownictwa uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2006r., nr [...], odmawiającą uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1993 r., nr [...] dotyczącej uwłaszczenia Zakładów [...] w R. nieruchomościami położonymi w R. przy ul. [...] oraz w miejscowości R. i R. o łącznej pow. [...] ha oraz stwierdzającej, że w/w decyzja Wojewody [...], w części dotyczącej nieruchomości o pow. [...] ha wchodzącej w skład działki nr[...], została wydana z naruszeniem prawa. W toku postępowania ustalono następujący stan faktyczny. Wojewoda [...], działając na podstawie art. 2 ust 1-3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.), decyzją z dnia [...] kwietnia 1993 r., nr [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem [...] grudnia 1990 r. przez Zakłady [...] w R. prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w R. przy ul. [...] oraz w miejscowości R. i R., oznaczonego jako działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] o łącznej pow. [...] ha oraz nieodpłatne nabycie własności budynków i urządzeń znajdujących się na przedmiotowym gruncie. Z uzasadnienia decyzji wynika, iż prawo zarządu w/w zakłady uzyskały na podstawie orzeczenia Ministra nr [...] z dnia [...] lutego 1948 r., (ogłoszonego w Monitorze Polskim Nr 44 z dnia 30 kwietnia 1948r. poz. 226) i protokołu zdawczo-odbiorczego Nr [...] z dnia [...] listopada 1948r. oraz aktów notarialnych Państwowego Biura Notarialnego w C. z dnia [...] sierpnia 1972r. Rep. [...] Nr [...] – umowy sprzedaży, z dnia [...] sierpnia 1972r. Rep.[...] Nr [...] - umowy sprzedaży i z dnia [...] sierpnia 1972r. za Rep. [...] Nr [...] - umowy sprzedaży. Decyzja ta wobec nie zaskarżenia w ustawowym terminie stała się ostateczna. Wnioskiem z dnia [...] października 1998 r. A. R. Kurator Sądowy Spółki Akcyjnej Fabryka [...] SA w R., wystąpiła do Wojewody [...] o wznowienie postępowania, powołując się na art. 145 § 1 pkt 4 kpa, ze wskazaniem, że roszczenia o zwrot znacjonalizowanego mienia zgłoszono w [...] r. Decyzją z dnia [...] grudnia 1998 r., Nr [...] Wojewoda [...] i odmówił wznowienia postępowania wskazując, iż wnioskodawca nie ma przymiotu strony. Po rozpatrzeniu odwołania, w którym wskazano dodatkowo na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 8 kpa, Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] czerwca 1999 r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując, iż wnioskodawca posiada interes prawny w rozumieniu art. 28 Kpa. Następnie, po rozpatrzeniu skargi Zakładów [...] SA w R. na w/w decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 grudnia 2000 r., sygn. akt I SA 1762/99 oddalił skargę na decyzję organu centralnego potwierdzając przymiot strony wnioskodawcy wznowienia. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2001 r. wznowił postępowanie zakończone w/w decyzją Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1993 r., a następnie decyzją z dnia [...] lipca 2006 r., nr [...] odmówił uchylenia powyższej decyzji oraz stwierdził że decyzja ta, w części dotyczącej nieruchomości o pow. [...] ha wchodzącej w skład działki nr [...], została wydana z naruszeniem prawa. Od tej decyzji odwołanie wniosły Zakłady [...] SA w R. Po rozpatrzeniu odwołania Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] października 2006 r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2006 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez ten organ w uzasadnieniu wskazując, iż uwłaszczenie, które nastąpiło na podstawie art. 2 ust. 1-2 w/w ustawy z dnia 29 września 1990 r. odnosi się do stanu prawnego obowiązującego w dniu 5 grudnia 1990 r. i oznacza przekształcenie istniejącego prawa zarządu w prawa rzeczowe wymienione w powołanym przepisie. Wskazał ponadto, że w dniu wydania zaskarżonej decyzji powyższy przepis został zastąpiony przez art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Wznowienie postępowania - w ocenie Ministra - oznacza, że sprawa winna być ponownie rozpoznana co do istoty, a więc wymaga też rozważenia, czy mogło nastąpić uwłaszczenie także z w/w art. 200 ust. 1. W razie odpowiedzi pozytywnej powinien mieć zastosowanie art. 151 § 1 pkt 1 kpa, a w razie odpowiedzi negatywnej miałby zastosowanie art. 151 § 1 pkt 2 kpa chyba, że zaistniałyby okoliczności o których mowa w art. 146 kpa. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 1 kpa, natomiast rozstrzygnięcie, w części dotyczącej odmowy uchylenia decyzji, odnosi się do art. 151 § 1 pkt 1 i ewentualnie art. 146 § 2 kpa, co oznacza, że decyzja ta jest wewnętrznie sprzeczna. Jeżeli natomiast powołano się na art. 151 § 2 kpa, to orzeczenie winno być zgodne z treścią tego przepisu, a więc, po wskazaniu na okoliczności z art. 146 § 1 kpa winno być dokonane orzeczenie o wydaniu decyzji z naruszeniem prawa w odniesieniu do całej decyzji, a nie tylko jej części. Ponadto organ administracyjny I instancji mając informacje o zbyciu prawa użytkowania wieczystego, nie zapewnił w postępowaniu czynnego udziału nabywcom tego prawa R. i W. G. lub ich następcom prawnym, czym naruszył art. 10 § 1 kpa. Nie ustalono bowiem adresu zamieszkania użytkownika wieczystego gruntu oznaczonego jako działka nr [...] (powstałej z działki nr [...] wymienionej w decyzji uwłaszczeniowej) i skierowano decyzję na adres, który nie był aktualnym adresem strony, o czym organ powziął już wiadomość z adnotacji poczty na uprzednio zwracanej korespondencji kierowanej na ten nieaktualny adres. Uzupełniająco organ odwoławczy wskazał również, iż zbycie prawa użytkowania wieczystego nie stanowi przesłanki do odmowy uchylenia decyzji, natomiast przesłanki takie określa art. 146 kpa. Pismem z dnia [...] listopada 2006 r. pełnomocnik strony skarżącej Zakładów [...] S.A. z/s w R. – radca prawny R. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na w/w decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] października 2006 r. Wskazanej decyzji zarzucił naruszenie: 1. art. 7, 8, 11, 15, 77 § 1, 80, 107 § 3, 128, 138 § 2 kpa w związku: a) z ustosunkowaniem się tylko do jednego z zarzutów zawartych w odwołaniu, b) przejściem do porządku nad innymi istotnymi zarzutami odwołania, c) wyjściem w sposób nieuprawniony poza zarzuty odwołania przez nawiązanie do treści art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, d) wadliwym (milczącym) ustaleniem, jakoby postępowanie w tej sprawie w znaczeniu formalnym zostało wszczęte i nie zakończone wydaniem decyzji ostatecznej przed dniem 1 stycznia 1998 r. 2. naruszenie art. 200 ust.1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 242 tej ustawy z uwagi na dokonanie wadliwej wykładni tego przepisu. Mając powyższe na względzie strona skarżąca wniosła o uchylenie lub stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Ministra Budownictwa oraz o zasądzenie kosztów postępowania w sprawie. W odpowiedzi na skargę Minister Budownictwa podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Pismem z dnia [...] czerwca 2007 r. pełnomocnik uczestnika postępowania Fabryki [...] – radca prawny E. K. wniosła w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) o oddalenie wniesionej przez Zakłady [...] S.A. z/s w R. skargi jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że niniejsza skarga jest nieuzasadniona. Uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2007 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji z uwagi na wskazane uchybienia nie narusza przepisów prawa w sposób uzasadniający uwzględnienie skargi. Odnosząc się do zarzutów naruszenia przez organ przepisów procesowych wskazanych przez pełnomocnika strony skarżącej w skardze stwierdzić należy, iż zarzuty te są nieuzasadnione. W szczególności wskazać należy, iż niezrozumiały jest zarzut procesowy dotyczący naruszenia zaskarżoną decyzją art. 138 § 2 kpa, zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, co też jak wynika z akt sprawy Minister Budownictwa uczynił uchylając zaskarżoną decyzję i wskazując jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Ponadto wskazać należy, iż każde postępowanie administracyjne winno być prowadzone zgodnie z przepisami zawartymi w kodeksie postępowania administracyjnego. W szczególności zgodnie z art. 10 § 1 kpa, organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W ocenie Sądu powyższy przepis został naruszony przez organ administracyjny I instancji, na co również zwrócił uwagę organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji. Mając bowiem informacje o zbyciu prawa użytkowania wieczystego Wojewoda [...] nie zapewnił w postępowaniu czynnego udziału nabywcom tego prawa R. i W. G. lub ich następcom prawnym. Organ ten bowiem nie ustalił adresu zamieszkania użytkownika wieczystego gruntu oznaczonego jako działka nr [...] (powstałej z działki nr [...] wymienionej w decyzji uwłaszczeniowej) i skierował decyzję na adres, który nie był aktualnym adresem strony, o czym organ powziął już wiadomość z adnotacji poczty na uprzednio zwracanej korespondencji kierowanej na ten sam nieaktualny adres. Wobec tego, że decyzja organu administracyjnego I instancji została wydana po nieprawidłowo przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym, gdyż nie brały w nim udziału wszystkie zainteresowane strony – R. i W. G., wieczyści użytkownicy gruntu oznaczonego jako działka nr [...] (powstała z działki nr [...] wymienionej w decyzji uwłaszczeniowej), uznać zatem należy, iż zasadnie Minister Budownictwa uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2006 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Ponieważ przedmiotowa decyzja organu I instancji jest wadliwa z powodów formalnych (została wydana po nieprawidłowo przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym), dlatego też Sąd musiał powstrzymać się od jej oceny merytorycznej. Dopiero bowiem decyzja wydana po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym, może być przedmiotem oceny przez Sąd co do istoty sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr.152 poz. 1270 ze zm.) , orzekł jak w sentencji wyroku.