I SA/Wa 2089/07

WyrokWSA w Warszawie2008-04-25

Skład orzekający: Elżbieta Lenart, Emilia Lewandowska, Mirosław Gdesz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przysługuje, gdy nieruchomość ta w dniu 1 września 1939 r. nie znajdowała się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej?
Ratio decidendi
Prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., przysługuje wyłącznie w sytuacji, gdy właściciel nieruchomości był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim, zamieszkiwał na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i opuścił je z przyczyn określonych w ustawie. Kluczowym warunkiem jest położenie nieruchomości na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 1 września 1939 r. Jeśli nieruchomość znajdowała się poza granicami Polski w tym dniu, prawo do rekompensaty nie przysługuje, niezależnie od historii miasta czy losu właściciela.
Stan faktyczny
Skarżąca K. Z. wniosła o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości przez A. Z. poza granicami RP. Wojewoda Śląski odmówił przyznania prawa do rekompensaty, wskazując, że nieruchomość w dniu 1 września 1939 r. nie znajdowała się na terytorium Polski, a skarżąca nie zamieszkiwała w Polsce. Minister Skarbu Państwa utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła organom brak przeprowadzenia dowodu co do historii i polskości miasta C., gdzie znajdowała się nieruchomość.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie sędzia WSA Emilia Lewandowska asesor WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant Marta Maciejkowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie mienia pozostawionego poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] Minister Skarbu Państwa, po rozpatrzeniu odwołania K. Z., utrzymał w mocy decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] o odmowie potwierdzenia posiadania przez K. Z. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości przez A. Z. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonej w miejscowości C. przy ul. [...]. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wojewoda Śląski, decyzją z dnia [...] listopada 2006 r., po rozpatrzeniu wniosku skarżącej z dnia 11 lipca 2005 r. odmówił jej prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w miejscowości C. - ponieważ do 1 września 1939 r. nieruchomość ta nie znajdowała się na terytorium Państwa Polskiego, a sama skarżąca nie zamieszkiwała na terytorium Polski. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. utrzymał w mocy powołaną decyzję Wojewody Śląskiego. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że na mocy art. 27 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.) postępowania w sprawach potwierdzenia prawa do rekompensaty wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy prowadzi się na podstawie jej przepisów. Zgodnie zaś z art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. prawo do rekompensaty przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami RP, jeżeli spełnia on łącznie następujące przesłanki: był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim, obecnie posiada obywatelstwo polskie, zamieszkiwał w tym dniu na byłym terytorium RP oraz opuścił je z przyczyn, o których mowa w art. 1 przedmiotowej ustawy. Tymczasem bezspornym jest fakt, że miejscowość C. w dniu 1 września 1939 r. nie znajdowała się granicach Rzeczypospolitej Polskiej. Dlatego też nie było podstaw do potwierdzenia prawa do rekompensaty. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi K. Z. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W jej uzasadnieniu skarżąca podniosła, że organ przed wydanie decyzji nie przeprowadził dowodu co do dziejów i polskości miasta C. Wskazała, że A. Z. z rodziną została wyrzucona przez Rosjan a następnie repatriowana do Polski. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie mogła być uwzględniona. Przepis art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.) jest jednoznaczny i nie wymaga żadnej interpretacji - prawo do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej może zrealizować tylko w sytuacji, kiedy właściciel pozostawionej nieruchomości był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim, zamieszkiwał w tym dniu na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz opuścił je w okolicznościach, o których mowa w art. 1 tej ustawy. Ustawa dotyczy więc, co wynika również z jej tytułu, tylko i wyłącznie rekompensaty za nieruchomości, które do dnia 1 września 1939 r. położone były na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Przedmiotowa nieruchomość położona natomiast była w C. i tam też zamieszkiwała do dnia 1 września 1939 r. A. Z. C. co jest oczywistym faktem historycznym nie wchodziły w 1939 r. w granice Rzeczypospolitej Polskiej, położone były na terytorium R. Dlatego też skarżącej nie mogło być przyznane prawo do rekompensaty. Powołana ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. przyznaje prawo do rekompensaty tylko za nieruchomości leżące na terenie obszaru byłego Państwa Polskiego, nie przewiduje natomiast mechanizmu kompensacyjnego za konfiskaty mienia dokonane wobec obywateli polskich na terenach wchodzących do dnia 1 września 1939 r. w obszar innych państw. W związku z tym jakiekolwiek postępowania dowodowe co do historii C. nie ma znaczenia dla wyniku postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie. W tym stanie sprawy zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzającą ją decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają prawu. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło