I SA/Wa 2089/12

Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku H. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. Z. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. H. Z., wnioskiem z dnia [...] listopada 2012 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. Z. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z bratem. Źródłem utrzymania rodziny są świadczenia rentowe wnioskodawczyni oraz jej brata w łącznej wysokości [...] zł miesięcznie. Posiadany majątek to dom o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] arów. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że większą część uzyskiwanego dochodu przeznacza na utrzymanie i leczenie. Wobec podniesionych we wniosku okoliczności, celem oceny rzeczywistego stanu majątkowego, możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawczyni, pismem z dnia 20 listopada 2012 r. wezwano skarżącą do złożenia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy, dodatkowych dokumentów pozwalających na pełne wyjaśnienie jej sytuacji majątkowej, w tym m.in. dokumentów potwierdzających wysokość otrzymywanych świadczeń rentowych, wyciągów lub wykazów z posiadanych przez wnioskodawczynię oraz jej brata, rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, dokumentów wskazujących i potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych w związku z utrzymaniem i leczeniem. Wezwanie doręczone zostało w dniu 23 listopada 2012 r. Termin do jego wykonania upływał zatem w dniu 30 listopada 2012 r. Mimo upływu wyznaczonego terminu skarżąca nie wykonała przedmiotowego wezwania. W dniu 29 listopada 2012 r. na rachunek bankowy Sądu uiszczony natomiast został wpis sądowy od skargi. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Instytucja przyznania prawa pomocy jest zatem rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, wobec osób, których sytuacja materialna, bytowa jest trudna. Zawarte w art. 246 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że H. Z. nie wykazała należycie, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W rozpoznawanej sprawie pismem z dnia 20 listopada 2012 r. wezwano wnioskodawczynię do złożenia – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy - dodatkowych dokumentów, pozwalających na pełne wyjaśnienie jej sytuacji materialnej, a tym samym ustalenie istnienia przesłanek do ewentualnego pozytywnego załatwienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mimo upływu wyznaczonego terminu skarżąca nie wykonała wezwania - nie nadesłała żądanych dokumentów, co uniemożliwia rzeczywistą ocenę jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych. W świetle powyższego stwierdzić należy, że skarżąca nie wykazała należycie, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie i brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego w tym przedmiocie wniosku. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.