I SA/Wa 2089/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Prokuratora Rejonowego dla [...] w K. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi na orzeczenie Komisji Regulacyjnej do Spraw Gmin Wyznaniowych [...] z dnia [...] października 2008 r., sygn. akt [...] w przedmiocie odszkodowania za przeniesienie własności nieruchomości postanawia odrzucić wniosek o przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Postanowieniem z 23 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 2089/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę Prokuratora Rejonowego [...] w K. na orzeczenie Komisji Regulacyjnej do Spraw Gmin Wyznaniowych [...] z [...] października 2008 r., nr [...], z uwagi na złożenie skargi po terminie. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 11 lipca 2018 r., sygn. akt II OZ 773/18 oddalił zażalenie na ww. postanowienie z 23 stycznia 2018 r. Pismem z dnia 6 lutego 2018 r. Prokurator Rejonowy [...] w K.e złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na powyższe orzeczenie Komisji. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu Prokurator wyjaśnił, że brak zachowania przez niego sześciomiesięcznego terminu do wniesienia skargi znajduje usprawiedliwienie w kontekście specyfiki przedmiotu zaskarżenia, jakim jest orzeczenie Komisji Regulacyjnej oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 marca 2013 r. sygn. akt K 25/10, jak również wyroków tutejszego Sądu z 14 kwietnia 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 2479/14 i Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 kwietnia 2017 r., sygn. II OSK 2099/15. W ocenie Prokuratora, wyrok Trybunału nie określał jednoznacznie trybu kontroli orzeczeń Komisji, a w tym trybu wnoszenia skarg na orzeczenia tego organu. Z kolei w wyroku z 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 2479/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wywiódł, że zastosowanie w sprawie skarg na orzeczenie Komisji winien mieć art. 52 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 53 § 2 P.p.s.a. (w brzmieniu sprzed 1 czerwca 2017 r.), albowiem od orzeczenia Komisji nie przysługuje środek odwoławczy. Odmienne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 28 kwietnia 2017 r., sygn. II OSK 2099/15, wskazując, że termin do wniesienia skargi wynosi 30 dni od doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Zdaniem Prokuratora dopiero powyższy wyrok NSA rozstrzygnął, że w sprawie mają zastosowanie przepisy P.p.s.a. dotyczące trybu zaskarżania decyzji administracyjnych. Jednocześnie Prokurator podniósł, że procedura zaskarżenia orzeczeń Komisji Regulacyjnej pozostaje nie w pełni ustalona w zakresie problematyki złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Nie wiadomo bowiem kiedy miałby rozpocząć bieg 7 – dniowy termin od ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skargi. W ocenie Prokuratora przyjąć należy, że termin rozpoczął bieg 2 lutego 2018 r., kiedy to zostało doręczone Prokuratorowi postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 2089/17 o odrzuceniu skargi. Dopiero wówczas powziął on wiedzę, że sześciomiesięczny termin nie może być liczony od daty wydania wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny z 28 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2099/15. Prokurator wywiódł, że konieczność złożenia wniosku o przywrócenie terminu wraz ze skargą została przesądzona w postanowieniu z 23 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 2089/17. Odnosząc się do regulacji przewidzianej w art. 87 § 5 P.p.s.a., Prokurator wskazał, że w niniejszej sprawie zachodzą wyjątkowe okoliczności uzasadniające przywrócenie uchybionego terminu po upływie roku od jego upływu. Wynika to z faktu, że ww. orzeczenie Komisji Regulacyjnej do Spraw Gmin Wyznaniowych [...], pomimo jego doręczenia stronom postępowania nie mogło być skutecznie zaskarżone do sądu administracyjnego, aż do 28 kwietnia 2017 r., kiedy zapadł wyrok NSA w sprawie o sygn. akt II OSK 2099/15. Dopiero wówczas zostało przesądzone, że akty te mogą być poddawane kontroli sądowoadministracyjnej w trybie przewidzianym dla decyzji administracyjnych. W odpowiedzi na wniosek Komisja Regulacyjna do Spraw Gmin Wyznaniowych [...] wniosła o jego odrzucenie ewentualnie o oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje : Zgodnie z art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W myśl przepisu art. 88 ww. ustawy spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wniosek Prokuratora o przywrócenie terminu do wniesienia skargi należało odrzucić jako złożony z uchybieniem 7 dniowego terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. Prokurator jako datę ustania przyczyny uniemożliwiającej wniesienie skargi w terminie ustawowym wskazał 2 lutego 2018 r., jako datę doręczenia postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 23 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 2089/17 podnosząc, że od dnia doręczenia postanowienia uzyskał wiedzę o możliwości i trybie zaskarżenia orzeczenia Komisji. Ze stanowiskiem tym nie można się zgodzić. Wskazać należy, że wydawanie orzeczeń przez Komisję reguluje ustawa z 20 lutego 1997 r. o stosunku Państwa do gmin wyznaniowych żydowskich w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2014 r., poz. 1798). Przepis art. 33 ust. 5 powyższej ustawy stał się przedmiotem kontroli Trybunału Konstytucyjnego. Trybunał w wyroku z 13 marca 2013 r., sygn. akt. K 25/10 wskazał, że art. 33 ust. 5 ustawy nie wykluczył dopuszczalności sądowej kontroli zgodności z prawem wydanego orzeczenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Oznacza to, że od daty opublikowania wyroku Trybunału, tj. od 11 kwietnia 2013 r. (Dz.U. z 2013 r., poz. 432) otwarta została droga do zaskarżania orzeczeń Komisji do sądu. Zatem podmiot mający interes prawny w zakwestionowaniu orzeczenia Komisji mógł wystąpić z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, w ciągu 7 dni od daty ogłoszenia wyroku Trybunału. Prokurator po opublikowaniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie podjął czynności mających na celu zaskarżenie orzeczenia Komisji. Skargę na orzeczenie Komisji Regulacyjnej do Spraw Gmin Wyznaniowych [...] z [...] października 2008 r., złożył dopiero po upływie ponad czterech lat od daty ogłoszenia ww. wyroku sądu konstytucyjnego. Podnieść należy, że Prokurator, jako organ stojący, m.in. na straży praworządności (art. 2 ustawy Prawo o Prokuraturze), nie może skutecznie zasłaniać się specyfiką postępowania dotyczącą zaskarżania orzeczeń Komisji, a tym bardziej w ten sposób uzasadniać znacznej bezczynności w złożeniu wniosku o przywrócenie terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. Nie do zaakceptowania jest stanowisko Prokuratora, że nie mógł on po wyroku Trybunału wnieść skargi do właściwego sądu administracyjnego w sytuacji, gdy Trybunał Konstytucyjny wskazał, że działalność Komisji Regulacyjnej do Spraw Gmin Wyznaniowych [...] należy do sfery działań administracji publicznej oraz że podlega kontroli sądów administracyjnych. Ze wszystkich wyżej omówionych przyczyn nie sposób uznać, że w niniejszej sprawie wystąpiły wyjątkowe okoliczności, o których mowa w art. 87 § 5 P.p.s.a. Wobec tego, że wniosek Prokuratora o przywrócenie terminu do złożenia skargi został wniesiony z uchybieniem 7 – dniowego terminu wskazanego w art. 87 § 1 P.p.s.a., Sąd z mocy art. 88 zdanie pierwsze P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.