I SA/Wa 209/16

WyrokWSA w Warszawie2017-07-11

Skład orzekający: Dariusz Pirogowicz, Emilia Lewandowska, Magdalena Durzyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest związany oceną prawną zawartą w uzasadnieniu prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, nawet jeśli dotyczy on innej nieruchomości, ale tej samej osoby i tych samych kuratorów składających wniosek dekretowy?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest związany oceną prawną zawartą w uzasadnieniu prawomocnego wyroku NSA, jeśli dotyczy on innej nieruchomości (innego przedmiotu postępowania). Moc wiążąca prawomocnego orzeczenia ogranicza się do jego sentencji. Niemniej jednak, przy ocenie skuteczności wniosku dekretowego można posiłkować się stanowiskiem NSA wyrażonym w poprzednim wyroku, nawet jeśli nie w trybie art. 153 lub 170 PPSA.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa, która utrzymała w mocy decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z 1955 r. odmawiającej przyznania prawa własności czasowej do gruntu. Podstawą stwierdzenia nieważności było ustalenie, że postępowanie dekretowe zostało wszczęte na wniosek nieuprawnionych osób (kuratorów nieżyjącej właścicielki). Skarżący zarzucili m.in. bezzasadne związanie organu oceną prawną zawartą w wyroku NSA dotyczącym innej nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska WSA Magdalena Durzyńska (spr.) Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2017 r. sprawy ze skargi K. K., D. K. i M. K. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. [...] Minister Infrastruktury i Budownictwa (dalej jako organ/minister) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23) utrzymał w mocy decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] maja 2015 r., znak [...] stwierdzającą nieważność decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej nr [...] z dnia [...].07.1955 r. oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] nr [...] z dnia [...].04.1955 r. odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ulicy [...] p.n. "[...]" nr lup [...] oraz [...] w części dotyczącej nieruchomości ozn. nr hip. [...]. W uzasadnieniu ww decyzji organ wskazał, że podstawę do stwierdzenia nieważności ww decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej nr [...] z dnia [...].07.1955 r. oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia z dnia [...].04.1955 r. odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ulicy [...] p.n." [...]" w części dotyczącej nieruchomości ozn. nr hip. [...] było oparte na orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4.11.2010 r., sygn. akt I OSK 1133/10 - ustalenie, że postępowanie dekretowe zostało wszczęte na wniosek nieuprawnionej osoby gdyż wniosek o przyznanie prawa własności czasowej został złożony przez kuratorów nieobecnej właścicielki, która w dacie jego składania od kilku lat już nie żyła. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 dalej jako dekret) dotychczasowy właściciel gruntu, prawni następcy właściciela, będący w posiadaniu gruntu, lub osoby prawa jego reprezentujące (...) mogli w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie jego dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną. Wskazał następnie, że ogłoszenie o objęciu w posiadanie przez Gminę [...] rejonu miasta, w którym znajdowała się nieruchomość hip. [...] ukazało się w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego [...] nr [...] z dnia [...].08.1948 r. w pkt. 13 zaś wniosek o przyznanie nieobecnej właścicielce M. K. prawa własności czasowej do ww nieruchomości złożony przez jej ustanowionych sądownie kuratorów wpłynął w dniu [...].02.1949 r. (tj. w terminie dekretowym). Precyzując organ podał, że sporny wniosek z 1949r. o przyznanie prawa własności czasowej został złożony przez adw. Z. N. i adw. B. M. jako ustanowionych postanowieniem Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...].04.1943 r., sygn. akt [...] kuratorów praw i majątku nieobecnej M. K., która zmarła jesienią 1943r. ([...].11.1943 r.) W tym zakresie powołując się na art. 153 i art. 170 ppsa organ przyjął, iż wiąże go ocena prawna prawidłowości złożenia wniosku dekretowego wyrażona w wyroku NSA sygn. akt I OSK 1133/10 - wydanym w sprawie dotyczącej tej samej właścicielki i tych samych kuratorów lecz odnośnie do innej części nieruchomości pn. "[...]". Organ za ww wyrokiem NSA w sprawie I OSK 1133/10 podał, że obowiązujące w 1943 r., tj. w dacie powołania kuratorów, aż do ich uchylenia z dniem 1 stycznia 1947 r., przepisy Kodeksu cywilnego Królestwa Polskiego z dnia 1 czerwca 1825 r. (Dziennik Praw Królestwa Polskiego 1825.10.41.3) w tytule III dziale I stanowiły o opiece nad majątkiem osób nieobecnych, przewidywały możliwość ustanowienia kuratora, na wniosek prokuratora lub stron zainteresowanych dla zachowania praw i majątku pozostawionego przez osobę nieobecną (art. 36) a także o uchyleniu orzeczenia o wyznaczeniu kuratora w razie śmierci osoby nieobecnej lub uznaniu tej osoby za zmarłą (art. 40) a także że z przepisami tymi korespondowały regulacje Kodeksu postępowania cywilnego z dnia 29 listopada 1930 r., które przewidywały w art. 153 możliwość ustanowienia kuratora dla strony nieznanej z miejsca pobytu na czas trwania procesu (art. 153). Z dniem 1 stycznia 1947 r., czyli z dniem wejścia w życie dekretu z dnia 14 maja 1946 r. "Prawo opiekuńcze" (Dz. U. z 1946, Nr 20, poz. 135) instytucje kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu regulował art. 58 dekretu do czasu wejścia w życie Kodeksu rodzinnego z dnia 27 czerwca 1950 r. (Dz. U. Nr 34, poz. 308). Dalej organ podał, że kuratora nieobecnego (curatora absentis), pod rządem wymienionych przepisów, ustanawiało się dla ochrony praw osoby, która z powodu nieobecności nie mogła prowadzić swoich spraw i która nie miała pełnomocnika. Kuratora absentis ustanawiano dla osoby nieobecnej, a nie dla osoby w ogóle nieistniejącej, nieznanej lub dla osoby, która zmarła (przywołał orzeczenie Sądu Najwyższego z 10 października 1950 r., sygn. C 248/50, publ. Nowe Prawo 1951, nr 12, s. 40.). Zakres praw i obowiązków kuratora ustalał każdorazowo sąd opiekuńczy, przy czym kuratela absentis miała (i ma do chwili obecnej) charakter niejako zabezpieczającej, z reguły w jej zakres wchodzi dokonywanie czynności zwykłego zarządu. Minister za NSA podkreślił, że w dacie złożenia wniosku przez kuratorów majątku M. K. już nie żyła, a kurator spadku nie został ustanowiony. Podał też, że stosownie do art. 10 obowiązującego w dacie złożenia wniosku dekretowego rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej o postępowaniu administracyjnym (Dz. U. Nr 36, poz. 341): "Zdolność prawną i zdolność do działań prawnych ocenia władza według prawa cywilnego, o ile przepisy administracyjne w poszczególnych wypadkach nie stanowią inaczej". Z kolei art. 3 § 1 dekretu Prawo spadkowe z 8 października 1946 r. (Dz. U. Nr 60, poz. 328) przewidywał, że z chwilą śmierci spadkodawcy następuje otwarcie spadku. W konsekwencji organ przyjął, że wniosek dekretowy w niniejszej sprawie nie został złożony przez podmiot wymieniony w art. 7 ust. 1 dekretu a zatem orzeczenie dekretowe rozstrzygające w przedmiocie wniosku złożonego przez osoby nie należące do kręgu podmiotów do tego legitymowanych, a wymienionych w art. 7 ust. 1 dekretu, w sposób rażący - w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa - narusza prawo, czyli art. 7 ust. 1 i 2 wymienionego dekretu. Wyjaśnił, że niezasadnie wszczęte postępowanie o wydanie decyzji dekretowej na wniosek osób nieuprawnionych, organ dekretowy winien był umorzyć jako bezprzedmiotowe, a nie rozstrzygać merytorycznie. Jednocześnie wskazał, iż ww. decyzje dekretowe w części dot. hip. [...] nie wywołały nieodwracalnych skutków prawnych w rozumieniu art. 156 § 2 kpa, gdyż działki nr [...] i nr [...] odpowiadające dawnej nieruchomości ozn. hip. [...] stanowią własność Miasta [...] i nie były przedmiotem obrotu cywilno-prawnego. Skargę na opisaną na wstępie decyzję ministra złożyli K. K., D. K. i M. K. (dalej jako skarżący). Ministrowi Infrastruktury i Budownictwa zarzucili naruszenie: 1. art. 170 ppsa w zw. z art. 171 ppsa w zw. art. 153 ppsa poprzez bezzasadne uznanie, iż przy ocenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji dekretowej odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu ww nieruchomości [...] organ nadzorczy jest związany oceną prawną naruszania art. 7 ust. 1 dekretu dotyczącą skuteczności złożenia wniosku z dnia 16 lutego 1949 r., o ustanowienie prawa wieczystego użytkowania nieruchomości [...] pod nazwą "[...]" w sprawie nieruchomości hipotecznej hip Nr [...], zawartą w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 4 listopada 2010 r., (sygn. I OSK 1133/10). W tym zakresie skarżący podali, iż a) wypowiedź NSA zawarta w wyroku z dnia 4 listopada 2010 r., dotyczyła kontroli innej "sprawy administracyjnej" gdyż przedmiotem rozstrzygnięcia było wyłącznie stwierdzenie nieważności decyzji dekretowej w zakresie nieruchomości hipotecznej Hip Nr [...], natomiast niniejsza sprawa dotyczy nieruchomości hipotecznej Hip Nr [...], a zatem brak jest tożsamości "przedmiotu rozstrzygnięcia", a w konsekwencji brak jest zasadności zastosowania przepisów art. 170 ppsa, art. 171 ppsa ppsa oraz art. 153 ppsa; b) wypowiedź NSA zawarta w wyroku z dnia 4 listopada 2010 r., w zakresie braku skuteczności złożenia wniosku dekretowego na podstawie art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego nie stanowiła "oceny prawnej" w ujęciu art. 153 ppsa w tym postępowaniu, 2. art. 170 ppsa w zw. z art. 171 ppsa poprzez dokonanie wykładni niezgodnie z konstytucyjnymi zasadami wynikającymi z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 78 Konstytucji RP, art. 176 Konstrukcji RP i art. 184 Konstytucji RP, polegającej na uznaniu, iż w zakresie złożenia wniosku dekretowego na podstawie art. 7 ust. 1 dekretu [...], dochodzi do związania prawomocnym wyrokiem, również w wypadku gdyby doszło do naruszenia art. 183 § 1 ppsa, przy wydawaniu wyroku NSA w sprawie I OSK 1133/10, a w konsekwencji uchylenie się przez organ nadzorczy, od rozpoznania merytorycznego kwestii skuteczności złożenia wniosku dekretowego przez kuratorów majątku dla nieobecnej M. K. w zakresie nieruchomości hipotecznej Hip Nr [...]; na podstawie art. 7 ust. 1 dekretu; 3. art. 170 ppsa w zw. z art. 171 ppsa w zw. z art. 183 § 1 ppsa poprzez bezzasadne uznanie, iż związanie prawomocnym wyrokiem NSA oddalającym skargę kasacyjną od wyroku oddalającego skargę od decyzji nadzorczej stwierdzającej wydanie decyzji dekretowej z rażącym naruszaniem prawa tj. art. 7 ust. 2 dekretu, dotyczy również uzasadnienia prawomocnego wyroku oraz wyrażonych w nim poglądów stanowiących odmienną "ocenę prawną" aniżeli przeprowadzoną przez sąd pierwszej instancji odnośnie do kontrolowanej decyzji nadzorczej, w sytuacji gdy podstawą oddalenia skargi kasacyjnej był brak jej uzasadnionych podstaw; 4. art. 170 ppsa w zw. z art. 171 ppsa w zw. z art. 1 sporządzonego w dniu 20 marca 1952 roku Protokołu Nr 1 ratyfikowanego przez Polskę w dniu 10 października 1994 roku (Dz. U. z 1995 roku Nr 26, poz. 175) do sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 roku, a następnie zmienionej Protokołem Nr 3, Nr 5 i Nr 8 oraz uzupełnionej Protokołem Nr 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz. U. z 1993 roku Nr 61, poz. 284) poprzez jego niezastosowanie, pomimo iż zasada prawomocności nie ma charakteru bezwzględnego i należy ją pogodzić z innymi wartościami wspólnotowymi podlegającymi ochronie jak zasada pierwszeństwa prawa wspólnotowego oraz jego skuteczności, a przez to pozbawienie skarżących prawnie uzasadnionego oczekiwania, uzyskania efektywnego korzystania z nieruchomości stanowiącej własność ich spadkodawcy; 5. art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 107 § 3 kpa z w. z art. 136 kpa przez brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz dowodowego w zakresie ustalenia jakie czynności podejmował w dniu 16 lutego 1949 r., oraz po tym terminie, adwokat B. M. oraz adwokat Z. N. w imieniu nieobecnej M. K., czy miał świadomość śmierci M. K. w dacie złożenia wniosku dekretowego, przyczyn i daty odwołania kurateli nieobecnej M. K. na wniosek Prezydium Rady Narodowej, oraz brak odniesienia się do dowodów z dokumentów przedstawionych przez skarżących w toku postępowania odwoławczego a zatem całkowity brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i dowodowego istotnego dla oceny skuteczności złożenia wniosku dekretowego przez kuratora prawa i majątku dla nieobecnej M. K. w dacie ta nie żyła (przywołali orzeczenie SN z dnia 8 marca 1957 r., III CR 179/57, OSNCK 1958/4/97, postanowienie SN z dnia 13 czerwca 1995 r., II CRN 53/95, LEX nr 1539866, postanowienie SN z dnia 16 czerwca 2004 r., I CZ 40/04 LEX nr 194136) natomiast prowadzenie niezasadnych w okolicznościach sprawy, wywodów dotyczących świadomości o śmierci M. K. jej syna F. K., który nie składał wniosku dekretowego w dniu 16 lutego 1949 r., jak również nie był stroną decyzji dekretowych. 6. art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 157 kpa w zw. z art. 158 § 1 kpa w zw. z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu poprzez stwierdzenie nieważności decyzji dekretowych w wyniku bezzasadnego twierdzenia, iż organy rozpoznające wniosek dekretowy powinny były umorzyć postępowanie dekretowe, nie zaś wydawać merytoryczne rozstrzygnięcia odmawiające przyznania własności czasowej do gruntu "[...]" oznaczonej Hip [...] na skutek rozpoznania wniosku dekretowego złożonego przez kuratora dla nieobecnej M. K. w dniu 16 lutego 1949 r., podczas gdy prawidłowa subsumpcja okoliczności sprawy i wykładnia w/w przepisów prowadzi do wniosku, iż skutecznie został zgłoszony wniosek dekretowy (w imieniu spadkobierców M. K., postanowienie SN z dnia 16 czerwca 2004 r., I CZ 40/04 LEX nr 194136) przez kuratora spadku ustanowionego na podstawie prawomocnego orzeczenia sądowego przed datą śmierci osoby nieobecnej tj. w dacie gdy kurator dla nieobecnej nie miał świadomości, iż M. K. nie żyje jak również w dacie gdy nie był on odwołany na podstawie prawomocnego orzeczenia sądowego , a ponadto wniosek ten został rozpoznany w dacie gdy ani organy rozpoznające wniosek dekretowy ani kurator dla nieobecnej M. K. nie mieli świadomości o jej śmierci. Podnosząc powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) ppsa skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2015 r., ([...]) oraz decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] maja 2015 r" [...] a także o zasądzenie na rzecz każdego z nich kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przypisanych prawem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Jakkolwiek zarzuty sformułowane w skardze są częściowo zasadne, to jednak ich uwzględnienie nie skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji. Jak stanowi bowiem art. 145 § 1 pkt 1 ppsa uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym. Uchybienia proceduralne stwierdzone w toku postępowania administracyjnego nie miały wpływu na wynik sprawy. Zasadne okazały się zarzuty odnośnie do błędnego zastosowania przez organ art. 153, art. 171 i art. 170 ppsa. Ten ostatni stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Przepis ten jest tożsamy z przepisem zawartym w art. 365 § 1 kpc, stąd przy jego interpretacji zasadne jest posiłkowanie się dorobkiem orzeczniczym Sądu Najwyższego. Wskazał na to NSA w wyroku I OSK 2537/14 z dnia 25 maja 2016r. i stanowisko ww Sądu skład tut. Sądu podziela. NSA wyjaśnił mianowicie, że tak w orzecznictwie jak i w doktrynie, przyjmuje się, że w rozumieniu zarówno art. 365 § 1 kpc jak i art. 170 ppsa wiążący charakter ma generalnie sentencja wyroku. Moc wiążąca prawomocnego orzeczenia wyraża się bowiem w dwóch aspektach: pierwszy odnosi się do samego faktu istnienia takiego orzeczenia a drugi, przejawia się w mocy wiążącej rozstrzygnięcia zawartego w jego treści. Zgodnie też z dominującym poglądem judykatury, wynikający z mocy wiążącej stan związania ograniczony jest zatem do rozstrzygnięcia zawartego w sentencji orzeczenia i nie obejmuje jego motywów. Innymi słowy przedmiotem prawomocności materialnej jest ostateczny rezultat rozstrzygnięcia a nie przesłanki, które do niego doprowadziły. Jedynie w szczególnych przypadkach doniosłe dla ustalenia granic mocy wiążącej danego wyroku mogą być motywy rozstrzygnięcia (vide: wyrok SN z dnia 9 września 2015 r., sygn. akt IV CSK 726/14, Lex nr 1827141, uzasadnienie w sprawie I OSK 2537/14). Związanie o którym mowa w art. 170 ppsa oznacza zatem, że sąd musi uwzględnić stan prawny powstały w wyniku danego orzeczenia; wiążący charakter – w rozumieniu omawianego przepisu –ma bowiem sentencja wyroku. Niemniej jednak, dla prawidłowego odczytania jej treści trzeba kierować się także jego uzasadnieniem. (por. też Wojciech Piątek w glosie do wyroku NSA z dnia 25 marca 2013 r. (sygn. akt II GSK 2322/11, opubl. w Systemie Informacji Prawnej Lex Omega). Wg NSA, zasadniczo moc wiążącą w innych postępowaniach ma jedynie sentencja wyroku, wydanego w danej sprawie, co jednak nie wyklucza, że w niektórych, konkretnych wypadkach (a które trudno z góry jednoznacznie określić) niezbędne jest sięgnięcie również do treści motywów danego wyroku (vide uzasadnienie wyroku I OSK 2537/14). Uwzględniając powyższe należało przyjąć, iż przeświadczenie organu odnośnie do związania uzasadnieniem wyroku NSA zawartym w wyroku I OSK 1133/10 w oparciu o treść art. 153, art. 170 i 171 ppsa nie znajdowało uzasadnienia w treści tych przepisów. Słusznie podniesiono bowiem w skardze, że w kontrolowanej sprawie, z uwagi na inny przedmiot postępowania (inna nieruchomość/ a precyzyjnie jej część) nie mamy do czynienia z tożsamością jednej i tej samej sprawy. Pomimo to, nie może ujść z pola widzenia, że niniejsza sprawa objęta kontrolą Sądu dotyczy części tej samej nieruchomości [...] pn. [...], która w oparciu o przepisy dekretu przeszła na własność Skarbu Państwa a następnie gminy; a wniosek "dekretowy" w trybie jego art. 7 ust. 1 złożyli w lutym 1949r. ustanowieni jeszcze wiosną 1943r. kuratorzy dla nieznanej z miejsca pobytu a zmarłej w listopadzie 1943r. M. K. W szczególności byli to ci sami kuratorzy i jeden i ten sam wniosek, który w istocie obejmował kilka nieruchomości hipotecznych. Jakkolwiek zatem nie można mówić o związaniu treścią uzasadnienia wyroku NSA zapadłego w sprawie I OSK 1133/10 (na co wskazał NSA w wyroku I OSK 2537/14) to jednak, przy ocenie skuteczności ww wniosku dekretowego można się posiłkować stanowiskiem NSA wyrażonym w wyroku I OSK 1133/10, choć, co zaznaczono nie w trybie art. 153 czy 170 ppsa. W kontrolowanej sprawie minister uznał, iż rażącym naruszeniem prawa było rozpoznanie merytoryczne zgłoszonego przez kuratorów dla zmarłej M. K. wniosku dekretowego w sytuacji gdy wniosek ten nie został skutecznie złożony. Powołując się na związanie wyrokiem NSA i podnosząc powyższe organ naruszył wprawdzie reguły procesowe odnośnie do zastosowania ww art. 153 i art. 170 ppsa ale uchybienie powyższe nie miało wpływu na wynik sprawy. Ostatecznie bowiem ocena prawna skuteczności wniosku złożonego w 1949r. w imieniu zmarłej w 1943r. M. K. na tym etapie postępowania pozostaje niezmieniona, w szczególności że dotyczy jednego i tego samego wniosku. Sąd rozpoznający niniejszą skargę popiera stanowisko wyrażone przez NSA w wyroku I OSK 1133/10 oraz argumenty tam wyartykułowane ( i przytoczone przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji). Stąd ponowne powielanie ww stanowiska, opisanego w pierwszej części uzasadnienia, wydaje się bezprzedmiotowe. Sąd nie dostrzegł też naruszenia przez organ art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 136 kpa. Organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające w niezbędnym zakresie - warunkowanym trybem, w jakim toczyło się kontrolowane postępowanie. Nie można pominąć, iż postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się w oparciu o przepisy art.156-158 kpa, a zatem jego przedmiotem było ustalenie, czy kwestionowana decyzja dekretowa została wydana z wadami, o których mowa art. 156 § 1 kpa. W toku takiego postępowania organ administracji bada czy przy wydawaniu decyzji podlegającej weryfikacji zostały spełnione ustawowe wymagania warunkujące wydanie orzeczenia zgodnego z prawem. Poza sporem pozostaje okoliczność, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym i stanowi formę nadzoru. Postępowanie nadzorcze podlega takim samym regułom procesowym, jak postępowanie zwykłe z tym, że odmienny jest przedmiot obu postępowań. W postępowaniu zwykłym organ zmierza do wyjaśnienia stanu faktycznego i rozstrzyga merytorycznie sprawę, zaś w postępowaniu nadzorczym przedmiotem jest decyzja (z reguły ostateczna) i ustalenie, czy została ona wydana z kwalifikowanymi wadami, o których stanowi art.156 § 1 kpa. Co do zasady nie prowadzi się jednak postępowania wyjaśniającego czy dowodowego od początku. Ponadto, wbrew zarzutom skargi, skuteczność złożonego w imieniu osoby zmarłej wniosku nie zależy od rodzaju czynności podejmowanych przez kuratorów w kilka lat po śmierci osoby przez nich reprezentowanej. Wreszcie nie sposób przyjąć, iż w sprawie doszło do naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 157 kpa w zw. z art. 158 § 1 kpa w zw. z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu. Uznanie rozpoznania wniosku dekretowego złożonego przez podmiot do tego nieuprawniony za rażące naruszenie prawa stanowi konsekwencję przyjętego i wyartykułowanego przez Naczelny Sąd Administracyjny założenia, iż wniosek pochodzący od kuratorów dla osoby nieobecnej, tj. M. K., która zmarła kilka lat wcześniej - nie wywołuje skutków prawnych. Ostatecznie: stwierdzone wyżej naruszenie przez organ wyartykułowanych w skardze przepisów zawartych art. 107 § 3 kpa i art. 170, 171 i 153 ppsa odnośnie do związania wyrokiem NSA w sprawie I OSK 1133/10 – nie miło wpływu na wynik sprawy. Przyjęta przez ten Sąd wykładnia stanu prawnego powiązana z zaistniałym w sprawie stanem faktycznym pozostaje jednak aktualna także w tej sprawie. Skutkowało to oddaleniem skargi na podstawie art. 151 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło