I SA/Wa 2090/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Gdesz (spr.) Sędziowie WSA Bogdan Wolski WSA Przemysław Żmich Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata G. S. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych. I. Stan faktyczny 1. Pismem z dnia 19 grudnia 2007 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad złożył do Wojewody [...] wniosek o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym położonej w gminie M., obręb[...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha oraz o udzielenie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie ww. nieruchomości wraz z nadaniem tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. 2. Decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2008 r. Wojewoda [...] udzielił Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad zezwolenia na niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości w celu budowy drogi ekspresowej w korytarzu zarezerwowanym pod autostradę [...] (Obwodnica [...] ) - odcinek: węzeł "[...]" (bez węzła) - węzeł "[...] (z węzłem) - wraz z przebudową infrastruktury technicznej oraz nadał ww. decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. 3. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła J. G. (dalej powoływana jako skarżąca) podnosząc, że stan prawny przedmiotowej nieruchomości jest uregulowany w księdze wieczystej nr[...] . 4. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] października 2009 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania J. G. uchylił w całości powołaną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji Minister wskazał, że pismem z dnia 7 maja 2009 r. zwrócił się do Sądu Rejonowego w P. o nadesłanie odpisu księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości. W dniu 8 lipca 2009 r. do Ministerstwa Infrastruktury wpłynął odpis KW nr [...] z którego wynika, że dla tej nieruchomości jako właściciel jest ujawniona skarżąca. Powyższe wskazuje, że jest ona stroną niniejszego postępowania wywłaszczeniowego i dlatego też postępowanie powinno toczyć się z jej udziałem. Natomiast we wniosku wywłaszczeniowym Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad mylnie wskazał, iż dla przedmiotowej nieruchomości nie ma założonej księgi wieczystej i należy przeprowadzić postępowanie jak dla nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym. Organ wojewódzki nie zweryfikował powyższej informacji, a jedynie pismem z dnia 6 lutego 2008 roku wystąpił Sygn. akt I SA/Wa 2090/09 w trybie art. 50 § 1 Kpa do Pani J. G. o załączenie do akt sprawy dokumentów, z których będzie wynikało, że jest ona właścicielką przedmiotowej nieruchomości. Nie ulega więc wątpliwości, że nieruchomość będąca przedmiotem niniejszego postępowania jest nieruchomością o uregulowanym stanie prawnym. Minister podniósł, że w niniejszej sprawie organ pierwszej instancji o wszczęciu postępowania w sprawie wywłaszczenia ww. nieruchomości zawiadomił jedynie wnioskodawcę, a skoro brak jest podstaw do prowadzenia niniejszego postępowania w trybie nieuregulowanego stanu prawnego nieruchomości, to obowiązkiem organu pierwszej instancji będzie ustalenie kręgu stron oraz zawiadomienie ich o toczącym się postępowaniu. II. Zarzuty zawarte w skardze i stanowisko organu 1. Skarżąca na powyższą decyzję Ministra Infrastruktury wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwestionując podjęte wobec jej osoby działania przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad. Pełnomocnik z urzędu skarżącej - adwokat G. S. - pismem z dnia 15 października 2010 r. zarzucił, iż Minister nie odniósł się do jednoznacznego oświadczenia skarżącej, że nie godzi się na wywłaszczenie. W szczególności nie została wyjaśniona kwestia, czy nieruchomość skarżącej jest niezbędna na cel wywłaszczenia. 2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. III. Uzasadnienie prawne Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, co następuje: 1. Sąd akceptując ustalenia faktyczne dokonane przez organ w zaskarżonej decyzji dokonał kontroli zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zbadał, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.; dalej ppsa) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. Sygn. akt I SA/Wa 2090/09 2. Zarzuty skargi są całkowicie nieuzasadnione i nie mogły stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji, która w istocie jest korzystna dla strony, uznaje bowiem że w sprawie nieuprawnione było wydanie zezwolenia w odniesieniu do nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym - w odniesieniu do nieruchomości, która ma stan prawny uregulowany. Pierwszoinstancyjna decyzja Wojewody [...] została wydana w trybie art. 17 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.; dalej powoływana jako specustawa drogowa) w związku z art. 5 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 220, poz. 1601 ze zm.). Przepis art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. przewiduje (w odniesieniu do inwestycji dla, których wydano decyzje o lokalizacji drogi krajowej), że po wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego wojewoda, na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, udziela w uzasadnionych przypadkach w drodze decyzji pozwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe. Dla uznania spełnienia przesłanek z art. 17 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. zezwalających na niezwłoczne zajęcie nieruchomości konieczne jest ustalenie, że zostało wszczęte w sposób przewidziany ustawą postępowanie wywłaszczeniowe oraz, że istnieje uzasadniona potrzeba niezwłocznego zajęcia nieruchomości. W tym postępowaniu wpadkowym prowadzonym w ramach postępowania wywłaszczeniowego - muszą uczestniczyć osoby, którym przysługują prawa rzeczowe do nieruchomości i prawa te zostały ujawnione w księdze wieczystej. Wynika to z tego, że decyzja o niezwłocznym zajęciu zobowiązuje właściciela do niezwłocznego wydania nieruchomości, opróżnienia lokali i innych pomieszczeń. Dlatego błędne wszczęcie postępowania w odniesieniu do spornej działki w trybie wywłaszczenia nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym doprowadziło w konsekwencji do bezprawnego pozbawienia strony możliwości występowania w sprawie. Pozbawienie strony możliwości działania w postępowaniu wywłaszczeniowym stanowi naruszenie art. 10 i 28 Kpa. W przedmiotowej sprawie dopuszczalne będzie rozpatrzenie wniosku o niezwłoczne zajęcie nieruchomości dopiero po prawidłowym wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego. Dlatego w całości należy podzielić stanowisko Ministra Infrastruktury przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji o konieczności uchylenia decyzji Wojewody [...] i przekazaniu sprawy do Sygn. akt I SA/Wa 2090/09 ponownego rozpatrzenia. Sprawa wywłaszczeniowa, a w związku z tym również wpadkowe postępowanie w przedmiocie niezwłocznego zajęcia musi być bowiem w całości przeprowadzone od nowa. 5. Natomiast nie podlegała ocenie w zaskarżonej decyzji kwestia samej zasadności wywłaszczenia i niezbędności nieruchomości na cel publiczny. Takie zarzuty podniesione przez pełnomocnika skarżącej wykraczają poza granice niniejszego postępowania dotyczącego oceny legalności decyzji uchylającej do ponownego rozpatrzenia sprawę niezwłocznego zajęcia nieruchomości. W ramach tego postępowania zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji działają w granicach określonych przez art. 17 specustawy drogowej i nie są uprawnione do badania kwestii zasadności samego wywłaszczenia. W związku z tym brak jest jakichkolwiek podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, ponieważ nie narusza ona prawa, a zarzuty skargi są nieuzasadnione. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku