I SA/Wa 2090/14
WyrokWSA w Warszawie2014-09-18
Skład orzekający: Elżbieta Sobielarska, Elżbieta Lenart, Anita Wielopolska-Fonfara
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zmiana umowy o pracę na inny rodzaj umowy lub na inne stanowisko w tej samej firmie, bez przerwy w zatrudnieniu, stanowi "utratę dochodu" w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nie można ograniczać wykładni przepisu art. 5 ust. 4 w zw. z art. 3 pkt. 23 lit. c ustawy o świadczeniach rodzinnych wyłącznie do wykładni literalnej, że utrata zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej to rozwiązanie umowy o pracę z upływem czasu, na jaki była zawarta, zwłaszcza gdy od razu zostaje zawarta następna umowa. Sąd przyjął, że należy uwzględnić realia rynku pracy i zastosować wykładnię funkcjonalną i celowościową, co prowadzi do wniosku, że nieprzerwane zatrudnienie, nawet w ramach kolejnych umów, nie stanowi "utraty dochodu".Stan faktyczny
P. M. złożył wniosek o jednorazową zapomogę z tytułu urodzenia dziecka. Prezydent odmówił przyznania świadczenia, uznając, że dochód rodziny przekracza ustawowe kryterium. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił błędne ustalenie dochodu jego żony (doliczenie premii) oraz błędne uznanie, że utracił dochód, co skutkowało nieuwzględnieniem jego rzeczywistego wynagrodzenia. Sąd uznał, że ustalenie dochodu żony było prawidłowe, ale zarzuty dotyczące jego dochodu były zasadne.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2014 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zapomogi z tytułu urodzenia dziecka 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2014 r., nr [...], dotyczącą odmowy przyznania Pawłowi M. świadczenia w formie jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka.
Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W dniu 10 lutego 2014 r. P. M. złożył wniosek o ustalenie prawa do jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka A. M.
Po rozpoznaniu powyższego wniosku Prezydent W. decyzją z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] odmówił P. M. przyznania świadczenia w formie jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka – A. M. z powodu przekroczenia kryterium dochodowego.
W uzasadnieniu zapadłego orzeczenia organ stwierdził, że zgodnie z art. 15b ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. 2013r., poz. 1456 ze zm.), w świetle art. 3 ustawy z 12 października 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych, od 1 stycznia 2013r. jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty [...] zł.
Zgodnie z art. 3 ww. ustawy dochód to:
- przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307, ze zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne (art. 3 pkt I lit. a);
- deklarowany w oświadczeniu dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, pomniejszony o należny zryczałtowany podatek dochodowy i składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne (art. 3 pkt 1 lit. b);
- inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 3 pkt l lit. c).
Zaś z art. 3 pkt 2 ustawy pojęcie "dochód rodziny" oznacza przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy – w niniejszej sprawie jest to rok 2012 r.
W przypadku utraty dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy lub po tym roku, ustalając dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego (art. 5 ust. 4 ustawy). W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, ustalając dochód członka rodziny, uzyskany w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych (art. 5 ust. 4a ustawy).
W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy dochód ustala się na podstawie dochodu członka rodziny powiększonego o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych (art. 5 ust. 4b ustawy).
Z kolei według art.3 pkt 23 ww. ustawy "utrata dochodu" - oznacza utratę dochodu spowodowaną m.in. utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło. Zaś zgodnie z art. 3 pkt 24 ustawy uzyskanie dochodu to m.in. uzyskanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło.
Następnie organ podniósł, że ze zgromadzonej dokumentacji wynika, iż w skład rodziny wchodzą [...] osoby: P. M., jego żona – S. M. oraz dziecko A. M.
Z oświadczenia złożonego przez wnioskodawcę wynika, że w czerwcu 2012 r. pracował na umowę zlecenie w Krajowej [...]. Zgodnie z art.3 pkt. 23 lit. c ustawy o świadczeniach rodzinnych w/w dochód jest dochodem utraconym (art. 5 ust. 4 ustawy). Ponadto P. M. w okresie 31 października 2013r. utracił zatrudnienie w firmie [...] S.A. w związku z tym, nie wzięto pod uwagę dochodu z tego tytułu wykazanego w zaświadczeniu o dochodzie za 2012 r. (art. 5 ust. 4 ustawy).
Z dokumentacji wynika, że następnie zawarł on nową umowę o pracę z w/w firmą od 1 listopada 2013r., w związku z art. 3 pkt 24 lit.c ustawy o świadczeniach rodzinnych doliczono dochód netto za grudzień 2013r. w kwocie [...] zł jako dochód uzyskany.
Jak wynika z dokumentacji, żona wnioskodawcy od 2 stycznia 2012r. pracuje w jednym zakładzie pracy tj. [...] w W. i w roku 2012 osiągnęła dochód wyłącznie z tytułu umowy o pracę z w/w pracodawcą - zatem jej średni miesięczny dochód wynosi [...]. Na dochód ten składają się przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne - czyli: [[...]] podzielone przez 12 miesięcy.
Po przeliczeniu dochodów, miesięczny dochód w przeliczeniu na osobę jest równy [...] zł, tj.: [...] zł podzielone na [...] osoby.
Podsumowując organ stwierdził, że powyższe oznacza przekroczenie ustawowego kryterium uprawniającego do jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka, czyli kwoty [...] zł. Dodał, iż w świetle art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa i w tym stanie faktycznym i prawnym decyzja jest uzasadniona.
Od powyższej decyzji P. M. odwołał się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię, a w szczególności art. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych oraz nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego stanowiącego podstawę wydania skarżonej decyzji - w efekcie czego organ orzekający stwierdził, iż ich miesięczny dochód na 1 osobę jest zbyt wysoki i odmówił przyznania jednorazowego świadczenia z tytułu urodzenia się dziecka. Podniósł, iż z wydaną decyzją nie sposób się zgodzić, gdyż organ błędnie określił dochód jego żony, która od dnia 1 stycznia 2012 r. pracuje w Krajowej [...]. Zgodnie z umową o pracę jej miesięczny dochód wynosi [...] zł brutto. Podczas obliczenia dochodu, organ błędnie doliczył nagrody otrzymywane przez nią w 2012 r., gdyż nagroda pieniężna nie ma charakteru stałego i otrzymywana jest jedynie w ściśle określonych przypadkach. Nie można zatem przyjąć - tak jak błędnie zrobił to organ - że średni miesięczny dochód jego żony wynosi [...] zł netto. Do wyliczeń organ powinien przyjąć podstawę wynagrodzenia, jakie jego żona uzyskiwała w 2012r., bez dodatków, które w ciągu roku się zmieniały. Dodał, że organ również błędnie przyjął iż jego dochód miesięczny to kwota [...] zł. Tymczasem kwota ta zawiera premię świąteczną przyznaną w związku ze Świętami Bożego Narodzenia oraz premię regulaminową ([...] zł brutto), która przyznawana jest raz na trzy miesiące i ma charakter uznaniowy. Jego wynagrodzenie zasadnicze za miesiąc grudzień 2013 r. wyniosło [...] zł brutto i taką kwotę organ powinien przyjąć do obliczania dochodu jego rodziny. W konsekwencji organ wydający skarżoną decyzję błędnie stwierdził, iż miesięczny dochód na osobę w jego rodzinie w 2012 r. wynosił [...] zł.
Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2014 r., nr [...].
W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, że odwołanie skarżącego nie może być uwzględnione, gdyż organ pierwszej instancji dokonał prawidłowego obliczenia dochodu jego rodziny - w myśl obowiązujących przepisów prawa.
Podtrzymało stanowisko organu I instancji, iż za przychody ze stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za nie wykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.
Zatem błędne jest twierdzenie skarżącego, iż do dochodu rodziny nie powinny być wliczone premie jako świadczenia okresowe czy jednorazowe. Przychody z tego tytułu podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, stąd w myśl art. 3 pkt 1 lit. a ustawy oświadczeniach rodzinnych są dochodem rodziny.
Następnie kolegium wskazało, że ani przepisy ustawy, ani przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 stycznia 2013 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2013 r., poz. 3) nie dają podstawy organom samorządowym do korygowania danych zawartych w zaświadczeniu urzędu skarbowego.
Przyznanie jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka nie zależy od uznania organu, który wydaje decyzję, ale wyłącznie od spełnienia przez osobę ubiegającą się o to uprawnienie, ustawowych materialnoprawnych przesłanek.
Przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych określają, w jakim wypadku należy się świadczenie i nie pozostawiają w tym względzie organom administracyjnym jakiegokolwiek swobodnego uznania, ani możliwości przyznania uprawnień w oparciu o inne przesłanki niż wskazane w ustawie o świadczeniach rodzinnych.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł P. M. zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych i wnosząc o jej uchylenie w całości oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi drugiej instancji.
W uzasadnieniu skargi stwierdził, że decyzja SKO w W. jest niezgodna z prawem materialnym, przeprowadzono błędną wykładnię art. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych, co w rezultacie oznacza przekroczenie dochodu przez rodzinę i nie otrzymanie jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka.
Dodał, że art. 5 ust. 4 ww. ustawy stanowi, że: "W przypadku utraty dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego". Jednak on nie utracił pracy, lecz rozpoczął pracę w tej samej firmie, ale na innym stanowisku, z dużo niższym miesięcznym wynagrodzeniem. Jednak zostało to zinterpretowane przez organ, że utracił on pracę i został zobowiązany do przedstawienia zaświadczenia o dochodach z miesiąca grudnia 2013 roku, co miało przedstawić niby jego rzeczywisty, comiesięczny dochód. Tymczasem jest to zupełny absurd, ponieważ w grudniu 2013 roku otrzymał on dodatkowo premię świąteczną przyznaną w związku ze Świętami Bożego Narodzenia oraz premię regulaminową, która przyznawana jest raz na trzy miesiące i ma charakter uznaniowy. Organ administracyjny obliczył w związku w powyższym, że kwota wynagrodzenia, którą skarżący otrzymuje co miesiąc, to kwota w wysokości [...] zł. Jednak on w rzeczywistości nie otrzymuje takiej kwoty co miesiąc – jego miesięczne wynagrodzenie zasadnicze bez nagród i premii wynosi [...] zł brutto. Ponieważ nie utracił on pracy, dlatego też jego dochód powinien być wyliczony zgodnie z art. 3 ust. 2a ww. ustawy, który stanowi, że: "Ilekroć w ustawie jest mowa o: dochodzie członka rodziny - oznacza to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4 b" oraz zgodnie z art. 3 ust. 10, który stanowi, że: "Ilekroć w ustawie jest mowa o: okresie zasiłkowym - oznacza to okres od dnia 1 listopada do dnia 31 października następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych".
W dalszej części skargi ponownie podniósł, że organ błędnie określił dochód jego żony, gdyż doliczył nagrody otrzymywane przez nią w 2012 roku - co nie odzwierciedla jej rzeczywistego comiesięcznego wynagrodzenia. Organ powinien przyjąć podstawę wynagrodzenia, jakie uzyskiwała w 2012 roku - bez dodatków, które w ciągu roku zmieniały się, czyli kwotę [...] zł brutto.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację.
Podniosło, że P. M. w skardze podnosi te same argumenty jak w odwołaniu od decyzji pierwszej instancji oraz stwierdza, iż niezasadnie przyjęto, że utracił pracę.
Tymczasem przepis art. 3 pkt 23 lit. c) ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi, że za utratę dochodu uznaje się utratę zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Zatem utrata dochodu ma miejsce wówczas, gdy osoba utraci jedno ze źródeł dochodu mające umocowanie w określonym stosunku prawnym, to jest, gdy nastąpi rozwiązanie stosunku prawnego na mocy którego dany dochód tej osobie przysługiwał, jak miało to miejsce w przypadku skarżącego. O utracie dochodu nie można mówić w przypadku obowiązywania stosunku prawnego, stanowiącego podstawę uzyskiwania dochodu.
Tak więc rozwiązanie umowy o pracę i zawarcie kolejnej umowy, bez dnia przerwy, należy traktować jako utratę i uzyskanie dochodu, natomiast czasowe zmniejszenie wysokości danego dochodu nie jest równoznaczne z utratą dochodu, a czasowe zwiększenie dochodu nie będzie stanowiło przesłanki uznania uzyskania dochodu, aczkolwiek musi być uwzględnione przy obliczaniu wysokości dochodu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
Wniesiona skarga zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca naruszają przepisy prawa.
W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...[ kwietnia 2014 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2014 r. dotyczącą odmowy przyznania P. M. świadczenia w formie jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka.
Istota zaistniałego sporu - między stronami niniejszego postępowania sądowego - sprowadza się w istocie do ustalenia, czy organ prawidłowo ustalił przekroczenie ustawowego kryterium dochodowego.
Podstawę materialnoprawną orzeczeń wydanych w przedmiotowej sprawie stanowiły przypisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.), zwanej dalej "ustawą".
Zgodnie z art. 2 pkt 4 tej ustawy świadczeniem rodzinnym jest jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka. Natomiast art. 15 b stanowi, że z tytułu urodzenia się żywego dziecka przyznaje się jednorazową zapomogę w wysokości [...] zł, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty [...] zł.
Z treści przytoczonych przepisów wynika, iż ustawodawca uzależnił prawo do świadczenia rodzinnego w postaci jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka od spełnienia kryterium dochodowego, które w przypadku rodziny stanowi dochód rodziny, tj. sumę przeciętnych miesięcznych dochodów członków rodziny osiągniętych w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy (art. 3 pkt 2 w zw. z art. 2a ww. ustawy) w przeliczeniu na osobę.
Ustawową definicję dochodu zawiera art. 3 pkt. 1 lit. a powołanej ustawy. Za dochód uważa się m.in. przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307, ze zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne (art. 3 pkt I lit. a).
Jak wskazano, dochodem rodziny w świetle art. 3 pkt 2 ustawy, jest suma dochodów członków rodziny, tj. suma przeciętnych miesięcznych dochodów członków rodziny osiągniętych w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem jednak sytuacji określonych w przepisach art. 5 ust. 4-4b. Przepis art. 5 ust. 4 powołanej ustawy stanowi zaś, że w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. Dochód utracony oznacza natomiast - w świetle art. 3 pkt 23 tej ustawy - utratę dochodu spowodowaną: a) uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, b) utratą prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, c) utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło, d) utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, z wyjątkiem rent przyznawanych rolnikom w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstwa rolnego, f) wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej, h) utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, i) utratą zasądzonych świadczeń alimentacyjnych w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do tych świadczeń.
Skarżący zarówno w odwołaniu jak i w skardze zakwestionował zasadność uznania za dochód żony otrzymanych przez nią nagród oraz fakt przyjęcia przez organy, że w jego przypadku nastąpiła utrata dochodu i przyjęcie do obliczeń jego dochodu z grudnia 2013 r. – co spowodowało przekroczenie kryterium dowodowego.
Rozpatrując niniejszą sprawę Sąd uznał, iż zarzuty skarżącego są zasadne w zakresie dotyczącym obliczenia jego dochodu.
Natomiast organ prawidłowo ustalił wysokość dochodu osiągniętego przez żonę skarżącego w 2012 r. - przyjmując za uzyskany dochód wszystkie przychody podlegające opodatkowaniu - gdyż tak wynika to z przepisu art. 3 pkt 1 ww. ustawy.
Jeżeli zaś chodzi o ustalenie dochodu P. M., to Sąd uznał jego stanowisko za zasadne.
Organy orzekające w sprawie uznały, że skarżący utracił dochód z powodu utraty zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Jak wynika z tabelki na str. 5 akt administracyjnych dochód uzyskany przez skarżącego w 2012 r. wyniósł 0.00, w 2013 r. również 0.00, dopiero w 2014 r. dochód uzyskany wyniósł [...] zł.
Tymczasem skarżący przez cały 2012 r. i 2013 r. pracował nieprzerwanie w jednym zakładzie pracy - w firmie [...] S.A. – i przez ten cały czas uzyskiwał dochód. Nawet na jeden dzień nie utracił zatrudnienia, gdyż był zatrudniony od 1 listopada 2011 r. do 31 października 2013 r. na czas określony, a po upływie tego czasu zawarł następną umowę na okres próbny od 1 listopada 2013 r. do 31 stycznia 2014 r. oraz kolejną umowę na czas określony od 1 lutego 2014 r. do 31 stycznia 2019 r. Zatem skarżący nie tracił zatrudnienia, tylko zawierał kolejne umowy o pracę – po upływie okresu jej zawarcia. W związku z tym nie tracił również dochodu – bo uzyskiwał go przez cały ten czas.
Zdaniem Sądu – biorąc pod uwagę specyfikę rynku pracy – nie można ograniczać wykładni przepisu art. 5 ust. 4 w zw. z art.3 pkt. 23 lit. c ustawy o świadczeniach rodzinnych wyłącznie do wykładni literalnej, że utrata zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej to rozwiązanie umowy o pracę z upływem czasu na jaki była zawarta i to szczególnie w sytuacji, gdy od razu zostaje zawarta następna umowa również na określony wymiar czasu. Pewnych pojęć nie można interpretować w oderwaniu od rzeczywistych stosunków panujących na rynku pracy, należy uwzględnić realia gospodarcze i zastosować również wykładnię funkcjonalną i celowościową.
Przeciwne stanowisko prowadziłoby do uznania za prawidłową sytuację, w której w skrajnym przypadku osoba, która pracuje nieprzerwanie przez cały rok i przez ten cały rok osiąga dochód - jest traktowana przez organy administracji jako osoba, która nie osiągnęła żadnego dochodu. Taka sytuacja jest w ocenie Sądu nie do przyjęcia.
Za powyższym stanowiskiem przemawia zasada pomocniczości oraz solidarności, wynikająca z Konstytucji RP, a także treść art. 2 ust. 1 i 3 ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r.(Dz. U z 2013, poz. 182 ze zm.). Ten ostatni przepis konstytuuje zasady i cele pomocy społecznej, a świadczenia, których odmówiono stronie skarżącej, stanowią jeden z elementów tej pomocy Wykładnia przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych musi zatem uwzględniać powołane powyżej unormowania ustawy z 2004 r.
Jak z powyższego wynika, tylko zaprezentowana przez Sąd wykładania ustawowego pojęcia "dochodu utraconego" nie narusza przedmiotowych regulacji ustawy o pomocy społecznej i wskazanych zasad konstytucyjnych, wobec czego uznać należy, że organy orzekające w kontrolowanej przez Sąd sprawie - w następstwie wadliwej, ściśle literalnej wykładni omawianego unormowania - wydały niekorzystne dla strony skarżącej decyzje.
Prowadząc na nowo postępowanie organy ponownie wyliczą dochód rodziny P. M. - z uwzględnieniem stanowiska Sądu - a następnie dokonają oceny, czy w rodzinie przekroczone zostało kryterium dochodowe.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło