I SA/Wa 2094/11
PostanowienieWSA w Warszawie2011-12-09
Skład orzekający: Lucyna Picho
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy mogą uzyskać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie ich sytuacji majątkowej w postępowaniu przed sądem administracyjnym?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawcy, których miesięczne wydatki przekraczają dochody, a którzy nie posiadają dodatkowych środków finansowych, spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.Stan faktyczny
H. S. i G. S. wnieśli skargę na decyzję Ministra Infrastruktury ograniczającą sposób korzystania z ich nieruchomości w związku z inwestycją drogową. Wnioskowali o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, wykazując, że ich miesięczne dochody z emerytur są niższe niż ponoszone wydatki, a dodatkowo są osobami niepełnosprawnymi i nie posiadają oszczędności.Rozstrzygnięcie
Przyznał H. S. i G. S. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. S. i G. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. S. i G. S. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2011 r., nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości postanawia: przyznać H. S. i G. S.prawo pomocy we wnioskowanym zakresie.
H. S. i G. S. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2011 r., nr [...], którą organ uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] maja 2011 r. w pkt 1 i orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonej w obrębie [...] , gminie [...], powiecie [...], województwie [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni całkowitej [...] m2, poprzez udzielenie Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad zezwolenia na przeprowadzenie na części nieruchomości o powierzchni [...] m2, prac związanych z budową linii kablowej [...] od stacji transformatorowej, wymianą przewodów napowietrznej linii średniego napięcia, niezbędnych do zrealizowania przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad inwestycji celu publicznego jaką jest "Rozbudowa drogi krajowej nr [...] do parametrów drogi ekspresowej na odcinku [....] – granica województwa [...] odcinek od km [...] do km [...] ", w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W następstwie skargi wniesionej do Sądu skarżący nadesłali wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu skarżący wyjaśnili, że pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym, źródłem ich utrzymania jest emerytura [...] [...] w wysokości [...] zł netto oraz emerytura jego żony w wysokości [...] zł netto. Wnioskodawcy ujawnili, że posiadają dom o powierzchni [...] m2, który wymaga kapitalnego remontu, oraz dom w stanie surowym o powierzchni [...] m2 w [...], który jest przedmiotem zaskarżenia.
Uzasadniając wniosek skarżący wyjaśnili, że są osobami niepełnosprawnymi (II grupa), zaś G. S. przebył poważne choroby i był kilkakrotnie hospitalizowany. Wnioskodawcy zaznaczyli również, że ponoszone przez nich wydatki związane z bieżącą egzystencją przekraczają uzyskiwana przez nich kwotę dochodu dlatego też zdarza się, że brakuje im środków do życia. Wyliczyli, że ponoszą comiesięczne stałe wydatki na opłacenie podatku od nieruchomości, wody, nieczystości (ok. [...] zł), gaz i energię ([...] zł), opłatę za telefon ([...] zł), zakup leków ([...] zł), wyżywienie w związku ze stosowaniem diety cukrzycowej ([...] zł), środki czystości ([...] zł), rehabilitację ( [...] zł) oraz opłacenie kredytu ([...] zł), zakup opału na zimę ([...] zł)
Rozpoznając wniosek na wstępie stwierdzić należy, że zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania,
2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 powołanej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Przed rozpoznaniem wniosku należy zaznaczyć, że jedynym kryterium mającym znaczenie dla jego rozpoznania jest sytuacja majątkowa ubiegających się o pomoc prawną. Wszelkie inne kwestie dotyczące oceny legalności zaskarżonych decyzji nie mają wpływu na sposób rozpoznania wniosku.
Zaznaczyć również należy, że na obecnym etapie postępowania sądowego zasadniczym składnikiem kosztów jest wpis od skargi, którego wysokość z uwagi na charakter zaskarżonego rozstrzygnięcia wyniesie 200 zł (por. § 2 ust 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 24 grudnia 2003 r., nr 221, poz. 2193). Wysokość innych kosztów sądowych np. opłat kancelaryjnych (m. in. opłat za wydanie kopii, czy odpisu dokumentu z akt sprawy – odpowiednio 2 lub 10 zł za każdą stronę dokumentu, opłaty za sporządzenie uzasadnienia wyroku -100 zł), czy wydatków (np. kosztów dojazdu do Sądu) nie jest obecnie znana, ponieważ będzie zależna od przebiegu sprawy. Niemniej jednak nie powinny być one wyższe niż wpis od skargi.
Przechodząc do rozpoznania wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że wykazali oni, że spełniają przesłanki do przyznania im prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Mimo, iż wnioskodawcy mają zapewnione potrzeby bytowe, z treści wniosku w sposób wyraźny wynika, że ich miesięczne wydatki (które szczegółowo wyliczyli) przekraczają uzyskiwane przez nich dochody. Ponadto z treści oświadczeń złożonych we wniosku wynika, że H. i G. S. nie posiadają dodatkowych środków pieniężnych np. oszczędności z których mogliby opłacić koszty sądowe. Zauważyć również należy, że wnioskodawcy są emerytami, co wyklucza możliwość uzyskania dodatkowych dochodów z tytułu podjęcia dodatkowego zatrudnienia.
Skoro zatem wydatki bieżące wydatki małżonków S. przekraczają uzyskiwane przez nich dochody stwierdzić należało, że nie są oni w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wobec zatem spełnienia przesłanki ustawowej do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uwzględniono wniosek.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło