I SA/Wa 210/07

WyrokWSA w Warszawie2007-07-06

Skład orzekający: Monika Nowicka, Daniela Kozłowska, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie stwierdzające nieważność postanowienia opiniującego podział nieruchomości, wydane po śmierci strony postępowania, a skierowane do zmarłej strony, może zostać utrzymane w mocy?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie, stwierdzając, że zostały one wydane z naruszeniem prawa, ponieważ skierowano je do strony, która zmarła przed datą wydania tych postanowień. Pominięcie spadkobierców strony w postępowaniu administracyjnym stanowi wadliwość mogącą być podstawą do wznowienia postępowania, co sąd bada z urzędu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. stwierdzającego nieważność postanowienia Prezydenta Miasta O. opiniującego podział nieruchomości. Skarżąca E. B. zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania. Sąd ustalił, że kluczowa strona postępowania, K. B., zmarła przed wydaniem postanowień przez Kolegium, a postanowienia te zostały skierowane do zmarłej strony, a nie do jej spadkobierców.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie; stwierdzono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. na rzecz skarżącej E. B. kwotę 440 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie WSA Daniela Kozłowska asesor WSA Tomasz Wykowski Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2007 r. sprawy ze skargi E. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia opiniującego podział nieruchomości 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie z dnia [...] października 2006 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. na rzecz skarżącej E. B. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Wa 210/07 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem, nazwanym mylnie decyzją, z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia [...] października 2006 r. nr [...] stwierdzające nieważność postanowienia Prezydenta Miasta O. z dnia [...] marca 2002 r. nr [...] opiniującego projekt podziału nieruchomości położonych w O. i oznaczonych w ewidencji gruntów Miasta O. numerami geodezyjnymi: [...], [...], [...], [...] i [...] - w części w jakiej w/w postanowienie określało, że wydzielone w wyniku podziału działki o numerach: [...], [...], [...], [...] i [...] położone są w liniach rozgraniczenia dróg publicznych. Powyższe rozstrzygnięcie zostało oparte na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych: Postanowieniem z dnia [...] października 2006 r., Kolegium stwierdziło z urzędu nieważność wyżej wymienionego postanowienia opiniującego podział opisanych na wstępie nieruchomości w części, w jakiej określało ono (opiniowało), że wydzielone w wyniku podziału działki o numerach: [...], [...], [...], [...] i [...] położone są w liniach rozgraniczenia dróg publicznych. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniosła E. B., w którym zarzuciła organowi, iż postanowienie z dnia [...] października 2006 r. zostało wydane z rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego. Rozpatrując sprawę ponownie Kolegium podtrzymało swoje poprzednio wyrażone stanowisko, że - jak wskazywał na to znajdujący się w aktach sprawy - wypis i wyrys z obowiązującego w dacie wydawania postanowienia opiniującego ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta O. ( uchwała Rada Miasta O. Nr [...] z dnia [...] czerwca 1993 r. Dz. Urz. Woj. O. z dnia [...] lutego 1994 r. Nr [...] poz. [...] ) w sposób oczywisty - w odniesieniu do terenu proponowanych do wydzielenia działek, oznaczonych numerami: [...], [...], [...], [...] i [...], plan ten nie przewidywał żadnych dróg publicznych. Okoliczność ta zatem wykluczała możliwość wydania tego rodzaju opinii, że w/w działki położone są w liniach rozgraniczenia dróg publicznych. Kolegium podkreśliło również, że w dacie wydawania przedmiotowego postanowienia przez Prezydenta Miasta O., obowiązywał przepis art. 10 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 89, poz. 415 ze zm.), który przewidywał, iż w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ustala się też linie rozgraniczające drogi publiczne. Na podstawie analizy wyrysu z planu miejscowego oraz - stanowiącej załącznik graficzny do postanowienia opiniującego - mapy wstępnego projektu podziału Kolegium ustaliło, że teren, który obejmowały wyżej wymienione działki, nie znajduje się w liniach rozgraniczenia drogi publicznej tj. ul. [...], zatem postanowienie opiniujące podział nieruchomości stwierdzające, że wskazane wyżej i proponowane do wydzielenia działki położone są w liniach rozgraniczenia dróg publicznych, było w tej części sprzeczne z przepisami art. 93 ust. l i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm. ), gdyż pozostawało w oczywistej sprzeczności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który ma walor przepisu gminnego. W tym stanie rzeczy Kolegium – jak podkreśliło - wyeliminowało z obrotu prawnego przedmiotowe postanowienie w tak określonej części. Odnosząc się zaś do zarzutów podniesionych we wniosku E. B., organ nadzorczy uznał je za nieuzasadnione. W szczególności stwierdził, iż jego postanowienie z dnia [...] października 2006 r. nie naruszało w żaden sposób przepisów art. 93 ust.3 i 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sama bowiem okoliczność powołania tychże przepisów w podstawie prawnej rozstrzygnięcia Kolegium, jak również w jego uzasadnieniu, nie dawała jeszcze podstaw do wyciągnięcia takiego wniosku. Organ podkreślił, że w żadnym fragmencie uzasadnienia swojego postanowienia nie kwestionował, iż opinię w przedmiocie podziału nieruchomości wydał organ niewłaściwy i to w wadliwej formie. Kolegium natomiast swoje rozważania skupiło na kwestii oczywistej niezgodności w omawianej części postanowienia opiniującego z ustaleniami wówczas obowiązującego planu miejscowego. Za całkowicie bezpodstawny organ uznał także zarzut, że podstawą prawną postanowienia Kolegium z dnia [...] października 2006 r. nie mógł być nieistniejący przepis art. 10 pkt 2 cytowanej ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, gdyż rozpatrzenie sprawy w postępowaniu o stwierdzenie nieważności rozstrzygnięcia administracyjnego, następuje w oparciu o stan prawny obowiązujący w dacie wydania orzeczenia będącego przedmiotem postępowania nadzorczego. Powyższe postanowienie stało się z kolei przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą wniosła E. B. Skarżąca, domagając się stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia poprzedzającego je, zarzuciła organowi naruszenie art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że postanowienie opiniujące podział zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa oraz obrazę prawa materialnego tj.: art. 93, 98 i art. 99 ustawy o gospodarce nieruchomościami, bowiem – zdaniem skarżącej – wydzielone pod drogę dojazdową działki spełniały parametry drogi publicznej a obowiązujący w dacie wydawania postanowienia opiniującego podział miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (w części tekstowej) nie uwzględniał co do zasady wszystkich dróg publicznych o znaczeniu lokalnym na terenie Miasta O. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę – pod względem zgodności z prawem – zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej, przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracyjne w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Nadmienić w tym miejscu wypada, że Sąd w ocenie swojej nie jest związany zarzutami ani wnioskami zawartymi w skardze oraz powołaną w niej podstawą prawną. Ponieważ, abstrahując od zasadności zarzutów podniesionych w skardze, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające naruszają prawo w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, skutkowało to uchyleniem w/w orzeczeń. Jak wynika z akt sprawy postępowanie o stwierdzenie nieważności przedmiotowego postanowienia opiniującego podział nieruchomości zostało w wszczęte w dniu [...] sierpnia 2006 r., postanowienie Kolegium zaś stwierdzające nieważność w/w postanowienia opatrzone zostało datą z dnia [...] października 2006 r. a postanowienie wydane na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy pochodziło z dnia [...] listopada 2006 r. Stronami postępowania nadzorczego byli uczestnicy postępowania podziałowego, do których należała m. in. K. B. i do której także zostały skierowane oba postanowienia wydane w trybie nadzorczym. Z odpisu skróconego aktu zgonu dotyczącego w/w uczestniczki postępowania, nadesłanego do Sądu przy piśmie z dnia 20 marca 2007 r. nr [...] przez Urząd Stanu Cywilnego w O. wynika, że K. B. zmarła w dniu [...] sierpnia 2006 r. zatem przed datą wydania w sprawie pierwszego postanowienia i datą wszczęcia samego postępowania. Tym niemniej, jak wspomniano wyżej, oba postanowienia Kolegium były skierowane do zmarłej strony a nie do jej spadkobierców. Dodać należy, że ponieważ niniejsza sprawa dotyczyła podziału nieruchomości, spadkobiercy nieżyjącej strony winni być wykazani w postanowieniu stwierdzającym nabycie spadku po osobie zmarłej. Ze względu na to, iż pominięcie w trakcie postępowania administracyjnego któregokolwiek ze spadkobierców strony tegoż postępowania jest wadliwością, która może stanowić podstawę do żądania wznowienia takiego postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) a Sąd zobowiązany jest do zbadania z urzędu legalności zaskarżonego aktu administracyjnego biorąc pod uwagę wszelkie jego uchybienia a nie tylko te, które ewentualnie zostały podniesione w skardze, skutkowało to koniecznością uchylenia przez Sąd zapadłych w tym postępowaniu obu postanowień. Ponieważ strony (ich następcy prawni) mają prawo do zajęcia stanowiska w sprawie, Sąd aktualnie nie odniósł się do zarzutów merytorycznych podniesionych w skardze, tak by nie związywać swoją oceną prawną organu przed ewentualnym wypowiedzeniem się - co do meritum - przez spadkobierców K. B. Z tych przyczyn, biorąc powyższe pod uwagę Sąd – z mocy przepisu art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b w związku z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) – orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 cytowanej wyżej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło