I SA/Wa 210/11

WyrokWSA w Warszawie2011-06-01

Skład orzekający: Jolanta Dargas, Dariusz Chaciński, Agnieszka Miernik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku celowego na zakup artykułów żywnościowych, mimo spełnienia przez wnioskodawcę kryteriów dochodowych, mieści się w granicach uznania administracyjnego organu?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, przyznając zasiłek celowy, działa w ramach uznania administracyjnego. Spełnienie kryteriów dochodowych nie tworzy automatycznie roszczenia o przyznanie świadczenia. Organ musi uwzględnić nie tylko interes wnioskodawcy, ale także możliwości finansowe oraz potrzeby innych osób w trudnej sytuacji materialnej, a decyzja musi być uzasadniona i nie może być dowolna.
Stan faktyczny
J. S. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku celowego na zakup artykułów żywnościowych. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując na ograniczone środki Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, podkreślając uznaniowy charakter świadczenia. Skarżąca zarzuciła przekroczenie granic uznania administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie WSA Dariusz Chaciński WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [..] listopada 2010 r. nr [..] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [.] listopada 2010 r. nr [..] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [..] z dnia [..] sierpnia 2010r., nr [..] o odmowie J. S. przyznania świadczenia pieniężnego z programu rządowego – Pomoc państwa w zakresie dożywiania. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wskazało, że J. S. w dniu [..] sierpnia 2010r. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku celowego na zakup artykułów żywnościowych na kwotę 400 złotych. W wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono, że J. S. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, posiada prawo własności domu jednorodzinnego, w którym zamieszkuje, niemniej warunki mieszkaniowe są trudne. Ustalono także, że J. S. nigdzie nie pracuje, bowiem posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności i jedynym źródłem jej utrzymania są świadczenia z pomocy społecznej. Burmistrz Miasta [..] decyzją z dnia [..] sierpnia 2010 r. nr [..] odmówił J. S. przyznania świadczenia pieniężnego z programu rządowego – Pomoc państwa w zakresie dożywiania w wysokości 400 złotych. Organ podkreślił, iż wysokość świadczenia uzależniona jest od wysokości posiadanych środków i możliwości Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [..]. Organ przedstawił ponadto wysokość środków jakimi dysponował w danym okresie na powyższy cel. W odwołaniu od powyższej decyzji J. S. opisała swoją trudną sytuację życiową. Strona zarzuciła, że decyzja jest tendencyjna i ma na celu pogorszenie jej stanu zdrowia, a podane możliwości finansowe ośrodka są nieprawdziwe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. rozpoznając sprawę stwierdziło, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa. Organ odwoławczy przytoczył treść art. 2 ust. 1, art. 3 i art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), a także art. 3 i art. 5 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego (Dz. U. Nr 267, poz. 2259) i podkreślił, że decyzja o przyznaniu zasiłku celowego ma charakter uznaniowy. Organ wyjaśnił, że spełnienie kryteriów przez ubiegającego się o zasiłek celowy nie oznacza tym samym, że istnieje po jego stronie roszczenie o przyznanie świadczenia w wysokości przez niego określonej. Organ rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego musi mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej. Decyzja taka nie może jednak być rozstrzygnięciem dowolnym. Ustawa o pomocy społecznej daje wskazówki, co do zasad udzielania pomocy osobom potrzebującym, stanowiąc w art. 3 ust. 3 i 4, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia z pomocy powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, przy czym potrzeby osób korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. podkreśliło, że MOPS w S. na pomoc z Programu Rządowego w sierpniu 2010 r. dysponował kwotą [..] zł, pomoc [..], na gospodarstwo jednoosobowe kwotę 100 zł, natomiast dla rodzin kwotę od [..] zł. Skarżąca również otrzymała pomoc, gdyż decyzją z dnia 27 lipca 2010 r. nr [.] Burmistrz [..] przyznał J. S. świadczenie pieniężne [..] w okresie od lipca do września 2010 r. w wysokości [..] zł miesięcznie. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła J. S. (zwana dalej skarżącą). W uzasadnieniu skarżąca przedstawiła swoją trudną sytuację zdrowotną i materialną wskazując, że przyznawane jej przez MOPS świadczenia są niewystarczające. Jednocześnie zarzuciła, że decyzja wydana została z przekroczeniem granic uznania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ wskazał, że jak wynika z akt sprawy skarżąca w miesiącu sierpniu skarżąca uzyskała już pomoc z MOPS na kwotę [..] zł, a więc kwotę wyższą niż najniższa emerytura. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W ocenie Sądu skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. Zaznaczyć trzeba, że stosownie do treści art. 3 i art. 5 powołanej ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150 % kryterium dochodowego, określonego w ustawie o pomocy społecznej. W myśl zaś art. 7 tej ustawy do udzielania pomocy w zakresie dożywiania mają zastosowanie odpowiednio przepisy ustawy o pomocy społecznej, dotyczące udzielania świadczeń z pomocy społecznej. Z przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej wynika zaś, że udzielając świadczeń z pomocy społecznej organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Rozmiar świadczenia powinien być odpowiedni do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy oraz do możliwości finansowych organów odpowiedzialnych za udzielnie pomocy. Podkreślić należy, że decyzja o przyznaniu świadczenia z pomocy społecznej oraz o jego wysokości ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że nie zawsze osoba spełniająca ustawowe kryteria do przyznania świadczenia, świadczenie to otrzyma, ponieważ organ może, ale nie musi przyznać świadczenie. Nie zawsze też świadczenie przyznane zostanie w wysokości zgodnej z oczekiwaniami osoby, która się o nie ubiega. Z analizy akt sprawy wynika, że organy w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i w sposób wyczerpujący przedstawiły okoliczności, które przesądziły o odmowie przyznania zasiłku celowego. Wbrew twierdzeniom skarżącej, organy orzekające uwzględniły jej sytuację życiową. W ocenie Sądu, zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja nie przekraczają granic uznania administracyjnego, zaś odmowa przyznania zasiłku celowego została uzasadniona. W szczególności Sąd wziął pod uwagę fakt, że skarżąca korzysta nieprzerwanie z różnych świadczeń z pomocy społecznej. Decyzją z dnia [..] lipca 2010 r. nr [..] Burmistrz [..] przyznał J. S. świadczenie pieniężne na zakup [..] w okresie od lipca do września 2010 r. w wysokości 100 zł miesięcznie. Organ wskazał również, że w miesiącu sierpniu skarżąca otrzymała pomoc na łączną kwotę [..] zł., co oznacza, iż nie pozostaje ona bez wsparcia finansowego udzielonego ze strony organu do tego uprawnionego. Z drugiej strony organy wykazały jakimi środkami finansowymi dysponowano w ramach programu rządowego – Pomoc państwa w zakresie dożywiania wskazując, że w miesiącu sierpniu na gospodarstwo jednoosobowe przypadała kwota 100 zł, natomiast dla rodzin kwota od [..] zł. Zaskarżona decyzja wydana więc została w granicach uznania administracyjnego i nie można jej zarzucić niezgodności z prawem, a tym bardziej tendencyjności. Sąd podziela stanowisko organu, iż rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego należy mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej, często pozbawionych jakichkolwiek źródeł utrzymania. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło