I SA/Wa 2103/14
WyrokWSA w Warszawie2015-04-10
Skład orzekający: Dorota Apostolidis, Mirosław Gdesz, Bożena Marciniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nie wykazała tytułu prawnego do nieruchomości w dacie komunalizacji, posiada legitymację procesową do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo odmówiły wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej, ponieważ skarżąca nie wykazała, aby w dacie komunalizacji (27 maja 1990 r.) posiadała jakikolwiek tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości, która została skomunalizowana. Brak takiego tytułu oznacza brak legitymacji procesowej do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej.Stan faktyczny
A. N. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody z 1996 r. Organy administracji odmawiały wszczęcia postępowania, uznając, że skarżąca nie ma legitymacji procesowej z uwagi na brak tytułu prawnego do nieruchomości. Po uchyleniu wcześniejszych postanowień przez WSA, organy ponownie odmówiły wszczęcia postępowania, podtrzymując stanowisko o braku legitymacji skarżącej. WSA w Warszawie oddalił skargę A. N. na ostatnie postanowienie Ministra Administracji i Cyfryzacji.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie WSA Mirosław Gdesz WSA Bożena Marciniak (spr.) Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi A. N. na postanowienie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.
Minister Administracji i Cyfryzacji postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku A. N. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2011 r., znak: [...], o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1996 r., znak: [...], stwierdzającej nabycie przez Gminę O. z mocy prawa, nieodpłatnie prawa własności mienia oświatowego obejmującego nieruchomości położone we wsi O., oznaczone w operacie ewidencji gruntów obrębu O., jako działki nr [...], opisane w karcie inwentaryzacyjnej nr [...] oraz środków trwałych i wyposażenia opisanego w karcie inwentaryzacyjnej jednostki nr [...] o łącznej wartości [...] zł, zgodnie ze sporządzonym spisem inwentaryzacyjnym stanowiącym integralną część decyzji.
Powyższe rozstrzygnięcie oparto na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych:
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 1996 r. nr [...], działając na podstawie art. 18 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), stwierdził nieodpłatne nabycie przez Gminę O. z mocy prawa, własności mienia oświatowego obejmującego nieruchomości położonej w we wsi O., oznaczone w operacie ewidencji gruntów obrębu O. jako działki ewidencyjne nr [...] – opisane w karcie inwentaryzacyjnej nr [...], oraz środków trwałych i wyposażenia opisanego w karcie inwentaryzacyjnej nr [...] o łącznej wartości [...] zł, zgodnie ze spisem inwentaryzacyjnym.
Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji komunalizacyjnej wystąpiła A. N.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. znak: [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji komunalizacyjnej, uznając że wnioskodawczyni nie ma tytułu o charakterze prawnorzeczowym do przedmiotowej nieruchomości.
A. N. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej ww. decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2008 r.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją Nr [...] z dnia 13 lipca 2009 r. znak: [...] utrzymał w mocy swoją decyzję Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. znak: [...].
Skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji Nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. wniosła A. N..
Wyrokiem z dnia 19 maja 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 1522/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji Nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. W uzasadnieniu wyroku wskazano, iż ustalenia organu dotyczące braku tytułu prawnorzeczowego do nieruchomości nie zostały poczynione w sposób wnikliwy. Sąd zarzucił organowi nadzoru, iż nie zostało wyjaśnione, czy komunalizacja objęła zabudowania mieszkalne i gospodarcze pozostawione A. N. decyzją z dnia [...] września 1975r. [...]. Ponadto Sąd wskazał, iż w aktach sprawy zabrakło informacji o aktualnym stanie nieruchomości, informacji o powstaniu działek nr [...] oraz mapy za zaznaczeniem wywłaszczonej nieruchomości i mapy z zaznaczeniem granic obecnych działek.
Postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r. znak: [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1996 r., znak: [...] stwierdzającej nabycie przez Gminę O. z mocy prawa, nieodpłatnie własności mienia oświatowego obejmującego nieruchomości położone we wsi O., oznaczone w operacie ewidencji gruntów obrębu O. jako działki nr [...] opisane w karcie inwentaryzacyjnej nr [...], oraz środków trwałych i wyposażenia opisanego w karcie inwentaryzacyjnej jednostki nr [...] o łącznej wartości [...] zł, zgodnie ze sporządzonym spisem inwentaryzacyjnym.
W uzasadnieniu ww. postanowienia organ nadzoru wskazał, iż A. N. nie przedstawiła tytułu prawnego do przedmiotowych nieruchomości, więc nie posiada legitymacji prawnej do występowania w przedmiotowej sprawie jako strona. Z akt sprawy wynika, iż w dacie komunalizacji przedmiotowe nieruchomości należały do Skarbu Państwa. W piśmie Starostwa Powiatowego w [...] z dnia [...] listopada 2010 r. znak: [...] wyjaśniono, iż aktem notarialnym z dnia [..] maja Rep. Nr [...] A. N. (matka wnioskodawczyni) zrzekła się na rzecz Skarbu Państwa [...] ha gruntu z nieruchomości składającej się z [...] ha. Jednocześnie zastrzegła sobie dalsze prawo własności do [...] ha gruntu, domu mieszkalnego, stajni, stodoły, pralni i chlewa. W akcie notarialnym zrzeczenia się części gospodarstwa rolnego przez A. N. (matkę wnioskodawczyni) nie zostały wymienione numery działek, których A. N. (matka wnioskodawczyni) zrzekła się na rzecz Skarbu Państwa. Organ ustalił, iż od 1968 r., tj. od momentu założenia operatu ewidencji gruntów dla obrębu O., A. N. (matka wnioskodawczyni) wpisana została jako właścicielka gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha, w skład którego wchodziły działki nr [...]. Na mocy aktu notarialnego z dnia [...] kwietnia 1974 r. A. N. (matka wnioskodawczyni) zrzekła się własności działek oznaczonych nr [...]. Nieruchomości te stały się własnością Skarbu Państwa i były przedmiotem postępowania scaleniowego. A. N. (matka wnioskodawczyni) przed scaleniem gruntów była właścicielką działek nr [...], natomiast po scaleniu otrzymała działki nr [...]. Z postanowienia Sądu Wojewódzkiego [...] wynika, iż na działce nr [...] znajdowały się zabudowania - budynek mieszkalny, pralnia, obory i stodoła. Organ podkreślił, iż działka nr [...] nie była przedmiotem postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1996 r.
Organ wskazał ponadto, iż Skarb Państwa stał się właścicielem m.in. działek nr [...] w wyniku scalenia gruntów, zatwierdzonego decyzją Naczelnika Powiatu w [...] z dniu [...] października 1974 r. nr [...]. W 1979 r. działka nr [...] została podzielona na działki nr [...], natomiast w 1980 r. działka nr [...] została podzielona na działki nr [...]. Zgodnie z pismem Geodety Powiatowego w Starostwie Powiatowym [...] z dnia [...] grudnia 2010 r., w dniu 27 maja 1990 r działki nr [...] oraz znajdujące się na tych działkach zabudowania były własnością Skarbu Państwa. Działka nr [...] została podzielona na działki nr [...]. Zgodnie z odpisem z księgi wieczystej KW [...] działki nr [...] stanowią aktualnie własność Gminy O. na podstawie decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1996r., znak: [...].
Wskazując na powyższe organ stwierdził, iż A. N. nie posiadała tytułu prawnego do przedmiotowych nieruchomości w dacie komunalizacji tj w dniu 27 maja 1990 r., jak również nie posiada go obecnie.
A. N. złożyła bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2011 r., a Sąd przekazał ww. skargę do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wzywając do przekazania do odpowiedzi na skargę wraz z całością zgromadzonych akt sprawy.
W odpowiedzi na skargę z dnia 8 września 2011 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej odrzucenie, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 20 września 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 977/11 skargę odrzucił.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zawiadomił strony postępowania o tym, iż Pani A. N. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2011 r.
Po rozpoznaniu ww. wniosku, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r. Minister Administracji i Cyfryzacji utrzymał w mocy postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2011 r.
W uzasadnieniu ww. postanowienia organ odwoławczy wskazał, iż kluczowe znaczenie miało ustalenie, czy A. N. legitymuje się prawem do wystąpienia z żądaniem wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1996 r. Organ wskazał, iż odmowa wszczęcia postępowania wynika bowiem z faktu, że wnioskodawczyni nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 Kpa w sprawie o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1996 r., jak i przymiot ten nie przysługiwał w postępowaniu komunalizacyjnym zakończonym powyższą decyzją.
Organ podniósł, iż w postępowaniu komunalizacyjnym stroną jest Skarb Państwa i właściwa gmina. Poza tym stroną tego postępowania może być dodatkowo tylko ten podmiot (osoba) który wykaże, iż ma tytuł prawny do objętej postępowaniem komunalizacyinym nieruchomości, wykluczający jej komunalizację. Tylko taki podmiot (osoba) będzie również, obok Skarbu Państwa i gminy, stroną postępowania administracyjnego, które służy ewentualnej zmianie decyzji komunalizacyjnej. Przy tym, że celem deklaratoryjnej decyzji wojewody w omawianym zakresie jest tylko potwierdzenie stanu prawnego jaki powstał w dniu 27 maja 1990 r.
W ocenie organu, wnioskodawczyni nie wskazała żadnych nowych okoliczności, dowodów ani dokumentów do akt przedmiotowej sprawy, które miałyby potwierdzać jej interes prawny. Zaś, z akt sprawy oraz zgromadzonych licznych dokumentów wynika, że według stanu na dzień 27 maja 1990 r. właścicielem przedmiotowej nieruchomości był Skarb Państwa.
Organ podzielił wyjaśnienia organu I instancji, iż Skarb Państwa stał się właścicielem m.in. działek nr [...] w wyniku scalenia gruntów, zatwierdzonego decyzją Naczelnika Powiatu w [...] z dnia [...] października 1974 r. nr [...]. Podzielił ustalenie, iż A. N. (matka wnioskodawczyni) przed scaleniem gruntów była właścicielką gospodarstwa rolnego, w skład którego wchodziły działki nr [...]. Natomiast w wyniku zrzeczenia się działek oznaczonych nr [...] po scaleniu otrzymała działki nr [...] - co zostało, w ocenie organu odwoławczego, bardzo szczegółowo wyjaśnione w postanowieniu organu I instancji. Ponadto, organ podzielił ustalenie, że działka nr [...] została podzielona na działki nr [...], natomiast w roku 1980 działka nr [...] została podzielona na działki nr [...].
Minister wskazał ponadto, iż postanowienie z dnia [...] maja 2011 r. stanowi wykonanie wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 1522/09. Zgodnie z powołanymi wytycznymi analiza postępowania nadzorczego zakończonego zaskarżonym postanowieniem uzasadnia, w ocenie organu, przyjęcie, że A. N. nie przysługuje tytuł prawny do przedmiotowych nieruchomości w dacie komunalizacji tj. w dniu 27 maja 1990 r.
Skargę na powyższe postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. N. zarzucając rażące naruszenie prawa wykonywanego zawodu oraz naruszenie przepisów Konstytucji RP. W ocenie skarżącej, doszło do szeregu matactw dotyczących działań administracji publicznej w przedmiotowej sprawie. Wobec powyższego, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa bez rozpoznania prawidłowo akt sprawy.
.
W odpowiedzi na skargę Minister Administracji i Cyfryzacji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższa ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "ppsa", Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Ministra Administracji i Cyfryzacji o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1996 r., znak: [...], stwierdzającej nabycie przez Gminę O. z mocy prawa, nieodpłatnie prawa własności mienia oświatowego obejmującego nieruchomości położone we wsi O., oznaczone w operacie ewidencji gruntów obrębu O., jako działki nr [...], opisane w karcie inwentaryzacyjnej nr [...] oraz środków trwałych i wyposażenia opisanego w karcie inwentaryzacyjnej jednostki nr [...] o łącznej wartości [...] zł, zgodnie ze sporządzonym spisem inwentaryzacyjnym stanowiącym integralną część decyzji.
Wskazać przy tym trzeba, iż przedmiotowa sprawa jest rozpoznawana po raz kolejny przez organy administracji. Poprzednie rozstrzygnięcie organu o odmowie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej zostało uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 2010 r., I SA/Wa 1522/09. Oznacza to, iż ponownie rozpoznając przedmiotową sprawę organ administracji jest związany, na zasadzie art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - oceną prawną wyrażoną w wyżej powołanym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W powołanym wyroku Sąd, wskazując na treść przepisów ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz. U. Nr 21, poz. 118), ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz. U. Nr 32, poz. 140) oraz ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (jedn. tekst: Dz. U. z 1989 r. Nr 24, poz. 133 ze zm.), zarzucił organowi nadzoru, iż nie zostało wyjaśnione, czy komunalizacja objęła zabudowania mieszkalne i gospodarcze pozostawione A. N. decyzją z dnia [...] września 1975 r. Ponadto Sąd wskazał, iż w aktach sprawy zabrakło jednoznacznych informacji i dokumentów o aktualnym stanie prawnym nieruchomości. Zabrakło też ustaleń w jaki sposób działki [...] zostały utworzone, brak jest mapy z zaznaczeniem granic wywłaszczonej nieruchomości z nakładką na mapę z zaznaczonymi granicami obecnych działek.
Rozpoznając ponownie sprawę organ nadzoru wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. W myśl tego przepisu, jeżeli podanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Przepis ten znajduje zastosowanie w sprawach o stwierdzenie nieważności (o ile nie są one wszczynane z urzędu) z uwagi na treść art. 157 § 2 k.p.a., przewidującego możliwość inicjowania postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na żądanie strony. O tym zaś, kto jest stroną postępowania rozstrzyga art. 28 k.p.a., z którego wynika, że stroną postępowania administracyjnego jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Istoty interesu prawnego należy z kolei upatrywać w jego związku z konkretną normą prawa materialnego, na podstawie której w postępowaniu administracyjnym określony podmiot, w określonym stanie faktycznym, może domagać się konkretyzacji jego uprawnień lub obowiązków, bądź żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu w celu ochrony jego sfery praw i obowiązków przed naruszeniami dokonanymi tym aktem i doprowadzenia tego aktu do stanu zgodnego z prawem. W konsekwencji stroną postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz także każdy podmiot, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności tej decyzji.
Wniosek A. N. dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody W. z dnia [...] grudnia 1996 r., znak: [...], stwierdzającej nabycie, z mocy prawa, nieodpłatnie prawa własności mienia przez Gminę O.
Zauważyć trzeba, iż postępowanie w sprawie komunalizacji prowadzone jest na podstawie przepisu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. W trybie tego przepisu, jeśli nie istnieją powody dla wyłączenia danego mienia z komunalizacji, organ ma obowiązek stwierdzić nabycie jego własności przez właściwą gminę przy zaistnieniu warunków tym przepisem wymienionych. Decyzja, o której mowa wskazana w art. 18 wyżej powołanej ustawy jest decyzją deklaratoryjną. Stwierdza bowiem nabycie przez gminę mienia w takim zakresie, w jakim przysługiwało ono Skarbowi Państwa.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych stronami postępowania komunalizacyjnego są Skarb Państwa jako dotychczasowy właściciel mienia i właściwa gmina, ponieważ postępowanie komunalizacyjne dotyczy interesu prawnego tych podmiotów. W postępowaniu tym organ rozstrzyga bowiem kwestię nabycia własności mienia Skarbu Państwa przez właściwą gminę wraz ze wszystkimi obciążeniami i prawami osób trzecich (art. 9 powołanej wyżej ustawy z dnia 10 maja 1990 r.). Aby uznać inny podmiot za stronę przedmiotowego postępowania niezbędne jest zatem wskazanie jego interesu prawnego do udziału w tym postępowaniu. Innymi słowy mówiąc, inne podmioty mogą brać udział w postępowaniu komunalizacyjnym, jeżeli wykażą się tytułem prawnorzeczowym do mienia będącego przedmiotem komunalizacji. Przy czym, musi to być taki tytuł, który komunalizacji stałby na przeszkodzie z tego powodu, że przekreślałby tytuł Skarbu Państwa do mienia lub uniemożliwiałby komunalizację z przyczyn przewidzianych w art. 11 wyżej powołanej ustawy z dnia 10 maja 1990 r.
W ocenie Sądu, organy obu instancji prawidłowo przyjęły, iż ze zgromadzonego w postępowaniu materiału dowodowego nie wynika aby skarżąca legitymowała się w dacie 27 maja 1990 r. (tj. dacie wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r) jakimkolwiek tytułem prawnorzeczowym do nieruchomości, która została skomunalizowana. Sąd podziela stanowisko organów, iż na datę komunalizacji nieruchomość położona we wsi O. oznaczona w operacie ewidencji gruntów jako działki nr [...] nie stanowiła własności osób fizycznych, na co wskazuje zgromadzony w sprawie materiał dowodowy.
Wskazać trzeba, iż w aktach sprawy znajduje się akt notarialny z dnia [...] maja 1954 r. Rep. Nr [...], z którego wynika, iż A. N. (matka skarżącej) zrzekła się na rzecz Skarbu Państwa [...] ha gruntu z nieruchomości składającej się z [...] ha. Jednocześnie zastrzegła ona sobie w powołanym akcie dalsze prawo własności do [...] ha gruntu, domu mieszkalnego, stajni, stodoły, pralni i chlewa.
W ww. akcie notarialnym nie zostały wymienione numery działek, których A. N. (matka skarżącej) zrzekła się na rzecz Skarbu Państwa. Organ nadzoru ustalił, iż jak wynika z pisma Starosty [..] z dnia [...] września 2010 r., od 1968 roku, tj. od momentu założenia operatu ewidencji gruntów dla obrębu O., A. N. (matka skarżącej) wpisana została jako właścicielka gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha, w skład którego wchodziły działki oznaczone ewidencyjnie nr [...]. Na mocy powołanego wyżej aktu notarialnego z dnia [...] kwietnia 1974 r. A. N. (matka wnioskodawczyni) zrzekła się własności działek oznaczonych ewidencyjnie numerami [...]. Ze znajdującego się w aktach sprawy pisma Starosty P. w T. z dnia [...] listopada 2010 r., wynika, iż powyższe nieruchomości stały się własnością Skarbu Państwa i były przedmiotem postępowania scaleniowego. Starosta wskazał ponadto, iż A. N. (matka skarżącej) przed scaleniem gruntów była właścicielką działek nr [...] o łącznej powierzchni [...] ha, a po scaleniu gruntów zatwierdzonym decyzją z [...] października 1974 r. otrzymała działki nr [...]. Z postanowienia Sądu Wojewódzkiego [...] wynika, iż na działce nr [...] znajdowały się zabudowania - budynek mieszkalny, pralnia, obory i stodoła. Działka nr [...] nie była przedmiotem postępowania zakończonego decyzją komunalizacyjną Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1996 r.
W aktach sprawy znajduje się ponadto decyzja Naczelnika Powiatu w [...] nr [...] z dnia [...] października 1974 r. w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów wsi O. Jak wynika z pisma Starosty Powiatowego w [...]. z dnia [...] listopada 2010 r. (znak: [...]), w wyniku ww. scalenia gruntów Skarb Państwa stał się właścicielem m.in. działek nr [..]. W aktach sprawy znajduje się również decyzja Naczelnika Miasta i Gminy w O. z dnia [...] września 1975 r. o przejęciu za rentę, zgodnie z wnioskiem A. N., na własność Państwa gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha bez budynków położonego w graniach działek Nr [...]. Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy pisma Starosty Powiatowego w [...] z dnia [...] maja 2011 r. ([...]), wykazane w tej decyzji numery działek są błędne i należy je sprostować. Jak ponadto wynika z ww. pisma Starosty, w 1979 roku działka nr [...] została podzielona na działki nr [...], natomiast w 1980 roku działka nr [...] została podzielona na działki nr [...]. Działka nr [...] została podzielona na działki nr [...]. Zgodnie z odpisem z księgi wieczystej KW Nr [...] działki nr [...] stanowią aktualnie własność Gminy O. na podstawie decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1996r., znak: [...].
Ze znajdujących się w aktach sprawy wypisów z rejestru gruntów dla działki o [...] sporządzonych według stanu na 27 maja 1990 r. wynika, iż właścicielem tych gruntów w tej dacie był Skarb Państwa, a władającym był Z. Okoliczność tę potwierdza również pismo Starosty Powiatowego w T. (Wydział Geodezji, Kartografii i Katastru) z dnia [...] grudnia 2010 r., [...], gdzie wskazano, w dniu 27 maja 1990 r. działki [...] oraz znajdujące się na tych działkach zabudowania były własnością Skarbu Państwa.
Mając zatem na względzie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy podzielić należy stanowisko Ministra, iż na datę komunalizacji skarżąca nie posiadała tytułu prawnego do przedmiotowych nieruchomości, jak również nie posiada go obecnie. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika bowiem, iż nieruchomość położona we wsi O. oznaczona w operacie ewidencji gruntów jako działki nr [...] stanowiła w dacie komunalizacji własność Skarbu Państwa. Zatem zasadnie uznały organy nadzoru, iż skarżąca nie spełnia warunku zawartego w art. 28 kpa gwarantującego uznanie jej za stronę w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej.
Ponadto, w ocenie Sądu, ponownie rozpatrując sprawę organ wypełnił wytyczne określone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 2010 r., I SA/Wa 1522/09. Po otrzymaniu w dniu 24 sierpnia 2010 r. prawomocnego odpisu tego wyroku organ uzyskał informacje wskazane w ww. wyroku Sądu. Ponownie rozpoznając sprawę organ nadzoru wyjaśnił, na podstawie zebranego materiału dowodowego, iż komunalizacja nie objęła zabudowań mieszkalnych i gospodarczych pozostawionych A. N. decyzją Naczelnika Miasta i Gminy w O. z dnia [...] września 1975 r. Ponadto, po otrzymaniu akt sprawy uzupełnił akta administracyjne o jednoznaczne informacje i dokumenty o aktualnym stanie prawnym nieruchomości. Ustalił również, w jaki sposób działki [..] zostały utworzone.
W ocenie Sądu, dokonana w zaskarżonym postanowieniu ocena organów nadzoru w oparciu o cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie nosi cech dowolności. Organy zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy zgodnie z wiążącymi zaleceniami Sądu oraz dokonały oceny, czy dane okoliczności zostały udowodnione na podstawie całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło