I SA/Wa 2105/10

PostanowienieWSA w Warszawie2010-10-26

Skład orzekający: Referendarz sądowy Lucyna Picho

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada dom, nieruchomość rolną i otrzymuje emeryturę oraz dopłaty rolnicze, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli wskazuje na wysokie wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, leczeniem i dojazdami?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został odmówiony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, że jej sytuacja majątkowa jest na tyle trudna, aby nie mogła ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Posiadany majątek i dochody, mimo wskazanych wydatków, pozwalają na samodzielne pokrycie kosztów sądowych, których obowiązek uiszczenia jest rozłożony w czasie.
Stan faktyczny
Skarżąca A. J. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w związku ze skargą na decyzję Ministra Infrastruktury. Wnioskodawczyni posiada dom i nieruchomość rolną, a jej dochody to emerytura i dopłaty rolnicze. Wskazała na wysokie wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa, leczeniem i dojazdami, argumentując trudną sytuację materialną. Sąd uznał, że sytuacja majątkowa skarżącej nie jest na tyle trudna, aby uzasadnić zwolnienie od kosztów.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania A. J. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 26 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. J. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości postanawia: odmówić przyznania A. J. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W związku ze złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargą na decyzję Ministra Infrastruktury z [...] sierpnia 2010 r., nr [...] skarżąca A. J. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu skarżąca ujawniła, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Posiada majątek w postaci domu o powierzchni [...] m2 oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha. Źródłem dochodu wnioskodawczyni jest emerytura w wysokości [...] zł oraz dochód z dopłat rolniczych w wysokości [...] zł. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca wskazała, że jest osobą starszą, schorowaną, cały swój dochód przeznacza na wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego oraz na wydatki związane z dojazdami do miasta (około [...] zł), na leki (około [...] zł), opłacenie prądu (około [...] zł), zakup żywności (około [...] zł), dojazdy (około [...] zł) jak również wynajęcie pracowników (około [...] zł). Rozpoznając wniosek na wstępie należy zaznaczyć, że stosownie do treści art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 powołanej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Dokonując oceny sytuacji majątkowej wnioskodawczyni należy stwierdzić, że nie wykazała ona, iż pozostaje w sytuacji uzasadniającej uwzględnienie jej wniosku. Zauważyć należy, że przy ocenie zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy ustawodawca nakazuje stosowanie surowych kryteriów oceny. Strona domagając się uwzględnienia takiego wniosku w całości czy też w części musi wykazać, że znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji, która w znaczący sposób odbiega od przeciętnej. Tylko zatem te osoby, które wykażą, iż ich sytuacja materialna jest ciężka mogą oczekiwać, że zostaną zwolnione z kosztów sądowych. Uwzględniając informacje wynikające z wniosku złożonego na urzędowym formularzu stwierdzić należy, że sytuacja majątkowa wnioskodawczyni nie może być uznana za trudną w rozumieniu przesłanek wynikających z powołanych wyżej przepisów. Zauważyć należy, że skarżąca domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Na obecnym etapie postępowania na koszty sądowe składają się m. in. wpis od skargi w wysokości 200 zł jak również pozostałe koszty sądowe jak opłaty kancelaryjne i wydatki. Wspomnieć jedynie trzeba, że spośród kosztów sądowych wpis od skargi jest najwyższy. Wysokość pozostałych kosztów sądowych np. opłat kancelaryjnych (m. in. opłat za wydanie kopii, czy odpisu dokumentu z akt sprawy – odpowiednio 2 lub 10 zł za każdą stronę dokumentu, opłaty za sporządzenie uzasadnienia wyroku -100 zł), czy wydatków (np. kosztów dojazdu do Sądu) nie jest obecnie znana i będzie zależna od przebiegu sprawy. A. J. ma zapewnione potrzeby bytowe i uzyskuje dochód miesięczny w wysokości [...] zł nie można wiec przyjąć, że dochód skarżącej sytuuje ją w grupie osób ubogich. W ocenie referendarza sądowego mimo oświadczenia, że uzyskiwane z dopłat rolniczych środki przeznacza w całości na prowadzenie gospodarstwa rolnego z pozostałej kwoty dochodu wnioskodawczyni jest w stanie samodzielnie opłacić koszty sądowe tym bardziej, że obowiązek ich uiszczenia jest rozłożony w czasie. Na marginesie podkreślić również należy, że osoba inicjująca postępowanie przed sądem administracyjnym powinna liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów sądowych i w miarę możliwości zabezpieczyć środki na ten cel. Reasumując nie można uznać, że w przedstawionej przez nią sytuacji uiszczenie kosztów sądowych przez A. J. zagraża bytowi ekonomicznemu wnioskodawczyni. Powyższe uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło