I SA/Wa 2105/19

WyrokWSA w Warszawie2020-10-07

Skład orzekający: Gabriela Nowak, Jolanta Dargas, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków może na wniosek strony dokonać aktualizacji danych ewidencyjnych poprzez korektę granic działek w oparciu o analizę historycznych dokumentów geodezyjnych, czy też takie działania powinny być prowadzone wyłącznie w ramach postępowania weryfikacyjnego wszczynanego z urzędu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie w sprawie aktualizacji danych ewidencyjnych, wszczęte na wniosek strony, nie może służyć korygowaniu wpisów na podstawie powtórnej oceny dokumentów archiwalnych, zwłaszcza gdy wnioskodawcy nie udokumentowali zmian nowym zdarzeniem prawnym. Weryfikacja danych ewidencyjnych w celu oceny ich zgodności z dokumentami źródłowymi lub stanem faktycznym powinna być prowadzona z urzędu w ramach kompleksowego postępowania weryfikacyjnego. W związku z tym, organy obu instancji nie miały podstaw do wprowadzenia żądanych zmian.
Stan faktyczny
Burmistrz L. wniósł skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o aktualizacji danych operatu ewidencji gruntów i budynków. Aktualizacja dotyczyła granic i powierzchni działek nr [...] i nr [...]. Skarżący zarzucał, że korekta granic oparta na historycznych fotoszkicach z lat 60. XX wieku jest błędna, ponieważ fotoszkice te nie były oparte na osnowie geodezyjnej i nie pozwalają na dokładne odtworzenie granic, co prowadzi do znaczących zmian powierzchni działek, w tym zwężenia działki drogowej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Jolanta Dargas WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Protokolant referent stażysta Katarzyna Bińczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2020 r. sprawy ze skargi Burmistrza [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie aktualizacji danych operatu ewidencji gruntów i budynków uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...]. I SA/Wa 2105/19 U Z A S A D N I E N I E [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z [...] czerwca 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z [...] kwietnia 2019 r. nr [...] orzekającej o aktualizacji danych operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], gmina L. odnośnie działki nr [...] i nr [...]. Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym: R. D., B. W. oraz A. i T. małż. R. wystąpili do Starostwa Powiatu [...] z wnioskami dotyczącymi zmian danych ewidencyjnych zgodnie z opracowaniem geodezyjnym z aktualizacji ewidencji gruntów i budynków nr [...]. Starosta [...] pismem z [...] marca 2019 r. zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego z wniosków R. D., B. W., A. i T. małż. R. w sprawie aktualizacji danych ewidencyjnych działek nr [...] i nr [...] oraz drogowych działek nr [...], nr [...], a także sąsiedniej działki nr [...] z obrębu [...] w oparciu o dane pochodzące z operatu technicznego nr [...], sporządzonego na podstawie zgłoszenia pracy geodezyjnej pod nr [...]. Następnie Starosta [...] decyzją z [...] kwietnia 2019 r. orzekł o aktualizacji danych operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], gmina L., w zakresie działki nr [...] o uregulowanym stanie prawnym w KW nr [...] polegającej na zmianie danych geometrycznych opisujących w stanie nowym przebieg granicy działki przez punkty graniczne nr [...],[...],[...] (punkty istniejące), [...],[...],[...],[...],[...] (punkty nowo ustalone) - według oznaczenia na Szkicu stanowiącym załącznik do Protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych oraz zmianie powierzchni działki z [...] ha na [...] ha, a także w zakresie działki nr [...] o uregulowanym stanie prawnym w KW nr [...] polegającej na zmianie danych geometrycznych opisujących w stanie nowym przebieg granicy działki przez punkty graniczne nr [...],[...],[...],[...],[...] (punkty istniejące), [...],[...],[...] (punkty nowo ustalone) - według oznaczenia na Szkicu stanowiącym załącznik do Protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych oraz o zmianie jej powierzchni z [...] ha na [...] ha, na podstawie operatu przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego [...] stycznia 2019 r. pod nr [...]. Burmistrz L. wniósł odwołanie od powyższej decyzji podnosząc, że istniejące na danym terenie fotoszkice nie były oparte na osnowie geodezyjnej i nie ma możliwości odtworzenia przebiegu granic na ich podstawie. Fotoszkice zostały wykonane w skali 1:5000 w słabej jakości, gdzie nie ma możliwości jednoznacznego określenia położenia szczegółów terenowych. Ewidencja stworzona dla wsi K. na podstawie fotoszkiców była założona w słabej dokładności, bez oparcia o osnowę geodezyjną. Odwołujący wskazał ponadto, że obecnie na danym terenie rosną 3 drzewa i na podstawie fotoszkicu nie da się określić, które z nich stanowi przyjęty i pomierzony przez geodetę Z. Z. punkt [...]. Ponadto mocno wątpliwe jest stwierdzenie, że drzewo istniejące w 1963 r., jest tym samym drzewem, stanowiącym punkt 05, po prawie 60 latach. Ponadto w terenie nie ma widocznego śladu granicy między działką ew. nr [...], a działką ew. nr [...]. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego rozpoznając sprawę stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa. Organ odwoławczy zaznaczył, że w decyzji organu pierwszej instancji wskazano, że dane określające położenie punktów granicznych opisujących przebieg granic działek nr [...] i [...] oraz powierzchnie tych działek w ewidencji gruntów i budynków pochodzą z odnowienia ewidencji gruntów obrębu [...], operat techniczny nr [...]. Według dokumentacji powyższego operatu technicznego podczas odnowienia ewidencji gruntów położenie punktów granicznych (punktów załamania granic) przedmiotowych działek zostało określone m.in. w oparciu o pomiar granic w terenie - mapa [...], dane pochodzące z pomiaru granic w 1963 r. - operat nr [...] założenia ewidencji gruntów wsi K., obecnie [...]. W operacie z odnowienia ewidencji gruntów brak jest obliczeń współrzędnych punktów załamania granic, są jedynie wykazy współrzędnych tych punktów. Podczas odnowienia ewidencji gruntów w lipcu 1996 r. został sporządzony Protokół sprawdzenia stanu władania oraz w marcu 1997 r. Protokół ogłoszenia stanu posiadania. Przed odnowieniem ewidencji gruntów powierzchnia działki nr [...] wynosiła [...] ha, a powierzchnia działki nr [...] wynosiła [...] ha. Po odnowieniu ewidencji gruntów, powierzchnie działek obliczone metodą analityczną, tj. z określonych współrzędnych punktów granicznych i wynoszą dla działki nr [...] - [...] ha, dla działki nr [...] - [...] ha. Organ zaznaczył, że w operacie technicznym dotyczącym korekty ewidencji gruntów dotyczącą działek nr [...], nr [...], przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego [...] stycznia 2019 r. pod nr [...], wykonawca pracy geodezyjnej wykazał rozbieżność obecnych danych ewidencyjnych pochodzących z odnowienia ewidencji gruntów zawartych w operacie technicznym nr [...] z danymi źródłowymi z pomiaru granic w 1963 r. wykonywanymi podczas założenia ewidencji gruntów w operacie nr [...], w zakresie przebiegu granic działek nr [...] i [...], tj. na odcinkach granicy między tymi działkami oraz na odcinkach z sąsiednimi drogowymi działkami nr [...] i [...] oraz sąsiednią działką nr [...] z obrębu [...], gm. L. Organ wskazał, że zgodnie z § 36 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016 r., poz. 1034 ze zm.) przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej: 1) w postępowaniu rozgraniczeniowym; 2) w celu podziału nieruchomości; 3) w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów; 4) w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości; 5) na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej; 6) przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków; 7) przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji; 8) w wyniku geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego istniejących lub wznowionych znaków granicznych albo wyznaczonych punktów granicznych. Przepis § 37 ust. 1 powyższego rozporządzenia wskazuje, że jeżeli brak jest dokumentacji wymienionej w § 36 lub jeżeli zawarte w niej dane nie są wiarygodne, dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku geodezyjnych pomiarów terenowych lub geodezyjnych pomiarów fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic. Organ zaznaczył, że w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym znajduję się dokumentacja geodezyjna wymienionej w § 36 zawierająca niewiarygodne dane dla przedmiotowych działek nr [...] i nr [...] z obrębu [...], tak więc zasadnym było wykonanie korekty przebiegu granic działek nr [...] i nr [...], przedstawionej w operacie nr [...]. Wykonawca w operacie nr [...] przywrócił pominiętą linię pomiarową o długości [...] m, pomiędzy punktami opisanymi na fotoszkicu jako punktu nr 42 i nr 5, która powstała podczas pomiaru granic w 1963 r., biegnącą w pobliżu ul. [...], od działki nr [...] w kierunku działki nr [...]. Wykonawca pracy geodezyjnej dawny fotopunkt nr [...] zidentyfikował jako szczegół sytuacyjny - drzewo, który to szczegół w dzienniku pomiarowym pomierzył jako pikieta nr [...], a w opracowaniu nr [...] oznaczył jako punkt nr 05. W dniu [...] grudnia 2018 r. wykonawca prac geodezyjnych dokonał ustalenia przebiegu granic działek nr [...] i nr [...] z działkami sąsiednimi. Z czynności ustalenia przebiegu granic został sporządzony Protokół ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych. Strony biorące udział w powyższych czynnościach, tj. właściciele działek nr [...] i nr [...] oświadczyli, że granica przedmiotowych działek z działkami sąsiednimi została ustalona według ich wskazań co potwierdzili złożonymi podpisami ww. Protokole. Organ wskazał, że pomimo prawidłowego zawiadomienia o czynnościach ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych w przedmiotowych czynnościach na gruncie nie brał udziału przedstawiciel Miasta i Gminy L., właściciel działki nr [...] z obrębu [...] oraz współwłaściciele działek nr [...] i nr [...] z obrębu [...]. Według oznaczenia na szkicu, stanowiącym załącznik do ww. Protokołu, w stanie nowym przebieg granicy działki nr [...] wyznaczają punkty graniczne nr [...], nr [...], nr [...] - punkty istniejące oraz punkty nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...]- punkty nowo ustalone, natomiast przebieg granicy działki nr [...] wyznaczają punkty graniczne nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] - punkty istniejące oraz punkty nr [...], nr [...], nr [...] - punkty nowo ustalone. W oparciu o tak ustalone punkty graniczne uległa zmianie powierzchnia działek. Powierzchnia działki nr [...] wynosi [...] ha zamiast dotychczasowej [...] ha, a powierzchnia działki nr [...] wynosi [...] ha zamiast dotychczasowej [...] ha. Zmiany danych w zakresie powierzchni działek nr [...] i nr [...] wykonawca przedstawił na Wykazach zmian danych ewidencyjnych dotyczących działek. Organ podkreślił ponadto, że w latach 60 ubiegłego wieku pomiaru szerokości działek dokonywano w oparciu o linie pomiarowe, których początek i koniec stanowiły fotopunkty. Fotopunktami wówczas mogły być szczegóły sytuacyjne w sposób jednoznaczny zidentyfikowane na cyjanokopii i w terenie np. pojedyncze drzewa, kieraty, studnie, trójmiedze. Powyższe fotopunkty nie były mierzone na osnowę. W kwestionowanym przez Burmistrza L. opracowaniu wykonawca dokonując porównania treści zdjęcia lotniczego z lat 60 ubiegłego wieku w sposób jednoznaczny dokonał identyfikacji punktu nr 42 na uczytelnionym zdjęciu lotniczym, w opracowaniu nr [...] jest to punkt nr 05. Tym samym organ drugiej instancji uznał, że zarzuty Burmistrza L. dotyczące niewłaściwego wykonania przez wykonawcę opracowania korygującego przebieg granic są niezasadne. Burmistrz L. wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skargi wskazano, że geodeta wykonujący opracowanie nr [...] korygujące ewidencję gruntów i budynków dla działek nr [...] i [...] z obrębu [...] - [...], przyjął że opracowanie geodezyjne jakim było odnowienie ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], operat nr [...] zostało wykonane błędnie w odniesieniu do przedmiotowych działek i skorygował granice działek nr [...] i [...] z działkami ew. nr [...] i nr [...] i [...] w oparciu o operat założenia ewidencji gruntów wsi K. nr [...]. Zmienił on istniejące punkty graniczne [...],[...],[...],[...], co widać na załączonym do operatu szkicu, na odpowiednio nowo ustalone punkty [...], [...], [...], [...] oraz przywrócił punkt 05, w oparciu o fotoszkic pomiaru granic z początku łat 60-tych XX wieku. Punkt 05 stanowił, według fotoszkicu z 1963 r. drzewo, które geodeta na dzień dzisiejszy pomierzył i rozliczył w oparciu o niego miary na szkicu obliczeń, przyjmując ten punkt za pewnik, jak i miary zawarte na fotoszkicu z 1963 r. Skarżący wskazał, że Starosta w decyzji nr [...] opisał, iż operat odnowienia ewidencji gruntów nr [...] w zakresie położenia punktów granicznych oparty został o pomiar granic w terenie oraz operat założenia ewidencji gruntów wsi K. obecnie K. nr [...]. Zdaniem skarżącego Starosta [...] przyjął bez szerszego wyjaśnienia, zgodnie z opinią geodety wykonującego przedmiotowe opracowanie, iż operat odnowienia ewidencji nr [...] został wykonany błędnie w zakresie granic działek nr [...] i nr [...], informując że istniejące punkty graniczne nr [...],[...],[...],[...] są "fałszywe" co do ich położenia, dlatego przyjęto nowe punkty nr [...],[...],[...],[...] oraz wprowadzono punkt graniczny 05 - drzewo, gdzie granica działki nr [...] z działką drogową nr [...] załamuję się, choć do tej pory była linią prostą. Skarżący zaznaczył, że powierzchnia działek przed odnowieniem ewidencji z 1997 r. wynosiła dz. nr [...] — [...] ha, dz. nr [...] - [...] ha, natomiast po odnowieniu, czyli zastosowaniu dokładniejszych metod pomiarowych dz. nr [...] - [...] ha, dz. nr [...] - [...] ha, natomiast przyjmując korektę, która wprowadził wykonawca geodezyjny w swoim operacie technicznym powierzchnia działki nr [...] wyniesie [...] ha, a działki nr [...] - [...] ha, gdzie widać znaczącą zmianę powierzchni, niezbliżoną w żaden sposób do powierzchni działki nr [...] z przed odnowienia ewidencji gruntów. Zdaniem skarżącego istniejące na danym terenie fotoszkice nie były oparte na osnowie geodezyjnej i nie ma możliwości dokładnego odtworzenia przebiegu granic na ich podstawie, co zostało dokonane. Fotoszkice zostały wykonane w skali 1:5000 w słabej jakości, gdzie nie ma możliwości jednoznacznego określenia położenia szczegółów terenowych, jak na przykład przyjęte drzewo liściaste - punkt graniczny 05. Ewidencja założona operatem [...] dla wsi K. na podstawie fotoszkiców z 1963 r. była założona w słabej dokładności, w ujęciu przybliżonym, gdyż opracowania geodezyjne w tamtych czasach, nie były oparte o ścisłe w ujęciu dokładnościowym pomiary geodezyjne, co za tym idzie materiały na których się opierano jak fotoszkice z 1963 r. w skali 1:5000, były opracowaniem przybliżonym, nieopartym na osnowie geodezyjnej. Skarżący wskazał dodatkowo, że obecnie na danym terenie rosną 3 drzewa i na podstawie fotoszkicu nie da się ściśle określić, które z nich stanowi przyjęty i pomierzony przez geodetę punkt 05. Ponadto mocno wątpliwe jest stwierdzenie, że drzewo istniejące w 1963 r., jest tym samym drzewem, stanowiącym punkt 05, po prawie 60 latach. W terenie nie ma widocznego śladu granicy między działką ew. nr [...], a działką ew. nr [...], co by mogło sugerować, że przyjęte drzewo liściaste jest odtworzeniem punktu granicznego. Skarżący podkreślił, ze wykonawca przyjmując punkt 05 stanowiący drzewo, jako punkt przebiegu granicy między działkami [...] i [...] zwęża działkę nr [...] stanowiącą drogę będącą we władaniu Gminy L., z szerokości [...] m do [...] m, i w tym punkcie załamuje granicę pomiędzy działką nr [...], a działką drogową nr [...], nie odnosząc się do tego, że na fotoszkicu z 1963 r., na którym się opiera, ma ona szerokość 4 metry i nie załamuje się. Korekta wprowadzona przez wykonawcę geodezyjnego, zwężą działkę drogową nr [...] do szerokości [...] m, co spowoduje brak możliwości korzystania z powyższej drogi przez mieszkańców działek sąsiednich, nie odnosząc się w do tego, że na fotoszkicu z 1963 r., na którym się opiera ma ona szerokość 4,0 metrów. Zarzucił ponadto, że organ drugiej instancji ściśle przyjął rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Starosty [...], nie odnosząc się do argumentów przytoczonych w odwołaniu, opartych m.in. na opinii innego wykonawcy geodezyjnego, który przeanalizował sytuację terenową i istniejącego materiały geodezyjne w przedmiotowej sprawie. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przedmiotem kontroli Sądu jest w sprawie niniejszej decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] czerwca 2019 r., utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r., orzekającą o aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], w sposób w niej opisany. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017r., poz. 2101) oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016r., poz. 1034 ze zm.). Wskazane regulacje prawne obejmują przepisy dotyczące tworzenia, utrzymania i aktualizacji ewidencji gruntów i budynków. Z całokształtu ich treści wynika, że ewidencja gruntów i budynków stanowi jednolity dla kraju i systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami (art. 2 ust. 2 ustawy). Zapisy zawarte w ewidencji gruntów mają charakter wyłącznie techniczno – deklaratoryjny. Rejestr ewidencji gruntów jest bowiem jedynie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości. Nie ma charakteru konstytutywnego, co oznacza, że nie tworzy nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan faktyczny i prawny gruntów, budynków i lokali wynikający z dokumentów, które stanowiły podstawę do odnotowania stanu faktycznego i prawnego. Postępowanie mające na celu aktualizację operatu ewidencyjnego ma charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji. W żadnym razie rolą ewidencji nie jest rozstrzyganie sporów własnościowych. W ramach postępowania ewidencyjnego nie może zatem dojść do załatwienia sporu o granice nieruchomości lub ich powierzchnię, ponieważ organy prowadzące ewidencję nie są uprawnione do rozstrzygania tego rodzaju kwestii. Mogą jedynie badać, czy na podstawie udostępnionych dokumentów dotyczących ustalenia granic i powierzchni nieruchomości, zasadnym jest wprowadzenie zmian w ewidencji, przy czym dokonując aktualizacji ewidencji gruntów, organy ewidencyjne nie są uprawnione do merytorycznego kontrolowania treści dokumentów stanowiących źródło ujawnionych w niej praw, wydanych przez uprawnione do tego podmioty. Stosownie do art. 24 ust. 2a ustawy dane zawarte w ewidencji mogą podlegać aktualizacji z urzędu lub na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt. 1 ustawy, czyli właścicieli nieruchomości lub podmiotów władających na zasadzie samoistnego posiadania. Zgodnie natomiast z treścią § 45 ust. 1 rozporządzenia, aktualizacja operatu następuje przez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Kontrolowane przez sąd postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją orzekającą o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji o aktualizacji danych operatu ewidencji gruntów było postępowaniem wnioskowym ( wnioski z dnia 18.12.2018r. oraz 25.02.2019r.) , a nie postępowaniem prowadzonym z urzędu. Wnioskodawcy przedkładając do akt administracyjnych operat techniczny nr [...] domagali się " przywrócenia stanu prawnego działek w nim opisanych". Z treści wskazanego operatu wprost wynika i zostało potwierdzone przez organy orzekające w sprawie, że jego wykonawca ustalił w oparciu o dokumentację archiwalną, że w operacie technicznym [...] dotyczącym odnowienia ewidencji gruntów obrębu [...] nie uwzględniono danych zawartych w operacie technicznym [...] z założenia ewidencji gruntów, poprzez pominięcie linii pomiarowej o długości [...] m biegnącej w pobliżu ul. [...] od dz. [...] do dz. [...]. W następstwie powyższego wykonawca pracy geodezyjnej dokonał ustalenia przebiegu granic działek [...] i [...] z działkami sąsiednimi w obecności stron, które potwierdziły , że wskazana granica została ustalona wg ich wskazań. Wskazane ustalenia prowadzą do wniosku, że swoim wnioskiem wnioskodawcy nie dążyli do zaktualizowania wpisu w ewidencji w oparciu o nowe zdarzenie prawne uzasadniające wprowadzenie zmiany, ale do zweryfikowania aktualnych danych ewidencyjnych w oparciu o treść historycznych dokumentów stanowiących podstawę zdarzeń zaewidencjonowanych wcześniej. Wnioskowane postępowanie administracyjne nie było zatem typowym postępowaniem weryfikacyjnym. Weryfikowaniu danych już wprowadzonych do ewidencji w zakresie ich zgodności z treścią dokumentów źródłowych, stanowiących podstawę wpisu do ewidencji, czy zgodności treści mapy ewidencyjnej ze stanem faktycznym w terenie, służy kompleksowe postępowanie weryfikacyjne, prowadzone z urzędu na podstawie przepisów ustawy z 17.05.1989r. prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Okresowa weryfikacja danych ewidencyjnych, która jest zadaniem starosty, a która ma na celu zweryfikowanie danych z treścią dokumentów źródłowych stanowiących podstawę wpisu do ewidencji oraz danych w zakresie zgodności treści mapy ewidencyjnej ze stanem faktycznym na gruncie, prowadzona jest wyłącznie z urzędu i kompleksowo. Jak stanowi § 54 pkt 4 powołanego rozporządzenia wykonawczego, weryfikację danych co do ich zgodności z treścią dokumentów źródłowych przeprowadza się w każdym obrębie co najmniej raz na 10 lat, obejmując nią co najmniej 10% dokumentów źródłowych, które stanowiły podstawę dokonanych zmian w operacie ewidencji. Natomiast weryfikację zgodności treści mapy ewidencyjnej ze stanem faktycznym na gruncie przeprowadza się w każdym obrębie, co najmniej raz na 15 lat, obejmując nią obszar całego obrębu. Stosownie zaś do treści § 54 pkt 5 ww. rozporządzenia właściwy miejscowo wojewódzki inspektor nadzoru geodezyjnego i kartograficznego w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu operatu ewidencyjnego może zarządzić przeprowadzenie okresowych weryfikacji w odstępach czasowych krótszych. Dopiero stwierdzone w wyniku weryfikacji operatu niezgodności podlegają usunięciu w trybie przewidzianym dla aktualizacji operatu ewidencyjnego tj. w toku indywidualnego postępowania administracyjnego, ale wszczynanego z urzędu (§ 54 pkt 6 rozporządzenia w związku z § 47 pkt 3 rozporządzenia i art. 22 ust. 3 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne). Natomiast na wniosek może być prowadzone przed organem ewidencji gruntów i budynków jedynie postępowanie aktualizacyjne, wprowadzające do ewidencji zmiany objęte nowym zdarzeniem prawnym, powstałym już po wprowadzeniu do ewidencji danych kwestionowanych. W okolicznościach kontrolowanej sprawy wnioskodawcy wprowadzenia zmiany w ewidencji w odniesieniu do granic wskazanych w operacie nieruchomości , nie udokumentowali ich żadnym nowym zdarzeniem prawnym, zaistniałym po wprowadzeniu danych przez nich kwestionowanych, lecz wadliwością treści dotychczasowych dokumentów tj. opracowania geodezyjnego odnowienia ewidencji gruntów i budynków nr [...] w odniesieniu do działek nr [...] i [...], z pominięciem zapisów operatu założenia ewidencji [...] . Z tych przyczyn, wbrew treści rozstrzygnięć dokonanych przez organy obu instancji, ani starosta ani organ nadzoru geodezyjnego i kartograficznego II instancji, nie mieli podstaw do wprowadzenia żądanych zmian. Brak było podstaw do przeprowadzenia w sprawie postępowania weryfikacyjnego skoro organy ewidencji mogłyby nanieść w ewidencji jedynie udokumentowane zmiany nowopowstałe w stosunku do obecnych danych ewidencyjnych, a nie korygować wpisy danych na podstawie powtórnej oceny dokumentów archiwalnych . To zaś oznacza, że decyzja zaskarżona oraz decyzja ją poprzedzająca zapadły z naruszeniem przepisów, które stanowiły podstawę ich rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit.a oraz art.200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło