I SA/Wa 2107/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz WSA Jolanta Zdanowicz Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2005 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] stycznia 2003 r., nr [...] w przedmiocie waloryzacji odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oddala skargę. I SA/Wa 2107/04 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją, nr [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, po rozpatrzeniu odwołania Z. S. od decyzji Wojewody [...], nr [...] z dnia [...] lipca 2002 r. orzekającej o waloryzacji odszkodowania ustalonego decyzją Wojewody [...], nr [...] z dnia [...] października 1998 r. z tytułu wywłaszczenia pod pas drogowy autostrady [...] części nieruchomości położonej w obrębie S. gmina S., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2002 r. W uzasadnieniu organ drugiej instancji wskazał, że decyzją, nr [...] z dnia [...] czerwca 2000 r. Wojewoda [....] odmówił Z. S. waloryzacji odszkodowania ustalonego decyzją Wojewody [....] z dnia [....] października 1998 r. z tytułu wywłaszczenia pod pas drogowy autostrady [....], części nieruchomości położonej w obrębie S. gmina S., oznaczonej jako działka nr [....] o pow. [....] ha. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że wypłata zwaloryzowanego odszkodowania już nastąpiła, a zatem roszczenie strony o ponowną waloryzację odszkodowania jest bezpodstawne. Po rozpatrzeniu odwołania Z. S., Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją, nr [....] z dnia [....] lipca 2000 r. uchylił decyzję Wojewody [....] z dnia [....] czerwca 2000 r. i orzekł o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie waloryzacji, stwierdzając w uzasadnieniu, że waloryzacja odszkodowania, o której mowa w art. 32 ust 3 ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych, jest czynnością techniczną, a zatem postępowanie wszczęte żądaniem strony należało umorzyć jako bezprzedmiotowe. Decyzję organu centralnego zaskarżył Z. S. do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 13 marca 2002 r., sygn. akt I SA 1905/00, stwierdził nieważność decyzji obu instancji. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że waloryzacja odszkodowania, o której mowa w art. 32 ust 3 ustawy o autostradach płatnych, a także w art. 132 ust 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, powinna być dokonana w drodze decyzji administracyjnej, bowiem sprawy powstałe na tle wysokości odszkodowania należy zakwalifikować do spraw administracyjnych, zaś spór o wysokość waloryzacji jest w istocie sporem o wysokość odszkodowania. Rozpatrując ponownie wniosek Z. S., Wojewoda [....] decyzją, nr [....] z dnia [....] lipca 2002 r. orzekł o waloryzacji na kwotę [....] zł odszkodowania ustalonego decyzją Wojewody [....] z dnia [....] października 1998 r. Jednocześnie przyznano Z. S. kwotę [....] zł stanowiąca różnicę pomiędzy zwaloryzowanym odszkodowaniem, a kwotą wypłaconą Z. S. w dniu [....] października 1999 r. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że waloryzacji dokonano w oparciu o przepis art. 5 stawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Od decyzji Wojewody z dnia [....] lipca 2002 r. odwołanie złożył Z. S. podnosząc, że w świetle wyroków Sądu Najwyższego z dnia 5 kwietnia 2002 r. (sygn. akt III RN 124/01, 125/01, 126/01, 128/01 i 162/01), odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia zostało ustalone nieprawidłowo, co powinno obecnie zostać skorygowane, a w związku z tym należy przeprowadzić rozprawę administracyjną, przesłuchać Z. S. w charakterze strony oraz powołać rzeczoznawcę majątkowego celem dokonania wyceny nieruchomości. Rozpatrując złożone odwołanie oraz całość materiału dowodowego zebranego w sprawie organ drugiej instancji podniósł, że przepis art. 32 ust 3 ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych stanowi, że odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia podlega waloryzacji na dzień wypłaty. Zgodnie z oceną prawną zawartą w wiążącym w niniejszej sprawie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego organ wojewódzki, działając w trybie art. 32 ust 3 ustawy, dokonał w drodze decyzji administracyjnej waloryzacji ustalonego odszkodowania na dzień [....] października 1999 r., tj. na dzień wypłaty tego odszkodowania. Brak jest zatem podstaw do uznania, aby waloryzacja ustalonego odszkodowania orzeczona została nieprawidłowo. Organ podkreślił, że zarzuty zawarte w odwołaniu nie są trafne, bowiem przedmiotem niniejszego postępowania jest wyłącznie waloryzacja odszkodowania ustalonego w ostatecznej decyzji wywłaszczeniowo-odszkodowawczej Wojewody [....] z dnia [....] października 1998 r., nie zaś ponowne ustalenie wysokości odszkodowania. Dlatego wskazane w odwołaniu środki dowodowe nie są konieczne w niniejszym postępowaniu, w którym to postępowaniu organ administracji dokonuje jedynie waloryzacji ustalonego odszkodowania w oparciu o wskaźniki cen towarów i usług ogłaszane przez Prezesa GUS w "Monitorze Polskim". Skargę na powyższą decyzję złożył w terminie do Naczelnego Sądu Administracyjnego Z. S. Wniósł on o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucił jej naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwą jego wykładnię, tj. art. 32 ust 1, 2, 3 oraz art. 37 ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych (Dz. U. Nr 127, poz. 627 z późn. zm.) oraz art. 134 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 1997 r., Nr 115, poz. 741), w stopniu mającym istotny wpływ na wynik postępowania. Skarżący podniósł, że organ wydając ponownie decyzję nie skorygował nieprawidłowo obliczonej wartości odszkodowania, czym naruszył po raz kolejny art. 134 ustawy o gospodarce nieruchomościami i art. 32 ust 1 ustawy o autostradach płatnych. Zgodnie z brzmieniem art. 32 ust 1 ustawy o autostradach płatnych, odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość powinno odpowiadać jej wartości rynkowej ustalonej według stanu na dzień wydania decyzji o lokalizacji autostrady. Z treści tego przepisu wynika tylko, jaki stan nieruchomości przyjmuje się przy wyznaczeniu odszkodowania. Jest nim oczywiście stan na dzień wydania decyzji o lokalizacji autostrady. Ustawa ta natomiast nie wskazuje, z jakiego dnia należy przyjmować wartość nieruchomości. Jedynie art. 37 odsyła w kwestiach nie uregulowanych w rozdziale "Nabywanie nieruchomości pod autostrady" do stosowania przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zdaniem skarżącego, wagę naruszenia owych przepisów zwiększa fakt, iż kwestia sposobu obliczania wartości odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości wyłożył Sąd Najwyższy w wyrokach z dnia 5 kwietnia 2002 r. ( III RN 124/01, 125/01, 126/01, 128/01, 162/01) uwzględniając w nich rewizje nadzwyczajne od wyroków Naczelnego Sadu Administracyjnego. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego powinno doprowadzić do wydania przez organ administracyjny właściwej decyzji. Twierdzenie organu, że jest związany prawomocną decyzją ustalającą wysokości odszkodowania nie jest, zdaniem skarżącego, zasadne, bowiem decyzja wadliwa, sprzeczna z przepisami prawa, winna zostać derogowana z obrotu prawnego i nie może stać się podstawą do kształtowania praw i obowiązków obywateli. Z tych względów organ administracji publicznej winien przy rozpatrywaniu zawisłej sprawy przesłankowo zbadać legalność decyzji ustalającej wysokość odszkodowania i przy stwierdzeniu jej niezgodności z prawem, ponownie wyliczyć waloryzację świadczenia, biorąc pod uwagę wartość nieruchomości na dzień wydania decyzji o wywłaszczeniu. W odpowiedzi na skargę organ potrzymał argumentację podniesioną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który na mocy przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) stał się właściwy do rozpoznania niniejszej sprawy zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Postępowanie w niniejszej sprawie dotyczy jedynie waloryzacji już wypłaconego odszkodowania . Organ administracji dokonując waloryzacji odszkodowania zastosował właściwe przepisy, tj. przepis art. 5, 132 ust 3 i 227 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543 ze zm.) w związku z art. 32 ust 3 ustawy o autostradach płatnych (t.j. Dz. U. z 2001 r., Nr 110, poz. 1192). W aktach sprawy administracyjnej przedstawiony został matematyczny sposób wyliczania kwoty określonej w decyzji organu pierwszej instancji, jak również przedstawione zostały wskaźniki ogłoszone przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, o których mowa w art. 227 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Podnieść należy, że organ zastosował się do wytycznych, wskazanych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2002 r. ( sygn. akt I SA 1905/00), w której Sąd wskazał jakie kwestie organ winien mieć na względzie przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Zważyć należy, że skarżący nie przedstawił żadnych zarzutów odnośnie sposobu wyliczenia waloryzowanej kwoty odszkodowania, a nawet przyznał, że Wojewoda [....] waloryzował odszkodowanie: "zgodnie z przyjętymi prawnie regułami" ( k 5 akt sądowych). Wskazać także należy, że argumenty podniesione w skardze nie odnoszą się do zaskarżonej decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [....] stycznia 2003 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [....] z dnia [....] lipca 2002 r. w przedmiocie waloryzacji odszkodowania. Zarzuty skargi dotyczą zaś nieprawidłowego, zdaniem skarżącego, wyliczenia kwoty odszkodowania w decyzji wywłaszczeniowo-odszkodowawczej Wojewody [....] z dnia [....] października 1998 r. Jednakże decyzja ta jest ostateczna, a przedmiotem postępowania administracyjnego była jedynie waloryzacja wypłaconego skarżącemu odszkodowania. Organ nie mógł więc dokonać ponownego wyliczenia odszkodowania, bowiem ostateczna decyzja z dnia [...] października 1998 r. pozostawała wówczas (a także obecnie) w obrocie prawnym. Słusznie więc organ podniósł, że wskazane w odwołaniu Z. S. wnioski odnośnie powołania biegłego, celem ustalenie wartości rynkowej wywłaszczonej nieruchomość były bezprzedmiotowe dla rozpoznania niniejszej sprawy. Mając na uwadze wszystkie powyżej omówione okoliczności stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co skutkuje oddaleniem skargi z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).