I SA/Wa 211/15

PostanowienieWSA w Warszawie2015-06-15

Skład orzekający: Aneta Wirkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stronie skarżącej w sprawie dotyczącej odmowy przyznania zasiłku celowego, która została zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego stronie, która wykazała trudną sytuację finansową i niezdolność do poniesienia kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Zwolnienie od kosztów sądowych z mocy ustawy nie wyklucza możliwości przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika, jeśli spełnione są przesłanki określone w przepisach PPSA.
Stan faktyczny
J. S. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą przyznania zasiłku celowego. WSA w Warszawie oddalił tę skargę. Następnie J. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, wskazując na bardzo trudną sytuację finansową. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 211/15 oddalił skargę J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego. W tej sytuacji J. S., wnioskiem z dnia [...] czerwca 2015 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Jedynym źródłem jego utrzymania jest renta inwalidzka w wysokości [...]. Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący podkreślił, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej. Oświadczył ponadto, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że sytuacja majątkowa skarżącego jest trudna i nie jest on w stanie - bez uszczerbku utrzymania koniecznego - ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Z uwagi zaś na fakt, że w złożonym urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał, że wnosi o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata, wybór pozostawiając uznaniu referendarza sądowego, postanowiono przyznać wnioskodawcy radcę prawnego. Jednocześnie wskazać należy, że w sprawie nie orzekano w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem wnioskodawca zwolniony jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej (taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło